शिवभक्तस्य ब्राह्मणस्य वैकुण्ठप्राप्तिः कथ्यते। धर्मनिष्ठः ब्राह्मणः हेरम्बः नाम्ना आसीत्। सः सर्वदा शरीरमनःवाचाः शिवपूजायाम् एकनिष्ठः आसीत्। एकदा सः पुण्यस्थलानि शिवस्य यत्र यत्र सन्ति, तानि सन्दर्शयन् प्रवासं कृतवान्। हे राजन्, सः शिवभक्तः शिवकाञ्च्यां आगतः। तत्र रम्ये स्थले सः बुद्धिमान् तिष्ठन् तद्विलम्बितुम् न उत्सृज्य। कालातीतः सः तत्र एव जलमध्ये प्राणान् त्यक्तवान्। तत्र महेश्वरस्य गणाः तं ब्राह्मणश्रेष्ठं आदाय आगताः। ते गणाः कैलासगिरिं समानीतवन्तः, तस्य आज्ञया तं स्थलं सञ्चालितवन्तः। तत्र मध्ये, हरिवैकुण्ठात् विष्णुगणाः अपि आगताः। तं द्विजश्रेष्ठं बलात् हर्तुम् इच्छन्तः, हरिगणाः शर्वगणैः सह महायुद्धं आरब्धवन्तः। तस्मिन्युद्धे विष्णुगणानां न जयः न पराजयः अभवत्। तदा विष्णुः स्वयं वैकुण्ठात् गरुडारूढः आगतः। कैलासात् महेशः त्रैलोक्यधारः नन्दीवरूढः आगतः। उभयोः जगदीश्वरयोः परस्परं मुखदर्शनं कृत्वा स्मितम् अभवत्। तयोः गणयुद्धं दिवि दृष्ट्वा, विष्णुः स्वगणान् तथा शैवगणान् दिव्ययुद्धात् विरमयितुम् आज्ञापितवान्। तं द्विजश्रेष्ठं गरुडपर्यंकं स्थापयित्वा, युद्धं विरम्य, शिवस्थानं गतः। शिवः स्वगणैः सह, माधवः स्वगणैः सह, तं अनुगम्य आगतौ। देवैः मार्गे पूजितः, स्तुतः, महादेवेन नीतः सः दिव्यस्थलं प्रविष्टवान्। तस्मै द्विजाय तस्य स्थले सौन्दर्यं दर्शितम्। महादेवेन तत्र पूजितः, कैलासात् निर्गतः। ततः माधवः परमभक्त्या वैकुण्ठं गतः। तं द्विजश्रेष्ठं पुण्यकाञ्च्याः प्रसादेन, गोविन्दस्य दर्शनं प्राप्तवान्, हरस्य सन्निधौ हर्षितः। एवं हे राजन्, शिवकाञ्च्याः महिमान् तव सम्यक् उक्तः। अधुना सप्ततीर्थाख्यस्य पुण्यस्थलस्य महिमान् शृणु। एतत् पुण्यस्थलं चतुर्वर्गफलप्रदं भवति। दर्शनस्पर्शनध्यानस्मरणेन अपि, वसिष्ठाद्यैः महर्षिभिः तत्र साधनं कृतम्। तत्र सृष्ट्यर्थं महर्षयः तपः कृतवन्तः। मरीचिः धर्मनिष्ठः पुत्रार्थं स्नानविधिं कृतवान्। तत्र सः पुण्यशाली कश्यपं पुत्रं प्राप्तवान्। अत्रिः अपि तपसा देवश्रेष्ठं तत्र प्रसन्नं कृतवान्। तत्र सोमः, दुर्वासाः, दत्तः इति त्रयः पुत्राः प्राप्ताः। अङ्गिरसः धर्मनिष्ठः, एतस्य पुण्यस्थलस्य प्रसादेन, पुत्रान् प्राप्तवान्; तेषां वंशे अङ्गिरसब्राह्मणाः उत्पन्नाः। पुलहः अपि तत्र दम्भोलिं गुणसम्पन्नं पुत्रं प्राप्तवान्। अगस्त्यः अपि तत्र पुण्यस्थले स्नानात् उत्पन्नः। पुलस्त्यः अपि तत्र तपसा पुत्रं प्राप्तवान्। कुबेरः, उमा-पतिसखः, पुण्यशाली, तत्र उत्पन्नः। क्रतौ सहस्राणि वालखिल्यपुत्राणि तत्र उत्पन्नानि। एतस्य पुण्यस्थलस्य प्रसादेन, ब्रह्मचर्यनिष्ठाः सर्वे पुत्रान् प्राप्तवन्तः; वसिष्ठः अपि राजाद्यः पुत्रान् प्राप्तवान्। हे राजश्रेष्ठ, एवं पुण्यस्थलस्य महिमान् वर्णितः। अन्यानि अपि पुण्यस्थलानि सन्ति, हे भूमिपते। कपिलाश्रमः, केदारः, प्रभासः, चान्ये, हे राजन्, तेषां महिमान् दशसहस्रवर्षेष्वपि मया वा अन्यैः अपि पूर्णतया वर्णयितुं न शक्यते। सौभरीः उवाच—एवं उक्त्वा नारदः महर्षिः, तपस्विनां श्रेष्ठः, आकाशमार्गेण गच्छन् नारायणगुणान् स्तुत्वा प्रस्थितवान्। उशीनरवंशीयः शिबिः राजा, ऋषिभिः इन्द्रप्रस्थस्य महिमान् श्रुत्वा, आत्मानं पूर्णं मन्यते। तत्र स्नानविधिं कृत्वा, सर्वकर्माणि यथाविधि सम्पाद्य, स्वनगरं प्रत्यागतः। हे महाबाहो, इन्द्रप्रस्थस्य, यमुनातटस्य पुण्यस्थलस्य महिमान् तुभ्यं उक्तः। कलियुगे श्रद्धाहीनाः तस्य सम्मानं न करिष्यन्ति, हे इन्द्रप्रस्थराजन्, सर्वतीर्थरत्नम्। अष्टादशपुराणमहाभारतश्रवणात् यः पुण्यलाभः, सः इन्द्रप्रस्थमहिम्नः प्रसादेन लभ्यते। माघमासे प्रभाते स्नानात् यः फलप्राप्तिः, तद् एतस्य महिमान् श्रद्धया श्रवणेन लभ्यते। यः श्रद्धया एतस्य महिमान् शृणोति, तेन पितरः, देवाः, ऋषयः तुष्टाः भवन्ति। कृत्स्र, अतिकृत्स्र, पाराक, चान्द्रायणादि कठिनव्रतानां पुण्यलाभः, श्रद्धया एतस्य महिमान् श्रवणेन लभ्यते। यज्ञेषु अश्वमेधादिषु यत् फलम्, तद् अपि श्रद्धया एतस्य महिमान् श्रवणेन लभ्यते। सूतः उवाच—एवं हे शौनक, युधिष्ठिरः राजा, सौभरिणा इन्द्रप्रस्थस्य महिमान् श्रुत्वा, हस्तिनापुरं अगच्छत्। तदनन्तरं, दुर्योधनाद्यैः भ्रातृश्रेष्ठैः विसर्ज्य, इन्द्रप्रस्थं पुण्यस्थलं, राजसूययज्ञार्थं अगच्छत्। द्वारकात् आगत्य, गोविन्दं कुलदैवतं, राजसूययज्ञेन पूजितवान्। एतत् पुण्यस्थलं मोक्षप्रदं; अपि च, यः तस्य निन्दां करोति, तस्य अपि उपकारं करोति। एतद् ज्ञात्वा, हरिः तत्र शिशुपालं हत्वा। शिशुपालः अपि तत्र पुण्यस्थले निधनात् कृष्णसाकल्यं प्राप्तवान्। एवं पुण्यस्थलानां, शिवकाञ्च्याः, सप्ततीर्थस्य, इन्द्रप्रस्थस्य, च महिमान् पुण्यफलप्रदं, पुण्यकथायाः श्रवणेन सर्वजनानां कल्याणं भवति।