गोकुले कान्तारमणीयेषु स्थलेषु व्रजयोषितां कर्णेषु रश्मिप्रभाभिरलङ्कृतानि कुण्डलानि, ग्रीवायां मणिमालाः, वेण्यां मणिपुष्पाणि च शोभन्ते। तत्रैव ब्रह्मर्षेः कुशध्वजस्य पुत्रौ द्वौ महर्षी, शुचिश्रवा नाम तथा सुवर्ण इति, वेदविद्यायाम् अनुत्तमौ बभूवतुः। तौ उभौ पादाङ्गुलीनि समुत्क्षिप्य घोरं तपः कुर्वन्तौ, त्र्यक्षरं मन्त्रं “ह्रीं हंस” इति जपन्तौ, परिश्रमेण युक्तौ। तौ गोकुले श्रीकृष्णं नववयसः दशवर्षीयं, मनोजस्यानुरूपसौन्दर्यसम्पन्नं, यौवनमाधुर्ययुक्तं ध्यानमग्नौ बभूवतुः। व्रजसुन्दरीणां रक्तोष्ठान् विलोक्य, येषां मनांसि नित्यं मोहयन्ति, तौ युगान्ते देहान् परित्यज्य व्रजे जन्म लब्धवन्तौ। तत्र तौ सुवीरनाम्नः गोपस्य सुन्दरीदुहितरौ जातौ, शुभशुकहस्ते, शोभायुक्तराविणीहस्ते च। अन्ये चतुर्विप्राः—जटिला, जङ्घपूतः, घृताशी, कर्बुरः—उभयलोकविशुद्धाः, कामरहिताश्च, एकनिष्ठया गोपीनाथे भक्त्या समर्पितमनसः, जलमध्यस्थाः मन्त्रजपपरायणाः। तैः सर्वेषु वनेषु गोपीभिः सह गाढं ध्यानं कृतम्, त्रिरमामयमन्त्रेण, यः प्रेमस्यादिरविनाशश्च। ते विचरन्तः, नृत्यगीतसम्मानिताः, मोहिनः सुन्दराः, सर्वाङ्गेषु चन्दनलेपिताः, जपाकुसुममालाभिः भूषिताः, मल्लिकामाल्यवितानिताः, नीलपीताम्बरधराः, युगान्ते गोकुले शुभलक्षणयुक्ताः जाताः। एते रमणीयाः स्त्रियः, भवतः पुरतः नतभ्रुवः उपविष्टाः, पुण्येनार्जिताङ्गदभूषितबाहवः। ताः नानाविधरत्नैः, दिव्यैर्मुक्ताभरणैः, अन्यैश्च भूषणैः विभूषिताः। तत्र दीर्घतपा नाम महर्षिः, पूर्वे काले व्यासः इति विख्यातः, तस्य पुत्रः शुकः, बाल एव प्राज्ञः, परं धाम सदा स्मरन्, ख्यातिमान् आसीत्। स पितरौ परित्यज्य वनं गतः, कृष्णे ध्यानमग्नः, दिव्येन मानसिकेन पूजया अहर्निशं तं पूजयामास। स अन्नं विना, विष्णुं गोपालरूपिणं, रामामयमन्त्रेण, अष्टादशाक्षरेण जपन्, पूजयामास। स परं भक्त्या हरौ ध्यानमग्नः, सुवर्णवृक्षस्य अधः, सुवर्णमण्डपे, सुवर्णसिंहासने स्थितम्। सुवर्णकरेण, सुवर्णवेणुं धारयन्तम्, दक्षिणहस्तेन सुवर्णपद्मं परिभ्रमयन्तम् अपश्यत्। तस्य प्रियया सुवर्णरुचिराङ्गभूषितेन अलङ्कृतं, स्वाश्रमे हसितं प्रमुदितं हरिं दृष्ट्वा, स हर्षबाष्पपूरितलोचनः, रोमाञ्चिततनुः, "भगवन् अनुगृहाण" इति उच्चैः क्रन्दन्, भुवि सन्निपत्य, त्रैलोक्यकर्तारं कम्पमानः प्रणनाम। तं भक्तिपरायणं भूमौ पतितं दृष्ट्वा, "क्लान्तोऽस्मि" इति घोषयन्तं, भगवान् हरिः प्रणमन्तं बाहुभ्यां गृहित्वा, हर्षपूर्णलोचनैः स्पृष्टवान्। हरिः तस्मै शुकाय, यः भगवत्प्रियस्वरूपं प्राप्तवान्, उवाच—"त्वं मे परमप्रियः, सदा मम समीपे वस।" "मम रूपं चिन्तयन्, त्वं प्रेमधाम प्राप्तवान्; द्वे च श्रेष्ठे गोप्यौ, समवयस्के, शुभाङ्गि।" "एकव्रते, एकभक्तौ, समनक्षत्रनाम्नी, एकः तप्तकाञ्चनसदृशः, अपरः विद्युल्लेखेव दीप्तिमान्।" "एकाऽनिद्रा, यमलोचनासमाननेत्रा, अपराऽमृदुला, विशालदृष्टिः; ते उभे परमभक्त्या हरिं वामदक्षिणयोः उपासते।" "युगान्ते सा देहं त्यक्त्वा गोकुले उपनन्दस्य कन्या जाताऽभूत्, नीलोत्पलदलसदृशवर्णा।" "सा श्रीकृष्णस्य प्रिया, पीताम्बरधारिणी, सुवर्णकलशसदृशस्तनयुग्मा, रक्तवस्त्रपरिच्छन्ना।" "रक्तसिन्दूरलेपिताङ्गी, गण्डस्थले सुवर्णकुण्डलशोभिता।" "सुवर्णपद्ममालया विभूषिता, स्तनयोरगुरुकुङ्कुमलेपिता, हस्ते हर्यर्पितं खाद्यं दृश्यते।" "वेणुवादनकुशला, केशवसेवने प्रविणा, कदाचित् कृष्णे तुष्टे सती गीतकार्यं करोति।" "शङ्खकण्ठे गुण्जामालाविलसिता, कृष्णदर्शनाभावे तस्य तेजसा संतप्यते।" "सखीभिः सङ्गीतवाद्यनिनादैः, रम्यगीतैः सह, प्रियतमेव वेषे नृत्यन्ती, वधूं विभूषयन्ती।" "पुनः पुनः स गोविन्दं परिष्वज्य चुम्बति, भक्त्या; सा सर्वासां गोपीनाम् अत्यन्तप्रियतमाऽभवत्, कृष्णस्य च परमप्रियाऽसि।" "श्वेतकेतोः पुत्रः कश्चन, वेदवेदाङ्गपारगः, सर्वं त्यक्त्वा, घोरं तपः कृतवान्।" "सा गोविन्दशक्तिः, यस्य पादौ मुरारिणा सेव्ये, मधुरस्वरा, ब्रह्मरुद्राद्यलभ्या।" "एकनिष्ठया भक्त्या तां पूजयन्, केवलं मोहिनीं श्रीं चिन्तयन्, एकादशाक्षरमन्त्रं सदा जपन्।" "सा सर्वं हर्षयन्ती, मायया संयोजयन्ती, सौन्दर्यादिगुणैः लोकं तेजोमयैः प्रपूरयति।" "मन्त्रस्यार्थमनुसंधाय, 'सा वसन्ते निवसति' इति सदा मनसि कृत्वा, द्वाभ्यां कल्पाभ्यां अस्मिन्नेव जन्मनि सिद्धिं लब्धवान्।" "सा कन्या, तन्वी, स्तनयुग्मारुणिता, मुक्ताहारविभूषिता, शुद्धशुक्लपटाम्बरधारिणी।" "नूपुरकङ्कणवलयमुक्ताङ्गुलीयविभूषिता, दिव्यकर्णकुण्डलधारिणी, रम्या, सुधारसस्रवन्।" एवं गोकुले प्रभवतः श्रीकृष्णस्य प्रियाभिः गोपीभिः, पूर्वजन्मनां पुण्येन, अनन्यभक्त्या, विविधैः तपोविधानैः, दिव्यरूपेण, भगवत्प्रीत्यर्थं जन्मानि प्राप्तानि, ताः भगवत्सेवायाम् अनवरतम् आसक्ताः, नित्यं श्रीकृष्णप्रेमरसास्वादनपराः, सर्वलोकान् आनन्दयन्त्यः, दिव्यैः भूषणैः, सौन्दर्यैः, भावैः च शोभमानाः, भगवत्कथायाः अमृतधारां प्रवहन्त्यः, व्रजभूमिं पुण्यां कृत्वा, श्रीकृष्णसहितं नित्यलीलां समनुभवन्ति।