सौन्दर्ययुक्ता रुद्राक्षाणां शताष्टक-माला शक्तिसूत्रैः सम्यक् विन्यस्ता निर्मिता च, तदा त्रिंशत्संख्यकं पुण्यसूत्रं तथा षोडशसङ्ख्यकं चान्यत् सूत्रं कृतम्। ततो द्वाभ्यां हस्ताभ्यां प्रतिहस्ते एकैकं रुद्राक्षमाल्यम्, बाह्वोः द्वौ बद्धौ, शिरसि एकः, कण्ठे चान्यः महर्षिणा धार्यते। रुद्राक्ष-स्फटिक-मणिमय्या जपमालया सह, व्याघ्रचर्मणि वा पद्मासनस्थः स महर्षिः स्वात्मानं सम्यक् सञ्चिनोति। आवाहनासनार्घ्यपाद्याचमनीय-विधिं कृत्वा, गङ्गाजलेन शङ्करस्य अभिषेकं करोति। अष्टसुगन्धिपुष्पैः, बकुल-पाटल-पुष्पैः, सुवर्णपात्रेषु स्थाप्य, विशुद्धानि गन्धयुक्तानि वस्त्राणि योजयति। द्वारि ताम्रपात्रं स्थाप्य, सुशोभनं काष्ठपात्रं च, कदाचित् गावां वा महिषस्य शृङ्गं योजयति। दक्षिणावर्तशङ्खेन वा रत्नपात्रेण, सुवर्ण-रजत-ताम्र-कांस्यपात्रेण वा अर्घ्यं ददाति। यथेष्टं सुवर्णपात्रैः स्नापयति; मृण्मयपात्रैः पद्मपत्रैः वा स्नानं करोति। पलाशाम्रजम्बूपात्रैः वा स्नानं कृत्वा, सर्वेषां स्नानानां मध्ये धारास्नानं श्रेष्ठतमं मन्यते। 'नमः' इत्यादि शतरुद्रीयमन्त्रेण, 'शं' इत्यादि शान्तिप्रकारेण, भगवन्तं पूजयति। यथाशक्ति आच्छाद्य, गन्धान् अन्यांश्च ददाति; ततः सुशोभनैः पुष्पैः बिल्वपत्रैश्च पूजयति। तुलसी-मरुव-पत्रैः, कल्हार-महापद्म-नीलोत्पल-पद्म-करवीरपुष्पैः पूजनं करोति। कर्णिकार-श्वेतोत्पल-अपराजिता-तिल-चूर्ण-अक्षत-शुभपत्रैः तिलयुतैः पूजयति। तथैव गौतमः महेशं चन्द्रकर्पूर-अगरु-कस्तूरी-सर्ज-अगरु-चन्दनैः पूजयामास। धूपैः चान्यैः सम्यग् धूपयित्वा, षोडश दीपान् कर्पूरवर्तिसंयुक्तान् दीपस्थलेषु स्थापयामास। ततः उत्तमान्नं सम्यग् पक्तं, पिष्टकं, भोज्य-लेह्य-चोष्यं च महेशाय निवेदयामास। तानि मधुराद्यन्नवर्गैः, पञ्चविधैः सूपादिभिः, विविधान्नपाकैः सह मिश्रितानि आसन्। विंशतिप्रकाराः पेयपानानि, द्राक्षादिफलैः, सूपैः, मूलफलादिभिः सम्यक् संयोजितानि। अन्यानि यथोपलब्धानि अपि सम्यक् विन्यस्य, उत्तमपुष्पैः भूषितं नैवेद्यं समर्पितम्। सहस्रदीपान् सुवर्णपात्रेषु स्थापयित्वा, तान् देवाय दत्वा, स सन्मानपूर्वकं प्रणिपत्य नमस्कृतवान्। ततो सुपिष्टनागरपत्राणि, सम्यक् प्रक्षालितानि, निष्कलङ्कानि, अविच्छिन्नाग्राणि, शुक्लपटवेष्टितानि दत्तानि। त्रयः शुभपत्राणि कर्पूरचूर्णसिक्तानि सुवर्णपात्रे स्थाप्य, तद् ताम्बूलं भगवते समर्पितम्। तदनन्तरं प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रणिपत्य, अष्टौ स्त्रियः वीणाभिः वंशीभिश्च आगच्छन्। ताः वाद्यकलाविशारदाः स्त्रियः ऋषेः समीपे आगत्य, ताललयसमेताः, गीतं आरब्धवन्तः। गौतमः गीताय सन्नद्धः, ताः स्त्रियः स्वरमादधुः, अन्याः मृदु मृदङ्गादीनि वादयन्ति स्म। ताः ऋषेः समीपे मधुरं गायन्त्यः, स्वररूपा, नृत्यन्त्यश्च महेशस्य पुरतः अद्भुतं दृश्यते स्म। तस्मिन् काले पूज्यः नारदऋषिः आगतः; गौतमः तम् आदरात् अभिवाद्य, सत्कारं कृतवान्। स तस्मै उवाच—"मया स्वकार्यं साधितम्; मम समः कश्चित् नास्ति। किं कारणं आगमनस्य? कुतः आगतः असि?" इति। श्रीनारदः उवाच—"अहं पातालात् आगतः, बाणस्य गृहे भोजनं कृत्वा। शीघ्रं बाणः, शुक्रः, अन्ये च महात्मानः गृहं आगमिष्यन्ति।" एवमुक्ते, क्षणेन बाणः, शत्रुनगरेषु विजयी, द्विंशद्भिः सेनाभिः सहितः, गजे आरोह्य, असुरैः सहितः आगतः। शुक्रः अन्यस्मिन्गजे आरूढः, प्रह्लादः उत्तमे रथे, वृषपर्वा दिव्ये रथे, बली श्रेष्ठे तुरङ्गमे आरूढः। गौतमः सर्वानागतान् दृष्ट्वा, शिष्यैः सह निर्गत्य, शीघ्रं जलं चान्यं चोपहारं आनयत्। गौतमं दृष्ट्वा, ते गजेभ्यः रथादिभ्यश्च अवतीर्य, दैत्याः तं प्रणम्य, भार्गवं अपि प्रणम्य। राक्षसान् सर्वान् आलिङ्ग्य, यथाविधि सत्कृत्य, स महर्षिः सेनायाः निवेशनं सम्यक् व्यवस्थितवान्। शुक्रस्य पादप्रक्षालनं कृत्वा, शिरसि जलं स्थाप्य, विविधफलैः भूषितं अर्घ्यं तस्मै दत्तवान्। सर्वे सरः-सरोवर-तडागेषु स्नात्वा, नियमानुष्ठानं कृत्वा, गौतमस्य पुण्याश्रमे समागम्य। ततः गृहे प्रविश्य, राक्षसाः स्वपुरोहितैः सह, द्विजातिगृहे देवपूजायाम् अवस्थिताः। तत्र, त्वरितं निर्मिते वेदि, शुक्रः शिवाय हविः समर्पितवान्; तस्य वामभागे प्रह्लादः अच्युताय यजति। बली सोमाय, अन्ये च असुरश्रेष्ठाः, बाणः त्र्यम्बकाय हविः समर्पितवान्। तथा शुक्रः भगवन्तं उमानाथं पूजयामास; गौतमः च मध्याह्ने शंकरस्य पूजनं कृतवान्।