सर्वे कर्माणि तु यथावत् अनयोः उपदेशं प्राप्य एव कर्तव्याः। यः उभयोः अयोग्यः, सः सर्वेषु कर्मसु अयोग्यः इति निश्चितम्। अतः, तयोः अध्ययनं कृत्वा, ततः द्विजश्रेष्ठः परमं मन्त्रं, ऐश्वर्ययुक्तं अष्टाक्षरं मन्त्रं, सम्यक् आचरेत्। अष्टाक्षरं मन्त्रं प्रथमतः प्रणवात् निर्मितं इति विद्वांसः वदन्ति; तस्य आरम्भः स्वाभाविक प्रणवेन भवति। सर्वेषु मन्त्रेषु प्रणवः अन्तर्गतः अस्ति; परन्तु, शुभं प्रणवं सर्वेषु मन्त्रेषु प्रथमतः योजयेत्। ओंकारः प्रणवः, ब्रह्म, सर्वमन्त्रेषु अग्रणीः च। शुभमुखि, सर्वेषु शुभमन्त्रेषु आरम्भे ओंकारं योजयेत्। प्रणवः तस्य मूलमन्त्रे स्वभावतः स्थितः अस्ति—प्रथमं एकाक्षरम् 'ओम्', ततः द्वे अक्षरे 'नमः', पश्चात् 'नारायणाय'—पञ्च अक्षराणि क्रमशः। एवं अष्टाक्षरं मन्त्रं सर्वसिद्ध्यर्थं ज्ञेयम्। सः सर्वदुःखनाशकः, ऐश्वर्ययुक्तः, सर्वमन्त्रसारः, शुभः च। नारायणः तस्य ऋषिः, श्रीपतिः तस्य देवता। छन्दः गायत्री देवी, प्रणवः बीजम् उच्यते; नित्यसम्बद्धा देवी शक्तिः, श्री तु मनः। प्रथमं 'ओंकारः', द्वितीयं 'नमः', तृतीयं 'नारायणाय'—एवं त्रयो शब्दाः निर्दिष्टाः। 'अ', 'उ', 'म्'—एवं प्रणवः, ब्रह्मशब्दः, त्रिवेदीसारः इति कथ्यते। 'अ' अक्षरेण विष्णुः सूचितः; 'उ' अक्षरेण श्रीः; 'म्' अक्षरेण तयोः सेवकः, पञ्चविंशः। 'अ' अक्षरेण वासुदेवस्वरूपः, 'उ' अक्षरेण श्रीस्वरूपः, 'म्' अक्षरेण जीवः पञ्चविंशः पुरुषः। 'क' वर्गेण तत्त्वानि, 'च' वर्गेण इन्द्रियाणि। 'ट' वर्गेण ज्ञानम्, 'त' वर्गेण हृदयानि; 'प' अक्षरेण मनः, 'फ' अक्षरेण अहंकारः। 'ब', 'भ' अक्षरेण महत् तत्त्वं, प्रकृतिः सूच्यते; परन्तु आत्मा तु 'म्' अक्षरः, पञ्चविंशः। देह, इन्द्रिय, मनः, प्राणभ्यः भिन्नः, अन्येन साधनेन रहितः, 'म' इति वस्तु चेतनं, भगवत्सेषः अस्ति। केचित् वदन्ति 'उ' अक्षरः निश्चयः; तत्र श्रीसारः 'व' अक्षरेण अपि व्यक्तः। सूर्यस्य तेजः यथा अविभाज्यं, तथा विष्णुः, शुभगुणसागरः, 'अ' अक्षरेण निर्दिष्टः। श्रीपतिः, विश्वात्मा, जगद्बीजः, परमपुरुषः, सृष्टिकर्ता, पालनकर्ता, नियन्ता, सर्वभूतमित्रः। श्रीः, लोकनित्यदेवी, विष्णुना नित्यसम्बद्धा, सर्वसृष्टिमाता, विष्णुप्रियाभार्या। श्रीः, विश्वाधारः, 'रु' अक्षरेण सूच्यते; 'म' अक्षरेण तयोः सेवकः, क्षेत्रज्ञः, विद्वद्भिः वर्ण्यते। ज्ञाननिलयः, ज्ञानगुणः, प्रकृत्यः परे चेतनः, अचेतनः न, अव्ययः, एकरूपः, स्वस्वरूपवान्। सूक्ष्मः, नित्यः, व्यापी, चिदानन्दस्वरूपः, अहंभावयुक्तः, अक्षरः, क्षेत्रज्ञः, नानारूपः, पुरातनः। न ज्वलनं, न विनाशः, न शोषणं, न विलयः; अक्षरः, आद्याद् गुणैः युक्तः, भगवत्सेषरूपः। 'म' अक्षरेण जीवः, क्षेत्रज्ञः, सदा हरिसेवकः, अन्यस्य कदापि न। तस्मात् मध्ये केवलं दास्यं तस्य स्थाप्यते; एवं प्रणवस्य अर्थः मया ते कथितः, निष्पापे। प्रणवस्य अर्थविवरणं मन्त्रशेषेण सह, शुभे, इदं—परमात्मसेवकस्य अत्र स्वतन्त्रता नास्ति। अतः, महदहंकारं मानं च मनसा संत्यज्येत्; स्वसाधनकृतं कर्म अपि त्याज्यम्। अहंकारः 'म' अक्षरेण, तस्य निषेधः 'न' अक्षरेण; एवं मनसा अहंकारविमुक्तिः। मनसा सर्वसिद्धिः प्राप्यते; अन्यथा विनाशः। श्रद्धया सह अल्पोऽहंकारः अनुमतः। अहंकारग्रस्तस्य सुखं किञ्चिदपि न; अहंकारमोहितः आत्मा तमसि निमज्जति। अतः अत्र मनसा स्वतन्त्रता न अनुमिता; सः परमेश्वराधीनः जीवति। चेतनस्य साधनकृतं कर्तृत्वं न; स्थिरं चलं च सर्वं केवलं भगवत्संकल्पात्। अतः, स्वसामर्थ्यकृतं कर्म सर्वथा त्याज्यम्; भगवतः शक्त्या तस्मिन् किंचिदपि दुर्लभं न। तं श्रीमानं भगवन्तं भारं समर्प्य, केवलं तस्यार्थं कर्म कुर्यात्; परमात्मा हरिः स्वामी, अहं तस्य नित्यदासः। इच्छां तमेव आत्मनाथं समर्प्येत्; एवं मनसा, 'अहं' 'मम' इति भावं त्यजेत्। देहस्य 'अहं' भावः संसारस्य, कर्मबन्धनस्य मूलम्; अतः, विद्वांसः मनसा महदहंकारं मानं च त्यजेत्। शुभे गिरिजे, नारायणशब्दस्य अर्थं वक्ष्यामि—'नारा' इति आत्मसमूहः, तेषां परमपुरुषः लक्ष्यः। त एव समूहः तस्य पथः; अतः नारायणः इति कथ्यते। सर्वे चेतनाचेतनाः जगति श्रूयन्ति दृश्यन्ति च।