ततः पूजकः स्वं सर्वाणि पात्राणि च आह्वयेत्; अथवा त्रिवृत्तया 'यद्वाक्' इत्याद्या मन्त्रेण भारतीदेव्याः षोडशविधां पूजां विधायेत्। अन्यथा पुरुषसूक्तेन वा गायत्र्या वा पूजां कुर्यात्; "ॐ, नमो भगवत्यै, अमुकपुराणाय" इत्येवम् पुराणं पूजयेत्। 'काण्डादिति' इति मन्त्रेण दूर्वा यवनिकां समानीय, "ॐ, नमो भगवत्यै दूर्वायै" इति पूजयेत्। ततः लोकपालानां पूजां विधाय, कन्यापूजां च कुर्यात्; पञ्चाधिकवयस्काः दशान्यूनवयस्काः कन्याः शुभाः स्युः। यद्यपि सा न वयस्का, तस्याः पूजां यत्नेन कुर्यात्, गन्धैः, पुष्पैः, अक्षतान्, धूपैः, दीपैः, ताम्बूलैः, भूषणैः च। पूजकः तस्याः उपरि मन्त्रं पठेत्—"सत्यं वद, प्रियं वद, हे सरस्वत्याः देवी, नमः नमः ते।" गायत्र्याः क्रमानुसारं द्वयं कुशदर्भान् सञ्चिन्वीत्, पुस्तकस्य अधः स्थापयेत् सह सहस्रपरमेतृचा मन्त्रेण। तदनन्तरं, त्रयं कुशदर्भयुग्मं कन्यायाः हस्ते दद्यात्; सा पुस्तकपर्णयोः मध्ये त्रयं दण्डं एकैकशः स्थापयेत्। ततः तान् विमोच्य, पुनः समर्पयेत्—"नमः शिवायै पार्वत्यै च" इति; मध्ये स्थितः मन्त्रः कार्यसिद्धिं सूचयति। यद्याद्यपर्णे मन्त्रः समाप्तः, हे राघव, कार्यं समाप्तम्; यदि अन्यपर्णे, मन्त्रं पठेत्, तस्य अर्थं विवृणुयात्। बुद्धिमान् शनैः पठेत्, शनैः विवृणुयात्; अत्र शीघ्रता न कार्य्या, शीघ्रतया वाणी विक्षिप्यते। चतुर्थांशघटिका शीघ्राय अनुमता, अधिकं न; पाठकः न शीघ्रं पठेत्, अर्थं च शान्तचित्तेन जानीयात्। मन्त्रं सम्यक् पठित्वा, मनसि अर्थं निश्चित्य, तस्य विपरीतं न वदेत्, हे राघवनन्दन। यदि द्विजः पूजकः अन्यं मन्त्रं पठेत्, योग्यं वा अयोग्यं, पुस्तके स्थितं विहाय, तत् यथावत् एव ज्ञेयम्; विरोधः न प्रशंस्यः, यतः मन्त्रः दैवेन आगतः, भाग्यं बलवत्तरम्। यथा शकुनिषु द्विजस्य दोषः न, न विस्मयः कार्यः, भाग्यस्य मार्गाः विकटाः। यदि शब्दविपर्ययात् मन्त्रः उपरिपर्णे, तस्य संकेतं त्यक्त्वा द्वितीयं पठेत्। ततः तृतीयं पठेत्, तस्य अर्थं विचारयेत्; ये मन्त्राः विसर्गरहिताः, अन्यवर्गस्य पञ्चमः। स्तुतिरहितः वा लिट्-विधिः मन्त्रः शकुनिषु प्रशंस्यः; अध्यायारम्भः वा समाप्तिः, व्यर्थपर्णः वा व्यर्थलिपिः। पुनः उक्तं, द्विस्तुतिः, दग्धपर्णः, नष्टलिपिः, संशयाक्षराणि—एतानि शकुनिशास्त्रविद्भिः सदा वर्जनीयानि। प्रश्नौ द्विविधौ—दीप्तः वा शान्तः—भेदेन ज्ञेयौ। शान्तिः द्विविधा, उत्पत्त्याः, स्थित्या, वृद्ध्या च विशिष्टा; पूर्वलक्षणयुक्ता शान्तिः प्रशंस्येत्। विविधाः कर्मभेदाः वर्ण्यन्ते, केचित् मानवेषु हिताः; कश्चित् कार्यं गृह्णाति, अन्यः प्रश्नकर्ता भवति। ततः प्रश्नं पृच्छति, समागत्य, यदवश्यकं स्मरति; पुनः पर्णं गृह्णाति, तद्विशिष्टं पर्णं अत्र प्रशंस्यं। अथवा धैर्यसम्पन्नं, परमवैराग्ययुक्तं; अथवा कस्यचित् दृष्ट्या प्रशंसायोग्यं भवति। उच्चतमं त्यक्त्वा, शुभाय कार्ये, मृतः शब्दार्थं गृह्णाति चेत्, तदा प्रश्नः अशुभं जनयति। विवादे, जयप्रश्नः, जयशकुनः इच्छ्यते; सृष्टिः अपि अत्र शुभा, क्रूरतायाम् जयः दुःखेन। शान्तौ, यथाविधि, मिश्रप्रसंगे, श्रेष्ठः पक्षी सूच्यते; आद्यवर्णनं, मध्ये वा उत्तमे। कलियुगविचारे, प्रेमवर्णने, राजकीयकार्यात्, राजलक्षणं शुभं जनयति। प्रत्येकस्य, यथायोग्यं, बुद्धिमता विचार्यं; स्तुतिवैराग्ये, कार्यनाशः घोषितः। यदि दोषेण कार्यसिद्धिः न्यूनं, पूर्णता प्राप्त्यते; अन्यार्थे, शान्तिविचारे, भेदः न, हे राम। यदि पूर्वार्धे विसर्गसमाप्तिः, विपर्ययः भविष्यति; कल्पितविपरीतार्थः अध्यायसमाप्तौ घटते। अन्ते विभागस्य, कार्यनाशः; तस्मात् दोषे, शकुनः विपर्यस्तः। यदि छीं, पुस्तकपातः, शिरःप्रहारः इत्यादि, वक्ता भ्रमितः, तदा शकुनः नश्यति। तस्मात् दोषे शकुनं वर्जयेत्; उपमायाम्, हे राम, कार्यप्रतीतिर्नास्ति। अत्र सततता घोष्यते, सृष्टिः मध्यमफलदायिनी; स्तुतिः सर्वथा प्रशंस्येत्, धर्मकार्यनिश्चितौ। विवाहे, औषधि, दाने, न्याये, कृष्यादिके, यथायोग्यं स्तुतिः, हे राम, पूर्णे अपि दोषः न। तस्मात्, कार्यनुष्ठानं सम्यक् विधाय, प्रशंस्यं फलम् अवाप्नोति। एवमेतत् विधिपूर्वकं पूजनं, शकुनविचारः, तथा कार्यसिद्धिः वर्ण्यते। ततः रामः पप्रच्छ—"कः एष आकाशे दृश्यते, सर्वाभरणविभूषितः, दिव्यरथस्थः, महान् तेजस्वी, अपरः मध्याह्नसूर्यः इव?" सः सर्वैः मर्त्यैः दुरदर्शः; तस्य गोद्रे रमणीया नारी उपविष्टा, अपरलक्ष्मीवत्, हे ब्रह्मन्, तया सह पञ्चान्याः स्त्रियः अपि तत्र सन्ति।