इन्द्रादयः सर्वे देवाः स्वस्ववाहनैः सहिताः, नानाविधवाद्यनिनादैः समन्विताः, एकत्र समागताः। ते अनन्तकोटिसंख्यैः परिवृताः, गौतमस्याश्रमं प्राप्तवन्तः। तत्र ब्रह्माणं, विष्णुं, महेश्वरं च दृष्ट्वा, ते तदद्भुततमं दृश्यं निरिक्ष्य विस्मिताः अभवन्। तत्र शङ्करः, केवलं वामलोचनावलोकनेन, स्वभक्तं पुनर्जीवितवान्। स प्रसन्नः सन्तुष्टः गौतमं प्रति उवाच— "अहं तुष्टः अस्मि, वरं वृणीष्व।" तदा गौतमः प्राञ्जलिः प्राह— "यदि त्वं प्रसन्नः देवेश, यदि मे वरदः स्याः, तर्हि तव लिङ्गस्य नित्यपूजनसामर्थ्यं मम सदा अस्तु, महेश्वर।" "एष एव मया वृतो वरः, त्रिनेत्र; शृणु, अन्यं याचामि। मम शिष्यः, महाभाग्यवान्, सर्वस्वस्वीकरणत्यागरूपः। न सः स्वदृश्यं स्वं पश्यति, न च नेत्रेण पश्येत्; न नासया घ्राणं कुर्यात्, न दद्यात्, न अन्यत् किञ्चिदपि कुर्यात्।" "एवं ज्ञात्वा, एवं चाचरन्, स महायशाः योगी, उन्मत्तविक्षिप्तवेषधारी, शङ्करसम्भवः इति कथ्यते।" "कोऽपि तस्य वैरं न कुर्यात्, नापि तं हिंसयेत्; एतदपि मे देहि, चैतान् अमरत्वं च।" भगवान् उवाच— "एते कल्पान्तपर्यन्तं जीविष्यन्ति, ततः मोक्षं लप्स्यन्ते। एष ते कृतो वासः विस्तीर्णः, अद्भुतः, पुण्यः।" "वयं क्षणमात्रं स्थास्यामः, ततः देवालयं गमिष्यामः।" गौतमः उवाच— "भगवन्, यदनर्हं तदपि याचे, यतो याचकः दोषं न पश्यति।" "देवाधिदेव, यदि ते रोचते, तर्हि तद्वरेण मां योजय, यन्न ब्रह्मादयः अपि लभन्ते।" तदा भगवान् विष्णुं निरीक्ष्य, हरिणः हस्तं गृहीत्वा, सस्मितं सदा शिवः पद्मपत्रनयनं गोविन्दं प्रति उवाच— "गोविन्द, तव उदरं शून्यं, किं ते भोज्यं दातव्यम्?" "स्वगृहवद् प्रविश्य स्वयं खाद, अथवा पार्वत्याः गृहम् आगच्छ—सा तव उदरं पूरयिष्यति।" इत्युक्त्वा, भगवान् तस्य हस्तं गृहीत्वा, एकान्तं गतवान्; नन्दिं आज्ञाप्य, द्वारपालं यथोचितं शशंस। सदा शिवः गौतमं विष्णोः प्रत्युत्तरं निवेद्य उवाच— "सर्वेषां भोजनं संकल्पय, वयं भोक्तुम् इच्छामः, मुनिश्रेष्ठ।" इत्युक्त्वा, शङ्करः वासुदेवेन सह एकान्तं गतः; तौ देवौ मृदुलशय्यां आरोह्य, तत्र शयानौ। अन्योन्यसंवादं कृत्वा, तौ उत्थाय, गम्भीरं सरः प्रति स्नानाय प्रस्थितौ। पृथक् पृथक् जलं गृहीत्वा, ऋषयः राक्षसाश्च जलक्रीडायाम् प्रवृत्ताः। तदा विष्णुर्महेशश्च शीघ्रं जलं क्षिप्तवन्तौ; शङ्करः कमलकेशरपुष्पैः हरिं अभिषिञ्चत्। सः तानि केशराणि पद्मनयनस्य मुखे विक्षिप्य, केशवः तेषां पतनात् नेत्रे निमीलितवान्। तस्मिन्नन्तरे, महेश्वरः हरिणः स्कन्धमारोह्य, उभाभ्यां बाहुभ्यां तस्य शिरः गृहीत्वा, तम् अप्सु निमज्जयामास। पुनः पुनः उत्थाप्य निमज्जयामास; शङ्करस्य पीडनात्, हरिः सौम्यतया शङ्करं पातयामास। ततः हरिपादौ गृहीत्वा, तम् आकृष्य, भ्रमयामास; हृदि ताडयित्वा, अच्युतं पातयामास। उत्थाय, हरिः हस्ताभ्यां जलं गृहीत्वा, शम्भुं छिक्तवान्, हरः विष्णुं अपि छिक्तवान्। एवं जलक्रीडा मुनिगणैः सह प्रवृत्ता; क्रीडायाः प्रमादेन, तेषां जटाः विमुक्ताः अभवन्। प्रमादेन, तेषां जटाः अन्योन्येन संलग्नाः; ऋषिश्रेष्ठाः परस्परजटाभिः बद्धाः। बलिनः दुर्बलान् दुःखेन आकृष्य, केचन पातिताः, अन्ये रुदन्तः विलपन्तः। एवं जलक्रीडायाम् उन्मत्तायाम्, नारदः प्रमुदितः, आकाशे नृत्यन् ऊर्ध्वं शब्धं कृतवान्। स विपञ्चीवाद्यं कृत्वा, सुरम्यं गीतं गायन्, दश श्लोकान् मधुरं गातुम् आरब्धवान्। शङ्करः, लोककर्त्ता, तं मधुरगीतं श्रुत्वा, स्वयं मृदुलं सुरम्यं च गीतं गायितुम् आरब्धवान्। देवेश्वरस्य गीतं गायतः, मङ्गलसुमधुरस्वरमिश्रितम्, नारदः विविधस्वरैः नृत्यं गीतं च कृतवान्। सः एकं स्थिरं स्वरं गृहीत्वा, सर्वगुणयुतं, स्वस्वरमधुना मिश्रितं, गीत्या विजयं प्राप। वासुदेवः हस्ताभ्यां मर्दलं ताडितवान्, तम्बरुः चतुर्मुखः सुशब्देन वादयन् विराजते स्म। गौतमप्रमुखाः गायका मौनिनः अभवन्, कपिश्रेष्ठः हनुमान् मधुरं गीतं गायितुम् आरब्धवान्। केषांचित् स्वरः म्लानः, केषांचित् बलवान्; गायका स्वस्वरूपं त्यक्त्वा, संगीतास्वादने लीनाः। सर्वे देवाः, मुनयः, राक्षसाश्च मौनिनः अभवन्; केवलं हनुमान् गायन्, अन्ये श्रोतारः। मध्याह्नसमये, भोजनकाले, महेश्वरः उत्तमवस्त्रयुग्मं धारयन्, गीतं शृण्वन् स्थितवान्। विष्णुः पीतवस्त्रद्वयं, चतुर्मुखः रक्तवस्त्रं धारयन्, स्वकर्माणि कृत्वा, कालिकां प्रति अभिमुखाः अभवन्। सर्वे देवाः स्वस्ववाहनमास्थाय निर्गताः; महेशः सङ्गीतप्रियः कपिश्रेष्ठं हनुमन्तं प्रति उवाच— "त्वं मया कपिरूपे नियुक्तः, निरङ्कुशः, वृषं समारुह्य, मां प्रति मुखीकृत्य, सर्वाणि गीतानि गाय।