सः अपि कठोरं तपः अकरोत्, सदा पत्रमात्रं खादन्, द्विंशदिनं मन्त्रं जपन्, यः शीघ्रं सिद्धिं ददाति। ततः त्वरितं कामबीजमन्त्रेण आविष्टः, तस्य पुरतः आकाशे मायाः, हंसः, रक्तम्, तेजः, चन्द्रः च प्रादुरभवन्। तदनन्तरं सः स्मरणाद्येन अन्नरसयुक्तेन दशाक्षरमन्त्रेण रम्ये वृन्दावने माधवीमण्डपे भगवतः ध्यानम् अकरोत्। तत्र सः भगवान् शयाने सुपुष्पपत्रशय्यायाम्, गोपिकया सह, तीव्रकामेन आकृष्टया, रक्तलोचनया, अपश्यत्। सा गोपिका भगवतः विस्तीर्णं वक्षः स्तनयुगलेन आवृत्य, पुनः पुनः तस्य कपोलौ ओष्ठौ च चुम्बन्ती, तस्य तेजोमयस्य मुखस्य रसास्वादनं कुर्वन्ती, रममाणाः। सः तां गोपिकां भगवतो बाहुभिः आलिङ्गितां, आश्चर्यपूर्णं हास्यं कुर्वन्तीम्, अपश्यत्; सः ऋषिः त्रिसृष्ट्यन्तरे बहूनि शरीराणि त्यक्त्वा, अन्यस्मिन् युगे, शुभलक्षणायुक्ता गोपकस्य सारङ्गस्य कन्या, रङ्गवेणी नाम्ना, चित्रकर्मणि निपुणा, अभवत्। यस्याः दन्तेषु रक्तबिन्दवः चित्रिताः दृश्यन्ते। तत्र कश्चन ब्रह्मविद्यायाम् निपुणः ऋषिः, जाबालिः नाम, आसीत्। सः कठोरं तपः कृत्वा, आत्मनिग्रहवान् योगी, भूमिम् विचरन्, एकदा दशसहस्रयोजनविस्तीर्णे महावने, रमणीयं सरः अपश्यत्, यस्य तटाः सर्वे स्फटिकनिर्मिताः, मधुरजलपूर्णम्। तत्र पुष्पितपद्मगन्धवाहिनी वायुः गन्धम् आनयत्; पश्चिमतटे मूलस्थले महावटवृक्षः स्थितः। तत्र सः युवतीं तपस्विनीं, अतिशयमदनाकर्षणरूपां, अपश्यत्। सा चन्द्रमयप्रभया दीप्तिमती, सर्वाङ्गसुन्दरी, वामहस्तं श्रोणौ, दक्षिणहस्तं पार्श्वे स्थापयन्ती, ज्ञानमुद्रां दर्शयन्ती, अचञ्चललोचना, अन्नकामविरता, स्थिरा आसीत्। तां ज्ञातुम् इच्छन्, ऋषिः शतवर्षं तत्र स्थित्वा, अन्ते तस्याः सञ्चलनं दृष्ट्वा, सः आदरात् तां उत्तोलयामास। सः पप्रच्छ, "काऽसि त्वं, आश्चर्यरूपे? किं कुरुषे अत्र? यद्युचितं, कृपया वद।" तदा सा तपश्शोषिता कन्या, शान्तया वाचा, उक्तवती—"अहं ब्रह्मविद्या, योगेश्वरैः अन्वेषिता।" "अहं श्रीहरेः पदकमलानां कामना कृत्वा, दीर्घकालं घोरवनस्थे तपः अकरवम्, परमपुरुषं ध्यायन्ती।" "अहं ब्रह्मानन्देन पूर्णा, तेन सुखेन तुष्टा; किन्तु कृष्णे प्रेमरहितं आत्मानं रिक्तं मन्ये।" "अद्य निराशा, पुण्यार्थं अत्र पवित्रे सरसि शरीरं त्यक्तुम् इच्छामि।" तस्याः वचनं श्रुत्वा, ऋषिः विस्मितः अभवत्; तस्याः पादयोः प्रणम्य, कृष्णस्य शुभोपासना विधिं पप्रच्छ। सः परमसन्तोषेण, सर्वान्याः साधनाः त्यक्त्वा, मन्त्रं पप्रच्छ; तया मन्त्रं श्रुत्वा, मानससरोवरं गतः। तत्र सः अतिदुःसहं तपः अकरोत्, एकपादेन स्थित्वा, सूर्यं अचञ्चलदृष्ट्या पश्यन्। सः पञ्चविंशत्यक्षरं परमं मन्त्रं जपन्, भक्तिपूर्वकं आनन्दमयम् कृष्णं ध्यायन्। सः कृष्णं वृजपथेषु विचरन्तं, अद्भुतलास्यपदाभ्यां नूपुरध्वनिं कुर्वन्तम्, अपश्यत्। सः चित्रकर्मन्यायेन हस्ताभ्यां, कटाक्षस्मितैः, सम्मोहननाम्ना वंशीना, पञ्चरक्तवर्णयुक्तया, सर्वान् मोहयन्तम्। बिम्बफलकपोलैः वंशीमुखं चुम्बन्तम्, रम्यगीतम् उत्पादयन्तम्, वृजाङ्गनानां मनः शरीरं आकर्षयन्तम्। विमुक्तकञ्चुकाभिः नारीभिः आकस्मात् तस्याङ्गानि आलिङ्ग्यमाना, दिव्यहारवस्त्रधारिणम्, दिव्यगन्धानुलेपनम्। श्यामप्रभाङ्गयुक्तम्, त्रिलोकमोहकं, सः दीर्घकालं भक्त्या जगन्नाथं पूजयामास। नवकल्पे, गोकुले दिव्यकन्या अभवत्, प्रचण्डनाम्नः गोपस्य कन्या। सा चित्रगन्धा नाम्ना, सुन्दरमुखी, स्वदेहविविधगन्धैः दशदिशः आनन्दयन्ती, प्रसिद्धा अभवत्। एषा शुभा कन्या वृन्दा, मधुपानवती, प्रेमरसासक्ताः, प्रियं स्वाङ्गनाथं कृत्वा। तस्याः आलिङ्गने, सर्वहाराः कृष्णवक्षसि पतन्ति, चित्रगन्धादीनां गन्धाः तस्य वक्षसः प्रसारिताः। अन्ये महर्षयः, सदा शुद्धचित्ताः, वायुभोजनाः, तपः अकरोत्, परमं मन्त्रं जपन्तः। कृष्णं प्रेम्णा इच्छन्तः, कामदेवः अग्नेयीसहितः, सर्वकलायुक्तं पञ्चदशाक्षरमन्त्रं स्थापयामास। महर्षयः कृष्णस्य दिव्याभरणयुक्तं, अद्भुतपटवस्त्रधरम्, पूर्णकटिस्थिरम् रूपं ध्यायामासुः। मयूरपिच्छमुकुटयुक्तम्, उज्ज्वलकुण्डलम्, वामपादं कुटिलम्, दक्षिणपदं प्रसारितम्। विचरन्तम्, सुन्दरपद्महस्तयुग्मं संयोज्य, वंशीं पार्श्वे स्थापयन्तम्, अङ्गुलीग्रहणं कुर्वन्तम्। परमाश्चर्यरूपेण रंगभूमिं प्रविश्य, गोपीनाम् नेत्रचेतसि हर्षम् जनयन्तीम्। सर्वतः गोपीभिः पुष्पवर्षैः आवृताम्, सा, अन्ये युगे शरीरं त्यक्त्वा, अत्र पुनः जाताऽभवत्।