ततः परमेश्वरः रामं प्रति उवाच – वरं वृणु, वरदः अहम्। रामः प्राह – लङ्कां गन्तुम इच्छामि; समुद्रं तर्तुं साधनं देहि, शम्भो। शम्भुः उवाच – मम शृङ्गैः निर्मितं धनुः अस्ति; यथेष्टं रूपम धत्ते। तत्र आरोह्य समुद्रं तर्त्वा लङ्कां गच्छ। रामः तद् निश्चित्य शृङ्गधनुः स्मृतवान्। ततः धनुः प्रकटितम्, रामः तस्य पूजनं कृतवान्। हरः धनुः आदाय रामाय दत्तवान्। रामः तद् धनुः समुद्रे क्षिप्तवान्। सर्वे वानराः रामेण लक्ष्मणेन च सह तस्मिन धनुषि आरूढाः; अनन्तसंख्यकवानराः धनुषि समारूढाः, महाबलपूर्वकं प्रस्थिताः। वानराः धनुषः तटं तटं गत्वा सर्वं निरीक्षन्ति स्म। ततः अतिकायः नाम राक्षसः वानराणां बलं दृष्ट्वा रावणं प्रति उवाच। रावणः प्राह – एते वानराः, तरुवासिनः, रामलक्ष्मणौ च, किम् मम? एतत् भाग्येन प्रेषितं भोजनं आगतम्। ततः सुग्रीवः पश्चिमं आश्रित्य, हनुमता जाम्बवता च अन्यैः अनन्तबलैः वानरैः सह लङ्कां प्रति गत्वा, वनं प्रविष्टः, फलानि विविधानि उपभुक्तवान्, जलं पीतवान्, वनरक्षांस् राक्षसान् तत्र अपाकृतवान्, प्रत्यक्षं गृहीत्वा पलायितः, लङ्काद्वारम् आगतः, तत्र आरूढः, प्रासादं विदारितवान्, केचित् स्तम्भान् आदाय राक्षसैः युद्धं कृतवन्तः। केचित् सभाः विदारितवन्तः, गृहाणि भग्नवन्तः, सर्वान् अपि बालान् वृद्धान् स्त्रियः अन्यांश्च हत्वा। ततः रावणः ज्ञात्वा कीर्तिं प्राप्तां, इन्द्रजितं आज्ञापयत्। इन्द्रजित् वानरैः सह युद्धं कृतवान्, ते भयभीताः पलायितवन्तः। हनुमान् सर्वान् पलायितान् ज्ञात्वा, रावणस्य उपस्थितिं विवेच्य, वानरान् आह्वयत्, तान् तिरस्कृतवान्, महाबलम् सैन्यं संगृहीत्वा दशाननं सज्जीकृतवान्, हृष्टः अभवत्। इन्द्रजित् आकाशे स्थित्वा युद्धं कृतवान्, वानराः तं न पश्यन्ति स्म। हनुमान् जाम्बवान् च आकाशं लङ्घित्वा पर्वतशिखरैः इन्द्रजितं ताडितवन्तः। लक्ष्मणः तम् भूमौ पतितवान्, यमलोकमार्गे प्रेषितवान्। ततः अतिकायः महाकायः च, वानरसैन्ये बहून् हत्वा, लक्ष्मणं पीडितवन्तः, रामेण युद्धं कृतवन्तः, सुग्रीवं पराजितवन्तः, हनुमता जाम्बवता च युद्धं कृतवन्तः, पराजितौ बद्धौ च, तौ वीरौ रामस्य समीपं नीतौ, तत्र समर्पितौ। रामः अतिकायम् उवाच – रावणस्य मम युद्धं, अन्येषां मन्त्रिणां, महानाम् उग्राणां च, कथय। अतिकायः प्राह – पूर्वं निश्चितम् अस्माभिः; सेना विभागः, विद्युन्माली नाम बलवान् राक्षसः, विविधयुद्धकुशलः, सर्ववानरैः सह एकाकी युद्धं करोति, दृश्यः अदृश्यः च। अन्ये महाबलिनः, शस्त्रकुशलाः, आगता एव; वयं द्वौ भवाभ्यां युद्धं करिष्यावः, रावणः पुष्पके आरूढः अन्येन उपायेन हन्ति। अन्ये राक्षसाः, कुम्भकर्णस्य नेतृत्वे, तव रूपं गृह्य, तवम् परिवेष्ट्य, तवम् सीतायै दर्शयित्वा, तस्याः समक्षं हन्ति। रामः प्राह – अहो, किं न शक्यं महाबलिनां? एषा भाग्यस्य विकटगतिः। सुग्रीवः, रामं दृष्ट्वा, कोपेन प्राह – एतौ हन्तव्यौ, न मोक्तव्यौ। रामः उवाच – न हन्तव्यौ, मोक्तव्यौ; वस्त्राणि भूषणानि च आनय। तदुक्त्वा हनुमान् तानि आनयत्, रामः ताभ्यां दत्तवान्। प्रणम्य तौ प्राह – लङ्काद्वारे यत् पञ्चमुखं काष्ठं दृश्यते, शुक्रः उक्तवान् – तद् छिद्यते चेत्, रावणः हन्यते। काष्ठस्य छेदानन्तरं, तत्क्षणं अधोलोकं गन्तव्यम् – एषा भर्गवस्य आज्ञा लिखिता। अतः एकेन एकाग्रबाणेन काष्ठं पञ्चधा छित्वा, तव बलं ज्ञात्वा, तीव्रं युद्धं करिष्यामः। ततः भर्गववचनं विज्ञाय, रामः पूर्वद्वारे, स्पर्शमात्रेण धनुः सज्जीकृत्य, बाणं योजयित्वा, हनुमता राक्षसान् श्रावयित्वा, बाणं मुमोच। बाणोत्क्रमणसमये तौ राक्षसौ मार्गं निरीक्ष्य, काष्ठं पञ्चधा छिन्नं दृष्ट्वा, रामं याचितवन्तः – अस्माकं पुत्राः तव रक्ष्याः सन्तु। रामः प्रत्युवाच – तथास्तु। तौ राक्षसौ लङ्कां प्रविष्टौ। ततः वानराः प्राकारयुद्धाय गताः, सर्वं प्राकारं पादैः, चरणैः, जानुभिः, हस्तैः, पृष्ठैः समतलं कृत्वा, द्वितीयं प्राकारं प्राप्तवन्तः। तस्मिन समये रावणः आगतः, सर्वान् बाणैः विक्षिप्य, तान् अनुगत्य, रामं प्रति गतः। तदा पञ्चभिः बाणैः रामं ताडितवान्। रामः दशभिः बाणैः रावणं विदारितवान्। तयोः अत्युग्रं युद्धं अभवत्। रावणः दशभिः बाणैः ताडितवान्। रामबाणैः अभिहतः राक्षसः पलायनाय प्रवृत्तः। वानराः लक्ष्मणः च अनन्तकोटिराक्षसान् हन्ति स्म।