सङ्कल्पपूर्वकं शतरुद्रियमन्त्रेण "नमस्ते" इति मन्त्रम् उच्चार्य, यथाविधि सततं प्रवाहः मोक्षप्रवाहः इति कथ्यते। तस्मात् प्रवाहेन, यः जनः मासमेकं रुद्रम् शान्तिपूर्वकं जपन् स्नानं करोति—एकवारं, त्रिवारं, पञ्चवारं, सप्तवारं, नववारं वा— अथवा एकादशवारं, अथवा एकादशजपेन, सः मोक्षस्नानं इति प्रसिद्धम्, मासपर्यन्तं मोक्षप्रदं भवति। शैवज्ञानस्नानं, अथवा केवलं "ॐ" इत्यक्षरस्य स्नानं, मृद्भाण्डैः, पद्मनालैः, खण्डैः, तरङ्गैः वा यथाशक्ति स्नानं कर्तव्यम्। देवेश्वरस्य स्नानं मुक्तामणिभिः कांस्यपात्रे, अन्नेन, पुष्पैः च, यथायोग्यं विधिना कर्तव्यम्। अधुना शृणु शृङ्गस्य स्नानविधिं यथायोग्यं—प्रथमं अन्तःशुद्धिः, ततः बहिःशुद्धिः कर्तव्या। ततः तैलयुक्तं लघुं शृङ्गं सम्यक् छित्वा, उत्तमस्थाने पात्रे वा कूपे वा स्थापयेत्। कुशतृणैः देवस्य स्नानं आयोज्यते; एवं वृषभशृङ्गस्य जलरूपं निर्दिष्टम्। शृङ्गस्य मुखे निषिद्धधातुस्य अर्धं वर्जयेत्; संयुक्तमुखेन नागदण्डरूपेण नागरूपं नलिकां निर्मायेत्। फलस्थले लघुपात्रं स्थाप्यते, दण्डेन छिद्रं कृत्वा, तत्र उपरिपात्रे स्थितं जलं यन्त्रेण सिञ्चयेत्। ततः अन्येन हस्तेन, वा वामहस्तेन, प्रवाहः निर्मीयते, यः शुद्धः पापनाशकः च भवति। एवं भगवतः स्थापने कृतवति, पञ्चगव्यैः, पञ्चामृतैः, त्रिस्वादुभिः स्नानं कर्तव्यम्। भूषणैः देवं अलङ्कृत्य, पुनः महेश्वरं स्नापयेत्; शीतलोपचारानन्तरं आचमनादिकं विधिपूर्वकं कुर्यात्। ततः वस्त्रं, यज्ञोपवीतं, पञ्चगन्धद्रव्याणि, कर्पूरं, मरुवां, पाटीरं च समर्पयेत्। मिश्रितानि वा पृथक् वा, शिवलिङ्गं पूजयेत्; सम्पूर्णं पिण्डं सुगन्धेन पूरयेत्, अथवा यथाशक्ति। ततः मौनं वा सम्यक् समर्पणं वा, कृष्णपुष्पं समर्पयेत्; श्रीपत्रं, अरुचिं, याज्यं च यथाशक्ति समर्पयेत्। विविधधूपद्रव्यैः, अथवा केवलं गुग्गुलुना; पिङ्गलागव्येन मिश्रितं, सर्वधूपे प्रशस्यते। धूपं समर्प्य, पिङ्गलागव्यदीपैः, अथवा केवलं घृतमात्रेण, दीपदानं कर्तव्यम्। पुष्पैः यथाशक्ति दत्वा, मुखशुद्धिपूर्वकं, ताम्बूलं श्रद्धया समर्पयेत्। प्रदक्षिणं, प्रणामं च कृत्वा, पूजनं सम्पूर्णं भवति; अनन्तरं पञ्चविधं गीतसंगीतादि वर्णयामि। गीतं, वाद्यं, पुराणपाठः, नृत्यम्, हर्षवचनानि; आरात्रिकं, पुष्पदानं, सम्पूर्णसमर्पणं च। क्षमापना, विसर्जनं, भूषणं, छत्रं, चामरं, व्यजनं च सेवास्वरूपेण निर्दिष्टम्। शिवस्य यज्ञोपवीतं सेवा, षड्विधोपचारैः पूजया सह; यः शिवं द्वात्रिंशोपचारैः पूजयति, नूनं एकस्मिन्नेव दिने सर्वपापानि नश्यन्ति; द्वात्रिंशोपचारपूजा उत्तमा, श्रेष्ठा च। सदाशिवः उवाच—एवं हि, कपिश्रेष्ठ, तव पूजां वक्ष्यामि; मम चरणयुगलं पूजयित्वा सर्वपूजाकारः भव। लिङ्गे निर्दिष्टया विध्या पूजां कुरु; एवं मम पूजां कुरु। हनुमान् उवाच—मम गुरुणा लिङ्गपूजा स्थापिता, नियोजिता च। पूर्वं तां कृतवान्, भगवन्; अनन्तरं तव चरणौ पूजयिष्यामि। इति उक्त्वा, भगवतः प्रणम्य, शिवलिङ्गस्य पूजायाम् प्रवृत्तः। ततः सरःतीरे गत्वा, सन्दिपं निर्मितवान्; तालपत्रैः आसनं आयोजयामास। पादहस्तयोः प्रक्षालनं कृत्वा, आचमनं कृत्वा, एकाग्रचित्तः, भस्मस्नानं कृत्वा, पुनः आचमनं कृत्वा, मौनं धृत्वा स्थितः। ततः दिव्यं वेदीं निर्मितवान्, रम्यैः पद्मैः अलङ्कृताम्; तत्क्षणं तालपत्रे उपविश्य, कपिः पद्मासनं स्थापयामास। श्वासं नियंत्र्य, वैराग्यं धृत्वा, शुद्धध्यानसमेतः, गुरुम् ईशानं च प्रणम्य, मन्त्रजपं कर्तुम् उपविशत्। ततः देवपूजायाम् अभिप्रवृत्तः, शुद्धं जलं पलाशपत्रयुगले आनयामास। शिरःपात्रात् जलं स्थाप्य, अग्निं च, त्रिमन्त्रैः संस्कृतं, आह्वानं स्नानपर्यन्तं सर्वविधिं कृतवान्। ततः देवस्य स्नानाय, हस्तकुहरे जलं गृहीत्वा, देवम् निरीक्ष्य, कपिः पिण्डं न अदर्शयत्। केवलं लिङ्गं हस्ते दृष्ट्वा, भयाकुलः महायोगी उवाच—किं पापं मया कृतम्? यत् एतत् शिवलिङ्गं पिण्डरहितं मम हस्ते; यदि पिण्डः न प्रकटते, अद्य मम मृत्युर्निश्चितम्। ततः रुद्रं जपिष्यामि; महेश्वरः आगमिष्यति। इति मनसि निश्चित्य, शतारुद्रियं जपितवान्। तथापि महेशः न आगच्छत्; तदा कपिश्रेष्ठः रुद्रं भूमौ स्थापयामास, विरभद्रः आगतः। विरभद्रः उवाच—किं कारणं रोदनस्य, भक्त? रोदनहेतुं कथय। हनुमान् उवाच—पश्य, एतत् लिङ्गं पिण्डरहितम्; पश्य मम पापसञ्चयम्। विरभद्रः उवाच—यदि पिण्डः तव लिङ्गे न आगच्छति, त्वं अधैर्यं मा कुरु; यदि पिण्डः न प्रकटते, अहं जगत् दग्ध्वा स्थास्यामि।