सर्वासां तपस्विनीनां मुनिनां च वेदतेजसा विराजमानानां सम्यक् प्रणम्य, सा जानकी स्वचित्ते रामं स्मरन्ती रथमारुह्य नगरे प्रति प्रस्थितवती। शनैः शनैः सा शोभासम्पन्नाभरणैः भूषितां पुरीमुपागच्छत्, सरयूनदीतीरं च समुपेयाय, यत्र स्वयमेव श्रीरामो विराजमानः। सा सुशोभना लक्ष्मणसहितया रथात् अवतीर्य, पतिसंयुक्तया रामचरणयोः समाश्लिष्य भक्त्या स्थितवती। रामः, जानकीमागतम् आलोक्य, प्रेमसमाकुलचित्तः स्नेहपूर्वकं उवाच— "धर्मचारिणि, त्वयि उपस्थितायां मम यज्ञः सम्पूर्णो भविष्यति।" ततो वैदेही वाल्मीकिं महर्षिं चान्यान् ब्राह्मणश्रेष्ठान् प्रणम्य, मातॄणां पादयोः प्रणिपातुं उत्सुकता तत्र गतवती। कौशल्या, वीरमातृभूता जानकीं स्नेहसिक्तया दृष्ट्वा, तां सस्नेहमाशीर्वादयत्, परमसन्तोषेन च पूरिता बभूव। कैकेयी अपि, विदेहराजकन्यां स्वपादयोः नतम् आलोक्य, "पतिसुतसहितं दीर्घं जीव" इति वरं दत्तवती। सुमित्रा च, तां प्रणमन्तीं दृष्ट्वा, पुत्रपौत्रप्राप्तये वरं दत्तवती। सीता रामचन्द्रभक्त्या सर्वासां स्त्रीणां पादौ प्रणम्य, परमानन्देन दीप्तिमती बभूव। रामपत्नीं पुनः संमिलितां दृष्ट्वा, अगस्त्यः स्वर्णमयीमप्रतिमां उपेक्ष्य, धर्मचारिणीं तामेव स्वीकृतवान्। तदा रामः महायज्ञमण्डले सीतया सह प्रकटदीप्त्या विराजमानः, शरत्पूर्णचन्द्र इव ताराभिः सहितः, बभूव। स धर्मात्मा वैदेह्या सह यथाकालं रमणीयं कर्म ततः समारभ्य, सर्वपापविनाशनं यज्ञं सम्यक् अकरोत्। रामं सीतया सह यज्ञकर्मणि तल्लीनं दृष्ट्वा, तत्र स्थिताः सर्वे विस्मयविस्मिताः प्रमोदं प्रापुर्य। तत्र महायज्ञे रामः वसिष्ठं प्राञ्जलिः पप्रच्छ— "भगवन्, किमनन्तरं कर्तव्यम्?" इत्युक्ते, वसिष्ठो महात्मा प्रत्युवाच— "ब्राह्मणानां तुष्ट्यर्थं दानानि दातव्यानि।" पूर्वं मरुत्तेन यज्ञे सर्वोपकरणानि संगृह्य, विप्राणां महादानैः सम्प्रीतिः कृता। तत्र ब्राह्मणाः महाधनभारं न शेकुः, तद् हिमालयप्रदेशे निक्षिप्य गताः। तस्मात् त्वमपि, राजेन्द्र, स्वसंपद्वान् सन्, ब्राह्मणानां परमसन्तोषाय दानानि दातुमर्हसि। एवं श्रुत्वा, स राजा प्रथमं घटोद्भवमृषिं पूज्य, ब्रह्मसुतं तपोधनं च बहुविधैः रत्नैः सुवर्णचयैः च, विविधदेशजनैः परिवृत्य, हर्षयन् पूजयामास। अगस्त्यं च तस्य रमणीया भार्यया सहितं, रत्नैः सुवर्णेन च, देशदेशात् आगतानि दानानि च समर्प्य पूजयामास। व्यासं सत्यवतीपुत्रं, च्यवनं च तस्य पत्न्या सहितं, उत्तमरत्नैः पूजयामास। अन्यान् सर्वान् ऋषीन्, ऋत्विजः, तपोधनांश्च, रत्नवर्षैः सुवर्णराशिभिः नानाविधैः पूजयामास। ततः स रामः यज्ञे विप्राणां प्रति यथायोग्यं लक्षशः सुवर्णमुद्राः दत्तवान्। दरिद्राणां, अन्धानां, विपन्नानां च स्वसन्तोषानुसारं धनरत्नानि दत्तवान्। तत्र सर्वेभ्यः उत्तमानि वसनानि, सुखानि भोज्यानि, स्निग्धानि प्रियाणि च, शास्त्रविहितानि, दत्त्वा सर्वान् प्रहृष्टान् अकरोत्। तेन नगरी परमसुखिनी, समृद्धजनसमाकुला, सर्वभूतसमृद्धा, नरनारीसमाकीर्णा बभूव। सर्वेभ्यः दानं ददतः राज्ञः दृश्य, घटोद्भवः मुनिः तस्मिन्महायज्ञे परमसन्तोषं प्राप। ततः अभिषेकस्नानस्य कृते, षट्चत्वारिंशत् नृपतिं तेषां भार्याभिः सहितान्, अमृतोपमं जलं आनयितुमाह्वयत्। रामः सीतया सहितः सर्वाभरणभूषितं सुवर्णकलशं गृहीत्वा जलाय प्रस्थितः। सौमित्रिः उर्मिलया, माण्डव्यः राजा, भरतः, शत्रुघ्नः श्रुतकीर्त्या कांतीमत्या च, पुष्कलः च तत्र गच्छन् आसन्। सुबाहुः सत्यवत्याः सहितः, सत्यवान् वीरभूषया, सुमदः सत्कीर्त्या, विमलः स्वभार्यया च तत्र आसन्। वीरमणिः श्रुतवत्या सहितः, लक्ष्मीनिधिः कोमलया, रिपुतापः ओङ्गसेनया च तत्र उपस्थिताः। विभीषणः प्रतितया, उग्राश्वः कामगमया, नीलरत्नोऽधिः रम्यया, सुरथः सुमनोहार्यया, कपिश्च मोहनः च तत्र आसन्। एवं वसिष्ठो मुनिः एतान् अन्यांश्च नृपतीन् प्रेषयामास। वसिष्ठः मन्त्रवित् सरयूनदीं शिवतीर्थपावनीं गत्वा, वेदमन्त्रैः जलं संस्कृतवान्। "यज्ञार्थं रामस्य, यः सर्वलोकत्राता, अस्याश्वस्य पावनाय मनोहरं जलं प्रक्षिप्यताम्," इति तत्रोक्तम्। सर्वे राजानः रामादयः मुनिस्पृष्टं जलं यज्ञवेद्यां समानीय, विप्रश्रेष्ठैः स्तूयमानाः, उपस्थिताः। तत्र घटोद्भवः स्वहस्तेन शुद्धजलैः क्षीरसदृशं श्वेतं अश्वं स्नाप्य, मन्त्रं जपन् अभिषिञ्चत्। "महाबलिन् अश्व, ब्राह्मणसमाकुलेऽस्मिन् सभायां माम् अपि पावय; तव यज्ञेन सर्वत्र देवाः सम्पूर्णतुष्टिं यान्तु" इति तत्रोक्तम्।