यमः ब्राह्मणं प्रीत्या संबोधयन् एवम् उक्तवान्—“एष धर्मात्मनाम् आयुःक्षयाणां च स्थानम् अस्ति; एष धर्मराजस्य लोकः, धर्मभूमिः प्रसिद्धा। अत्र सर्वथा सुखमयः लोकः; अहम् एव धर्मराजः, अत्र स्वामी, जीवानां पुण्यापुण्यानुसारं सुखदुःखयोः प्रदाता। पापिनां प्रति अहम् यमः, नरकदायकः; धर्मात्मनां प्रति तु धर्मस्वरूपः, सुखस्वर्गदायकः। त्वं ब्राह्मणः, अद्य एव, यथागतः स्वगृहं प्रतिगच्छ; तव आयुः दश वर्षाणि शेषाणि सन्ति। यदा तव आयुः समाप्तं भविष्यति, तदा अस्य लोकस्य जनाः त्वाम् प्राप्ताः भविष्यन्ति। अन्यत् किमपि त्वं पृच्छ; अहम् तव उत्तरं दास्यामि।” ततः ब्राह्मणः यमं विनयेन पप्रच्छ—“किम् कर्म यदा कृतं महत् पुण्यं ददाति, स्वर्गं च प्रापयति? त्वं हि सर्वेषां धर्माधर्मविवेकस्य प्रमाणम्। भगवन्, यदि अहम् तव स्थानं सम्यक् प्राप्नुयाम्, तदा कथय—केन कर्मणा जनाः नरकं पतन्ति? केन च स्वर्गं गच्छन्ति? कृपया सर्वं कथय।” यमः प्रत्युवाच—“ये जनाः कर्मणा, मनसा, वाचा च धर्मात् विमुखाः भवन्ति, विष्णोः भक्ति हीनाः, ते नरकाय नियुक्ताः। ये ब्रह्मा-शङ्कर-हरिणां भेदं पश्यन्ति, विष्णोः ज्ञानम् उपेक्षन्ति, ते नरकं गच्छन्ति। ये स्ववंशदेशस्य कर्तव्यं परित्यज्य, अन्यथा कुर्वन्ति, कामात् वा मोहात् वा, ते नरकं यान्ति। ये अयज्ञ्यं यज्ञं कुर्वन्ति, वा यज्ञ्यं न कुर्वन्ति, विष्णोः ज्ञानात् विमुखाः, बहून् नरकान् अनुभवन्ति। ये पापिनः धनाढ्यः, पितृदेवताब्राह्मणमानुषान् दत्त्वा न मृत्युः प्राप्नुवन्ति, तेषां बहून् नरकान् गमनम्। ये सम्यक् पक्वान्नानि विभज्य, देवेषु नैव बलिं ददाति, ते दीर्घकालं नरकं यान्ति। ये जीवद्रोहेन धनम् उपार्जयन्ति, मिथ्यावादिनः, दुःखप्रदायकाः, ते नरकाय नियुक्ताः। ये नास्तिक्यं, लोभं, मोहं वा आसक्ताः, श्राद्धं श्रद्धया न कुर्वन्ति, ते नरके पच्यन्ते। ये ब्राह्मणेभ्यः दाने विघ्नं कुर्युः, ते नरकनिवासिनः। ये मोहात् सामूहिकं दक्षिणां स्वयमेव गृह्णन्ति, नास्तिकभावेन स्थिताः, ते नरकं यान्ति। अस्य असहिष्णुतया दोषस्य कारणम्, महापापं च, नरकस्य कारणम्। ये निर्दोषां, स्नेहपूर्णां भार्यां कालसमये परित्यजन्ति, तस्य गौरवं न वहन्ति, ते नरकं पतन्ति। ये मोहात् अधर्मं धर्मं इति वदन्ति, तर्कशीलः, नास्तिकः, ते नरकनिवासिनः। ये मनसा एकं धारयन्ति, वाचा अन्यत् वदन्ति, हृदयम् अपवित्रं कुर्वन्ति, ते नरकं यान्ति। ये भगवत्प्रशंसायां उपस्थिताः, तत्र अवमानं कुर्वन्ति, तदपापेन नरकं यान्ति, भगवद्द्वारं शास्त्रसामग्रीं च दृष्ट्वा अपि। तत्र सम्यक् नमः न कृत्वा, ते नरकं यान्ति; ये निरपराधाय भार्यायाः कठोरं वदन्ति, ते नरकं पतन्ति। ये सतीं भार्यां परित्यजन्ति, ते नरकं यान्ति; ये गुरोः वचनं वा धर्मशास्त्रं न शृण्वन्ति, ते नरकनिवासिनः। ये अन्येषां मनसि दुःखं जनयन्ति, ते नरकं यान्ति; स्वबन्धुजनैः सह सुखं उपभुञ्जते। ये केवलं उदरपूरणाय चिन्तयन्ति, ते घोरं नरकं यान्ति; ये सूर्ये तुला, मकर, मेषस्थे प्रातः स्नानं न कुर्वन्ति, ते नरकं यान्ति। नदीषु आदिषु श्रद्धाहीनः नरकं गच्छति; विष्णुभक्तं दृष्ट्वा न उत्थाय सम्मानं न कुर्युः, ते नरकं यान्ति। ये स्नेहपूर्वकं सम्मानं न कुर्वन्ति, नरकं यान्ति; ये मार्गे काष्ठादिभिः विघ्नं कुर्वन्ति, ते नरकं यान्ति। ये परमपुरुषं, सर्वलोकनाथं न चिन्तयन्ति, विष्णुं न स्मरन्ति, ते नरकं यान्ति। ये कृष्यादीन् गृहाणि वा प्रेमबंधनानि च नाशयन्ति, ते नरकं यान्ति; ये आशां छिन्दन्ति, ते नरकनिवासिनः। ये अन्नार्थं आगतान् ब्राह्मणान् परिशीलयन्ति, तेषां जीविकायां क्लान्तान्, ते नरकं यान्ति। ये विष्णुभक्तेषु, दीनेषु, रोगिणः वृद्धेषु च अनुकम्पां न दर्शयन्ति, ते नरकं गच्छन्ति। ये प्रतिज्ञां कृत्वा, इन्द्रियवशात् पुनः पुनः भङ्गं कुर्वन्ति, ते नरकं यान्ति। इदानीं शृणु, ब्राह्मण, ये अनुकम्पाशीलाः, ते स्वर्गं यान्ति। संक्षेपेण तव सम्मानाय कथयामि—ये हरिं, जयन्तं, नित्यं विष्णुं पूजयन्ति; ये नारायणं, अजं, कृष्णं, विश्वक्सेनं, चतुर्भुजं स्मरन्ति, दिव्यम् अक्षरपुरुषं चिन्तयन्ति, ते अच्युतस्य स्थानं प्राप्नुवन्ति। एषा प्राचीनः उपदेशः, एतद् एव शुभं, एतद् एव धनप्राप्तिः। एतद् एव जीवनस्य फलम्—दामोदरस्य स्तुतिः। विष्णोः स्तुत्या, देवदेवस्य, अनन्ततेजसः, पापानि लीयन्ते, यथा अन्धकारः दिनोदयकाले। ये श्रद्धया प्रतिदिनं वैष्णवं स्तोत्रं गायन्ति, ते पुण्यं प्राप्नुवन्ति।