नरः धर्मरूपं सप्तहस्तं त्रिबन्धनं वृषाकारं सर्वयज्ञमयं तुभ्यं नमस्करोति, यत्र रूपं रूपं प्राप्नोति। संसारनाथं देवं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा पुनः पुनः नमः, सर्वभूतहृदयस्थितं धर्मकामैः अन्वेष्यम्। तस्मात् त्वं भूतानां स्वामी दाता नियन्ता च, धर्मप्रवर्तकः भूमौ दण्डधारि देवः। एकं धर्मं सर्वधर्मसारं निश्चित्य वक्तुम् अर्हसि। यमः ब्राह्मणं स्तुत्यं सन्तुष्टः सन्दिष्टवान् — त्वं शास्त्रधर्मनिष्ठः, अतः मया पूज्यः; यद् मया कस्यापि न उक्तं, तद् परमं रहस्यं ते वक्ष्यामि। सर्वसारं निष्कृत्य, यद् एकं मया निश्चितं, तद् महापातकसमूहात् मोक्षाय मार्गः। ब्राह्मण, त्वदीयया विनयेन सन्तुष्टः, अनुक्तं अपि तव वक्ष्यामि। प्राचीनानि शास्त्राणि यद् चराचरमोहाय सृष्टौ परमं देवम् उक्तानि, तेषां अन्ते तु एकः एव भगवान् विष्णुः बुद्धिमद्भिः निश्चितः, सर्वशास्त्रभेदेषु परित्यक्तेषु। शिवः ब्रह्मा विष्णुश्च — त्रिवेदा इव त्रयो देवाः; दीपस्य ज्वाला-वर्ति-तेलवत्, एवं हरिः ब्राह्मण। हरिं भक्त्या पूज्य, गोलोकसौभाग्यलोकान् प्राप्नोति; हरिपूजने सर्वकामाः हस्तगताः। सर्वधर्मेषु दानं परमं, द्विजश्रेष्ठ; दानेन सर्वपापं नश्यति, दानेन सर्वं लभ्यते। दानं पञ्चधा स्मृतम् — नित्यं, नैमित्तिकं, काम्यं, संपदर्थं, परमं च। प्रातः, मध्याह्न, सायं च — यत्नेन किञ्चिद् दातव्यं; एतत् नित्यदानं सर्वदा उक्तम्। स्वहितैषिणः दिनं रिक्तं न कर्तव्यम्; यद् कुलदत्तं, तत्र लाभः। मोहात् विवेकारहितः यः स्वयम् खादति, न ददाति, तस्य भोगविघ्नरूपं रोगं अहं जनयामि। तस्य दुःखद्वारं दीर्घाग्निसंयुक्तं उत्पादयामि, यत्र बहु क्लेशः, कर्मदोषः च। यः ब्राह्मणेभ्यः देवताभ्यः त्रिकाले न ददाति, स्वयं स्वादु खादति, स महापापं करोति। तं तव तपः, उपवासादिभिः शरीरक्षयैः शुद्धयामि, भूमिपते। चर्मकार इव कृपारहितः चर्म खड्गेन छिनत्ति, या दूषितं वस्त्रं विदारयति, एवं अहं शुद्धयामि। पापकर्तारं औषधैः, तिक्तकषायैः, संशयमात्रं नास्ति, शुद्धयामि। उष्णजलैः, यातनाभिः, वैद्यरूपेण शुद्धयामि; अन्यथा न। यः इच्छितं सुखं न ददाति, तस्य इच्छितं सुखं अन्ये भुञ्जते। दानं न दीयते चेत्, शक्तः अपि, तं रोगैः परिवेष्टयामि। पापकृतः यः यथासमयम् श्रद्धया, शक्त्या वा, दानं न करोति, तं तीक्ष्णैः उपायैः दग्ध्वा शुद्धयामि; नैमित्तिकदानस्य कालं वक्ष्यामि। महोत्सवे, तीर्थागमे, पितृदिने, विशेषतः वैशाखादिषु शुभमासेषु — तत्र दानं नैमित्तिकं। काम्यदानं यत् यथाविधि, इच्छाफलसिद्ध्यर्थं, संपूर्णं दत्तम्। तस्य दानस्य प्रभावेन, यथाभिप्रायं, तद् फलम् उपभुंक्ति। संपदर्थं यज्ञादिषु, जातकर्म, उपनयन, विवाहादिषु, दानं विधीयते। मन्दिरप्रतिष्ठा, ध्वज, देवप्रतिमा, तादृशेषु, राजन्, दानं संपद्वृद्धये। तादृशं दानं सन्ततिः, भोगः, कीर्तिः, स्वर्गसुखं च वर्धयति; अन्तिमं दानं वक्ष्यामि — शृणु, द्विजश्रेष्ठ। कामनाक्षयम्, वृद्ध्युपतापम्, दृष्ट्वा, यत्नेन दानं कर्तव्यम्; आशां कस्यापि न कर्तव्यम्। मृतः अहं चेत्, पुत्रः, पत्नी, बान्धवाः, भ्रातृणः कथं जीविष्यन्ति? मित्राणि मम विना कथं जीविष्यन्ति? वा, धनहीनः अहं चेत्, कथं पुनः जीवामि? एवं चिन्तयन् किञ्चिद् अपि न ददाति। शतान् आशाबन्धान्, दारिद्र्य, अज्ञानबन्धैः बद्धः, मोहितः मृत्युम् गच्छति, तस्य पुत्राः शोकात् रुदन्ति। शोकविह्वलाः, मोहग्लानिः, दुःखसन्तप्ताः, किञ्चित् लघु दानं यत्नेन कुर्वन्ति। तत्र, महाक्लेशे, दानं विस्मरन्ति, लोभात् वा न ददाति। पितरं मृतं विज्ञाय, प्रेमबन्धः छिद्यते; मृतः किङ्करः, तेषां बन्धनैः बद्धः। तृष्णया, क्षुधया, बहुक्लेशैः पीडितः, दीर्घं कालं घोरनरके पच्यते — न संशयः। तस्मात्, स्वयम् दानं कर्तव्यम्, संशयं विना; कस्य पुत्रः, पौत्रः, कस्य पत्नी, कस्य धनम्?