शम्भुः रामं प्रति महद् उपदेशं कृतवान्। न स्वाध्यायेन, न तपसा, न मन्त्रेण, न च यज्ञेन फलं निश्चितं लभ्यते यथा पुराणश्रवणेन, इति सः प्राह। एकस्यापि श्लोकस्य श्रवणमात्रेण, हे महादेव, महापापं निःसंशयं नश्यति, यथा श्रीशैले वासेन। अतः पुराणवित् आचार्यः श्रोतुः पूज्यः, पापनाशकः, मोक्षप्रदश्च; तस्मात् गुरुतरः कोऽपि नास्ति। मन्त्रगुरवः वेदगुरवो वा सर्वं ज्ञानं दातुं न समर्थाः; तस्मात् ते न प्रकाशकाः। हे राम, ये पिशाचाः ब्रह्मराक्षसाश्च मन्त्रज्ञाः दृश्यन्ते, ते न तु पुराणवित्। यः पुराणे द्वेष्टि, सः सर्वं न पश्यति; पुराणवित् तु पापनाशकः प्रभुः। तस्य पूजनं सर्वस्य पूजनं, तस्य हिंसा सर्वस्य हिंसा; यथा ज्ञानदानं सर्वदानात् श्रेष्ठम्, तथा पुराणाचार्यः पुण्यश्लाघ्यः, तस्मै दत्तं महाफलप्रदम्। रामः पप्रच्छ—किं दातव्यं पुराणाचार्याय? किमात्मना, कियत् च? किम् पुराणं वर्जनीयम्? कश्च पुराणवित् वर्जनीयः? शम्भुः प्राह—षड्रसयुक्तं सर्वं भोज्यं पेयं, तैलस्नेहकृतं यथाशक्ति दातव्यम्। सर्वोपकरणयुक्तं गृहं च तस्मै दातव्यम्; अधिकं चेद् दत्तं, ततोऽधिकं फलं। वस्त्राणि सुश्लक्ष्णानि, भूषणानि, सुवर्णं च यथाशक्ति दातव्यम्। प्रतिदिनं गन्धपुष्पं, केवलं गन्धं वा पुष्पं वा, ऋतौ फलं च दातव्यम्। ताम्बूलं धनुः भक्त्या दातव्यम्; पुराणस्य समाप्तौ दानानि दातव्यानि। भूमिं सुवर्णं चादिकं दातव्यम्, न च कश्चित् मौनं कृत्वा श्रोतुं यत्नं कुर्यात्। समूहतः एकस्य वा यथाशक्ति देवालये पूजनं सम्यक् कर्तव्यम्। पुण्यस्थलेषु, तीर्थेषु, देवायतनेषु च यथाशक्ति पुराणवितं पूजयेत्। श्रोतुः योग्यता पूर्वं उक्ता; अधुना प्रवक्तुः लक्षणानि शृणु। यो वंशहीनः, महारोगपीडितः, महापापी, निन्दितः, अशौचशीलः, वेदस्मृतिविहीनः, परदेवतापूजकः, अशुभवक्ता, विकलङ्गः, अन्यपत्नीप्रथमः, चौरः, हिंसकः, दुष्टदर्शनः—एवंविधः पुराणप्रवक्ता वर्जनीयः। किम् पुराणं वर्जनीयम्? यत् व्यासादिभिः महर्षिभिः उक्तं, तत् एव पाठ्यं; अन्यत् न। यः देशभाषया रच्यते, तस्य श्रवणेन फलं न लभ्यते। यत्र यत्र पुराणस्य व्याख्या क्रियते, तत्र तत्र हितम्; अतः देवांश्च प्रार्थयित्वा पुराणं श्रोतव्यं, अहं च व्याख्यास्यामि। एवं पुराणप्रवक्तुरादेशेन गौतमः श्रोतुं समारभ्य, तस्मै त्रयः उत्तमानि वस्त्राणि दत्तवान्। प्रथमं कूर्मपुराणं शृण्वन् सुवर्णं वस्त्राणि च दत्तवान्। ततः लिङ्ग, वैष्णव, वामन, पद्म, गरुड, सौर, ब्रह्मपुराणानि अपि शृणोत्। एवं गौतमः अष्टपुराणानि शृण्वन्, पुनः रामायणं कूर्मपुराणं च शृणोत्। सः नित्यं ‘शिव’ ‘नारायण’ इति नामानि जपन्, मृत्युम् उपगम्य ब्रह्मलोकं गतवान्। ब्रह्मा तं ब्राह्मणं पूजयित्वा विष्णुलोकं गतवान्; विष्णुना पूजितः पश्चात् शिवालयं गतः। गौतमः सर्वर्षिषु श्रेष्ठः सर्वैः पूज्यः; एतानि व्रतानि महाभारतश्रवणे कर्तव्यानि। पूर्वं व्यासेन त्रिवर्षेण यत् पुण्यकृत्यं कृतम्, तेन महाभारतं श्रुत्वा सर्वं व्याख्यायते। परमयोगिनः विना अन्यस्मै ब्राह्मणाय न नमेत्; स एव पूज्यः यः महाभारतम् व्याख्याति। यो वा नियमितः महाभारतं व्याख्याति पठति वा, सः ब्राह्मणः सर्वान् अतिक्रम्य मानवसमुदायं उद्धरति। एकं पर्व वा बहूनि वा व्याख्याति, सः सर्वपापैः विमुक्तः, देवपितृकार्येषु च श्रेष्ठः। तस्मात् तमेव ब्राह्मणं प्रणमेत्, पूजयेत्, प्रतिदिनं भोजयेत्, सर्वं तस्मै समर्पयेत्। तस्य पूजनविधिः प्रवचनकाले उक्तः; वस्त्रादिभिः सम्यक् नियमानुसारं पूज्यः। आदिपर्वणि त्रयः उत्तमानि वस्त्राणि दातव्यानि; सभापर्वणि सुवर्णं वस्त्राणि च यथाशक्ति। अनुशासन, आरण्य, स्वर्गारोहणपर्वणि आदिपर्वणि यथा पूजनं, तथा पुनः कर्तव्यम्। कर्ण, अश्वमेध, विराट, शल्य, द्रोणपर्वणि त्रयः शुद्धवस्त्राणि वा द्वे सुवर्णमुद्रे दातव्यानि। उपपर्वेषु सुवर्णमुद्राः दातव्याः; हरिवंशे त्रयः वस्त्राणि एकया सुवर्णमुद्रया च सह दातव्यानि। एवं शम्भुना रामाय उपदिष्टं पुराणश्रवणस्य महात्म्यं, पुराणवितः पूजनविधिं, च महाभारतश्रवणस्य विधानं।