सुमधुरगीतैः सुबाहुभङ्गिभिः सुमधुरस्मितैः च करतालध्वनिभिः च ताः स्त्रियः गायन्ति स्म। काले काले गात्रनिःसृतगानैः परस्परकरतालैः परस्परमुखावलोकनैः च, ताः गीतपूर्वकं क्रीडनाय आकर्षयन्ति स्म। तत्र महायोगी पद्मकेसरप्रभः सन्निषण्णः क्रीडति स्म; कस्य पुण्येन एषा सिद्धिः प्राप्ता, केन च? एतद् वद। शम्भुः उवाच— हे राम, अयं ब्राह्मणः कदाचित् सर्वसमृद्धियुक्तः, नानाविधभोगैः रममाणः, भार्यापरिपालनरतः आसीत्। स पुत्रहीनः, अदातृ, देवपूजारहितः, पञ्चमहायज्ञवर्जितः, शास्त्राध्ययनपराङ्मुखः च आसीत्। स प्रातः मध्यान्हे सायं च भोजनप्रियः, अशुचिः, कदाचित् महात्मनः गौतमस्य गृहम् अगच्छत्। त्र्यम्बकपर्वते, यत्र बहवः मुनिगणाः निवसन्ति, तत्र अपि एकं दिव्यं गृहं आसीत्, यत्र स्फटिकस्तम्भैः शोभितं गृहं आसीत्। तस्य भित्तयः अगुरु-कर्पूर-कस्तूरी-कुङ्कुमैः लिप्ताः आसन्; पारिजातकुसुमगन्धेन वायुः रम्यः जातः। तत्र भूमिः कस्तूरीपुष्परसैः सिक्तः, सूक्ष्मशुद्धविविधछत्त्रैः अलङ्कृता च आसीत्। प्राङ्गणे महाकदली-नागरङ्गवृक्षैः शोभिते, समीपे कमलवनमधुकरैः मधुरध्वनिः आसीत्। दिशः पाटीरगन्धैः पूरिताः, सङ्गीताध्ययनानन्देन च दिशः गीतैः निनदिताः। ग्रीष्मोष्मनिवारणाय तत्र तालेन्द्रपत्रैः छादितं, अग्निसहच्छदनं छादितं छदः आसीत्। तस्य द्वाराणि पाटीरकाष्ठघनानि, अन्तर्भित्तयः सौरभ्यवतीः रम्यगन्धयुक्ताः च आसन्। ईशानकोणे शुभे रम्यपीठिका, तत्र शिल्पिभिः निर्मितं भूमितलं, नानापीठैः अलङ्कृतं च आसीत्। वटवृक्षस्य छायायाम् एकं रम्यस्थानम्, तस्य पार्श्वे कदलीपुष्पगुच्छैः सरसिभिः च शोभितम्। महावटस्य शिखरे मेघाः अलिङ्गन्, तेन शीतलता जाताः; तत्र अद्भुतोपवनैः स्वर्गवाटिकावत् शोभितम्। कूपैः, सरः, नानावनैः च तद् रमणीयम् अभवत्; तत्र सदा सुखशीतलः सुगन्धिः वायुः प्रवहति स्म। तत्र रम्याङ्ग्यः स्त्रियः प्रेमसमृद्धिवाद्यैः क्रीडन्ति स्म; कुलाङ्गनाः वीणां, वंशं, त्रिवेणुं च वादयन्ति स्म। सङ्गीतनृत्यकुशलाः स्त्रियः चतुर्दिशं चोर्ध्वं च स्थिताः; शुभभस्मगोलकाः सुवर्णादिपात्रेषु स्थापिताः। ते गोलकाः सर्वगन्धयुक्ताः, उत्तमधूपैः धूपिताः; कुशगुच्छैः अनन्तमालाभिः च संयोजिताः। सहस्रशः कृष्णाजिनानि बहिः च पार्श्वे च विस्तारितानि; तादृशे दिव्ये गृहे देवपूज्यः स महर्षिः निवसति स्म। स मुनिः चतुर्दिशं कर्पूरादीनि स्थापयित्वा, काष्ठपीठे कर्पूरासनं निर्माय, शङ्करं स्नापयति स्म। स्नाने शुभश्वेतस्निग्धवस्त्रैः, घनागुरुपुटैः, सुगन्धोदकदुग्धैः च स शङ्करं स्नापयामास। अन्यानि वैदिकमन्त्रैः सदाशिवं स्नाप्य, वस्त्रच्छन्नं काष्ठपीठं स्थापयित्वा, पुरतः पात्रं निधाय, तानि द्रव्याणि पत्रेषु सम्यक् विन्यस्य। एकस्मिन्पात्रे अक्षताः, अन्यस्मिन् तिलयुतोदनः; अन्यस्मिन् पञ्चगन्धाः, अन्यस्मिन् अष्टगन्धाः च। कश्मीरकुङ्कुमं, कस्तूरी, कर्पूरं, चन्दनं च अन्येषु पात्रेषु स्थाप्य, पूजास्थले विन्यस्तम्। विविधानि आवरणानि स्थाप्य, तत्र पूजा क्रियते; लिङ्गमध्यभागे पञ्चवक्त्रः भगवान् सदाशिवः स्थितः। लिङ्गं तस्य प्रथमावरणम्, शक्तिः तदावरणम्; विष्णुः शक्त्यावरणम्, ब्रह्मा विष्ण्वावरणम्। ब्रह्मणः आवरणं चन्द्रः, ततः सूर्यः, ततः वेदाः; दिशां पालकाः तेषां रक्षणं दिशः एव आवरणम्। दिशां आवरणं शम्भुः, तस्य आवरणं गुणाः; एते दशावरणानि शिवलिङ्गस्य पुण्यपूजायाः सञ्ज्ञितानि। केचित् एवं वदन्ति, परं अन्यः आवरणक्रमः अपि अस्ति; ज्ञानस्य आवरणम्, तस्य आवरणं उमा स्मृता। तस्य आवरणं विष्णुः, विष्णोः आवरणं ब्रह्मा; ब्रह्मणः आवरणं चन्द्रः, ततः सूर्यस्य आवरणम्। सूर्यस्य आवरणं ईशः; एवं षडावरणानि स्मृतानि; ब्रह्मा विना पञ्च परमावरणानि कथ्यन्ते। चन्द्र-विष्णु-शक्तीनां त्रयावरणानि तथा कथ्यन्ते; अम्बिकायाः आवरणं एकं परमावरणं इति स्मृतम्। अथवा, सोमपूजायां लोकपालाः आवरणं स्युः, वा आवरणरहितः शिवपूजां प्रशंसन्ति। अष्टपत्रे पात्रे स्थापितैः द्रव्यैः शिवं पूजयेत्; पात्रस्य लक्षणानि सर्वकर्मसु उपयोग्यं वक्ष्यामि। सुवर्ण-रजत-ताम्रादिभिः शङ्खाभं रम्यं अष्टपत्रं पत्रं निर्मीयात्। अष्टारमपद्मपत्राकृति, यथायोग्यभारयुक्तं, सम्यक् विकसितं च भवेत्। अष्टपत्राणि मध्ये उपरि च नातिगौराणि नातिस्तूलानि च; अथवा शक्तिविधानात् पञ्चपत्राणि अपि कारयेत्। अन्यथा, शक्तिशास्त्रानुसारं त्रिपत्राणि अपि कारयेत्; ज्ञानी तद् पात्रं रम्यं कुर्वीत। एवं, हे राम, तत्र दिव्ये गृहे, पुण्ये स्थले, मुनिना सम्यक् विधिना, श्रद्धया च, महेश्वरस्य पूजनं कृतम्।