सा च सुन्दरी चित्रगन्धा नाम्ना बभूव, यस्याः मुखमण्डलमुत्तमं, या स्वदेहसम्भूतैर्विविधगन्धान् दश दिशः प्रमोदयन्ती बभूव। तत्रैव शुभा कन्या वृन्दा दृष्टव्या, या मधु पिबन्ती, प्रेमरसास्वादिनी, स्वप्रियं स्वाङ्गपतिं कृत्वा तत्रैव लीनाभूत्। तस्या आलिङ्गने सर्वाणि हाराणि कृष्णवक्षसि पतन्ति, चित्रगन्धाद्याः सुरभयो वासांसि तस्य वक्षसि विक्षिपन्ति। अन्ये च महर्षयः, नित्यशुद्धचित्ताः, वायुभक्ष्याः, परममन्त्रं जपन्तः, कठोरं तपः कुर्वन्तः तत्र स्थिताः। त एव प्रेम्णा कृष्णमिच्छन्तः, मदनः चाग्नेयी च सर्वकलासम्पूर्णं पञ्चदशाक्षरं मन्त्रं स्थापयामासतुः। ते महर्षयः कृष्णस्य दिव्याभरणभूषितं, अद्भुतपाटाम्बरवस्त्रं, पूर्णकटिसौन्दर्ययुक्तं रूपं ध्यानमग्नाः। तस्य शिरसि मयूरपिच्छमुकुटः, कान्तकुण्डलद्वयं, वामपादं कृत्वा दक्षिणं पद्मपादं प्रसारितवन्। स तत्र विचरन्, सुशोभने पद्महस्ते संयुक्ते कृत्वा, वामपार्श्वे वेणुं निहित्य, अङ्गुलीभिः सुरम्यं सञ्चालयन्। स एव परमाश्चर्यरूपेण रंगमण्डलं प्रविश्य, गोपीजनानां नेत्रचित्ते प्रमोदं जनयामास। सर्वतः गोपीभ्यः पुष्पवृष्टिभिः पूरितः, सा कन्या पूर्वजन्मनि देहमुत्सृज्य, अधुना तत्रैव जाताऽभवत्। तासां कर्णयोः किरणमणिकुण्डलानि, ग्रीवायां मणिहाराः, केशेषु मणिपुष्पाणि शोभन्ते। तत्र शुचिश्रवा नाम ऋषिः, सुवर्णः चान्यः, ब्रह्मर्षेः कुशध्वजस्य पुत्रौ, वेदविदः बभूवतुः। तौ पादौ कृत्वा, 'ह्रीं हंस' इति त्र्यक्षरमन्त्रं जपन्तौ, कठोरं तपः कुर्वन्तौ। तौ गोकुले कृष्णं नववयसिनं, मनोहरकन्दर्परूपं, किशोरसौन्दर्ययुक्तं ध्यानमग्नौ। व्रजस्त्रीणां रक्ताधरदर्शनात्, येषां मनांसि सदा मोहयन्ति, तौ युगान्ते देहमुत्सृज्य व्रजे जातौ। तौ सुवीरगोपस्य सुन्दरीदुहितरौ, येषां हस्तयोः शुभशुकः, दीप्तिराविणी च दृश्येते। जटिला, जङ्घपूतः, घृताशीः, कर्बुरः इति चत्वारः पुण्याः मुनयः, द्वौ द्वौ लोके शुद्धाः, सर्वकामविवर्जिताः। एकचित्तभक्त्या गोपीनाथं शरणं गत्वा, जले निमग्नाः जपमाचरन्तः। ते सर्ववनेषु गोपीभिः सह गाढं ध्यानमग्नाः, त्रिरामा-सम्प्रयुक्तं, प्रेमारम्भरूपं, अक्षयं मन्त्रं जपन्तः। तत्र विचरन्तः, गीतनृत्तसम्मानिताः, मोहिनी रूपसम्पन्नाः, तैलकुसुमविलेपनाङ्गाः। मल्लिकामाल्यवितता, नीलपीताम्बरधारिणः, युगान्ते शुभलक्षणयुक्ताः गोकुले जाताः। एता एव सुमधुराः, युष्माकं पुरतः नम्रभ्रूभङ्गाः, पुण्यकर्मभिः भुजङ्गलाङ्गुलीयकधारिण्यः। विविधरत्नमणिमुक्ताभरणाभूषिताः, तत्र दीर्घतपा नाम मुनिः, पूर्वे काले व्यासः आसीत्। तस्य पुत्रः शुकमुनिः, ख्यातः, श्रेष्ठः, बाल एव धीरः, नित्यं परं धाम स्मरन्। स पितरौ परित्यज्य, वनं गतः, कृष्णं ध्यानमग्नः, दिव्येन मनसा दिनरात्रं सेवां चकार। स अन्नं विहाय, विष्णुं गोपालरूपिणं, रामासंयुक्तं, अष्टादशाक्षरं मन्त्रं जपन् उपास्य। स परं भक्त्या स्वर्णवृक्षाधः, स्वर्णमण्डपे, स्वर्णसिंहासने हरिं ध्यानमग्नः। स्वर्णहस्तयोः स्वर्णवेणुं धारयन्, दक्षिणे हस्ते स्वर्णपद्मं परिभ्रमयन्। प्रियया स्वर्णप्रिया कान्तया भूषिताङ्गः, स्वाश्रमं निरीक्ष्य, हर्षवदनः सस्मितः। हर्षबाष्पपूरितलोचनः, रोमाञ्चिततनुः, 'भगवन्, कृपां कुरु' इति रुदन्, भूमौ पतित्वा त्रैलोक्यकर्तुः पुरतः कम्पमानः। तं भक्तिनम्रं भूमौ पतितं दृष्ट्वा, 'अहं खिन्नः' इति उच्चैः वदन्तम्, भगवान् तस्य बाहू गृहीत्वा, हर्षपूरितलोचनैः स्पृशन्। हरिः शुकाय तं प्रियं रूपं प्राप्तं दृष्ट्वा उवाच— 'त्वं ममातिप्रियः, सदा मम पार्श्वे भव।' 'मम रूपं चिन्तयन्, त्वं प्रेमधाम प्राप्तः; द्वे च प्रमुखे गोप्यौ, तुल्यवयस्के, शुभे। एकव्रता, एकनिष्ठा, तुल्यनक्षत्रनामा, एका तप्तकाञ्चनसदृशी, अपराऽपि विद्युत्प्रभा। एकाऽनिद्रा, यमलोचनाभिः, अपराऽपि मृदु, विशालदृष्टिः; तौ परं भक्त्या हरिं वामदक्षिणयोः उपासेते। युगान्ते सा देहमुत्सृज्य, उपनन्दस्य दुहिता, नीलोत्पलदलप्रभा गोकुले जाता। सा श्रीकृष्णपत्नी, पीताम्बरधारिणी, सुवर्णकलशस्तनयुगला, रक्तवस्त्रसंवृता। रक्तसिन्दूरलेपिता सर्वाङ्गे, सुवर्णकुण्डलशोभितकपोलिनी। स्वर्णपद्ममालया विभूषिता, स्तनयोरग्रे कुम्कुमलिप्ता, हस्ते हर्यर्पितमन्नं दृश्यते। वेणुवादनकुशला, केशवसेविका, क्वचित् कृष्णस्य तुष्टौ गीतकार्यं करोति।