सः तत्र प्रविश्य, तान् दृष्ट्वा, प्रणम्य, नानाविधं सेवां कृत्वा, वैशाखे मासि नियमेन प्रातःकाले स्नानं कुर्यात्। तस्य पुण्यस्य वर्णनं, हे पृथिवीपते, सहस्रशः मुखैः अपि कश्चन कर्तुं न शक्नोति। यदि ब्रह्मणा निर्धारितं आयुः अल्पं स्यात्, तर्हि माधवमासस्य फलं वर्णयितुं शक्यते, हे द्विजोत्तम। यथा महा-नरकस्य अग्निः जनं आक्रमति, तथा माधवमासः अपि; सः ब्रह्महत्यादिकं निषिद्धकर्मजनितं च पापं नाशयति। यानि पापानि जानता अजानता वा कृतानि, महापातकानि, लघुपापानां गूढदोषाः, जातिसंकरसम्भूतं च परमं मलम्— तानि सर्वाणि, ये जातिभ्रंशकारिणः, हविर्निषिद्धाः, मलजनकाः, विच्छिन्नाः, वाचा, मनसा, कायेन वा कृताः, तानि सर्वाणि यथाविधि माधवमासे आचरिते दह्यन्ते। यः एवं पूजयेत्, सः सहस्रकोटियुगपर्यन्तं, शतकोटियुगपर्यन्तं च वसति। माधवमासे यः हरिं पूजयति, स भाग्यवान् विष्णुपुरीं वसति। ततः मुनयः ऊचुः— “पुनः वद, हे महाभाग, रामस्य अद्भुतं चरितं, राममाहात्म्यस्य सारं, भक्तानां हर्षजनकम्।” सूतः उवाच— अश्वमेधं, श्रेष्ठं यज्ञानां, कृत्वा दशरथात्मजः— सः लोकवेदविहितकर्मकुशलः, अयोध्यां गन्तुमिच्छन्, महात्मा शङ्करः— सः सरयूतीरे पार्वत्याः सहितः स्थित्वा, तं विश्वरूपिणं शङ्करं मुनयः उपसस्रुः। महर्षयः कश्यपादयः तम् अनन्तवीर्यम् पप्रच्छुः— “स्वागतम्, हे श्रेष्ठमुने, भार्यया सहितः। कुतः आगतः भवान्?” “किमर्थं आगमनम्? का देशं गन्तुमिच्छसि?” इति च। शङ्करः उवाच— “अहं शम्भुः, इति प्रसिद्धः, हिमवत्यां ब्राह्मणः वसामि। अहं राघवं द्रष्टुम् गच्छामि, मम महदर्थः अस्ति। सः राजा, प्राचीनकथाश्रवणरतः, माम् आमन्त्रयति। भवन्तः अपि आगच्छन्तु; राघवः तुष्टः भविष्यति।” ततः ते मुनयः शम्भुना सह रामदर्शनकाङ्क्षया जग्मुः। वसिष्ठः तान् आगतान् ज्ञात्वा, रामं प्रति उवाच; ततः शीघ्रं उत्थाय, पुरोहितः निर्गतः। सः तान् सर्वान् मुनीन् पाद्य-अर्घ्य-आचमनीयादिभिः पूजयित्वा, शत्रुनिग्रही राज्यगृहं प्रवेशयामास। तान् सम्यक् उपवेश्य, स्वागतं कृत्वा, रघुकुलशार्दूलः तान् मुनीन् क्रमशः पूजयामास। मधुरवाक्यैः तान् तुष्ट्वा, श्रीरामः उवाच— “अद्य मम जन्म सफलम्, अद्य तपसः फलं लब्धम्। अद्य स्वाध्यायज्ञानस्य फलं प्राप्तम्, अद्य पितरः प्रीता, अद्य राज्यं पूर्णम्। अद्य आचार्यस्य फलम्, अद्य विद्यायाः सफलता।”— इति रामेण उक्ते, कश्यपप्रमुखाः ब्राह्मणाः तम् ऊचुः। ते वाक्यानि रामप्रियाणि ऊचुः— “एषः शम्भुः ब्राह्मणः, आगतः, सर्वशास्त्रविद्। सः वेदवेदाङ्गतत्त्ववित्, सर्वभूतहिते रतः, कैलासनिवासी, दृढतपस्वी। ब्रह्मतेजसा ब्रह्मणः समः, ब्रह्मविदां श्रेष्ठः, ब्राह्मणप्रियता कृपायाञ्च शङ्करसमः। एवं तेजस्वी शम्भुः, अष्टादशपुराणविद्, मीमांसान्यायविशारदः। तव भाग्यबलात् एषः श्रेष्ठमुनिः आगतः, तव आमन्त्रणात् कैलासात् प्राप्तः। अतः, हे महाभाग, उत्तमपुराणकथां पृच्छ; वयं अपि अद्य रघुनन्दन, तव मुखात् श्रोतुम् उत्सुकाः। वेदविदः, सर्वशास्त्रार्थवित् अपि यदि पुराणं न शृणोति, तस्य ज्ञानं न पूर्णं भवति।” एवं सत्यम् पश्यद्भिः मुनिभिः उक्तः, रघुकुलश्रेष्ठः अतुलं हर्षं प्राप, पुराणश्रवणकौतुकात्। श्रीरामः उवाच— “लिङ्गपूजनविधिः, लिङ्गमाहात्म्यं, महेशस्य नाम्नः माहात्म्यं, पूजनस्य माहात्म्यं, नमस्कारस्य माहात्म्यं, दर्शनस्य माहात्म्यं, आपः प्रदाने पुण्यं, धूपदानस्य पुण्यं, दीपदानगन्धानां पुण्यं, पुष्पमाहात्म्यं, विविधानां आख्यानानां पापनाशकानां च कथा, धर्मार्थकाममोक्षोपायः— एतत् सर्वं त्वत्तः श्रोतुमिच्छामि, हे मुनिश्रेष्ठ।” शम्भुः उवाच— “राम, महाबाहो, धर्मज्ञ, रघुनन्दन, राज्ये स्थितोऽपि त्वं पुराणश्रवणेषु अनुरागं प्राप्तवान्। एषः अनुरागः महत्सेवया, तीर्थयात्रया च जायते, राम। या जिह्वा शिवं गायति, यः मनः तस्मै अर्पितम्— तयोः एव स्तुत्यत्वम्। या हस्तौ तस्य पूजां कुर्वीत, या देहः शुभजन्मना प्राप्तः, सा सर्वेषु जन्मसु विशेषतः। हरिनामश्रवणे रोमाञ्चः जायते चेत्, हे नृप, त्वं पूर्णः; तव मनः प्रश्नानुगं भवति।” तस्मिन् समये दूताः शीघ्रं श्रान्ताः आगच्छन्; तेषां हस्तात् पत्रं गृह्य, रघुष्रेष्ठः तद् अपठत्। रामः अन्तः चिंतयामास— ‘कथं एतदभवत्?’ तदा शिवः ब्राह्मणरूपधारी, देवीसहितः, रामं प्रति वचनमब्रवीत्।