सः भ्रातृभिः सह विश्वामित्रेण मिथिलां प्राप्स्यति, तत्र अन्यैः राजभिः दुर्लभं धनुः तस्य हस्ते दृष्ट्वा। ततः स धनुः भित्वा जनकस्य सुप्रियां कन्यां लप्स्यते, तया सह महद्राज्यं पालयिष्यति, यथाश्रुतम्, हे महाभागे। इति चान्यानि च तत्र गीतानि श्रुतानि, सर्वं त्वया उक्तम्, हे सुश्रोणि, गच्छाव, गन्तुमिच्छावः। एवं मनोहराणि वचनानि कर्णयोः स्थापयित्वा सा पुनः तयोः पक्षिणोः प्रति वचनं अब्रवीत्। सः रामः कुत्र वसति, कस्य पुत्रः, कथं तां वधूं करिष्यति, सः उत्तमपुरुषः किमाकृतिं धारयिष्यति इति पृष्टवती। एतत्सर्वं पृष्टवती अस्मि, यथातथ्यमाख्यातुं त्वं मम, ततः पश्चात् यद्वां प्रीयते तत्सर्वं करिष्यामि। एवं श्रुत्वा, तस्याः कामार्तां दृष्ट्वा, सा शुकी, जानकीं हृदि ज्ञात्वा, तस्यै पुरतः उक्तवती। सौर्यवंशस्य ध्वजः, पण्डितः, महाबलश्च राजा पङ्क्तिरथः नाम भविष्यति, यस्मिन् देवाः सर्वशत्रून् विजेतुं आश्रयिष्यन्ति। तस्य त्रयः पत्न्यः भविष्यन्ति, या इन्द्रमपि मोहयन्ति, तस्मिन् चत्वारः महाबलाः पुत्राः भविष्यन्ति। तेषां रामः ज्येष्ठः भविष्यति, ततः भरतः, लक्ष्मणः श्रीमान्, शत्रुघ्नश्च सर्वशक्तिमान्। सः महात्मा रघुनाथ इति प्रसिद्धिं गमिष्यति, एते रामस्य बहवः नामानि, हे सखे। तस्य मुखं कुमुदकिसलयसमं, नेत्रे कमलसदृशे दीर्घे, नासिका उच्चा, विस्तीर्णा, रम्या, भ्रू सुन्दरौ, सुश्लिष्टौ, मनोहरौ। बाहू दीर्घौ, रम्यौ, जानुपर्यन्तौ, ग्रीवाश्च शङ्खसदृशी, लघ्वी, उरश्च विस्तीर्णं, विशालं, शुभलक्षणैः युक्तं, निर्मलम्, तेजस्वि च। जघनोरूश्च सुसंस्थितौ, जानुयुग्मं निर्मलं, सुशोभितम्, पदद्वयं कमलसदृशं, स्वजनैः सदा सेव्यमानम्—एवं दीप्तमान् रघुपतिः। रामः तादृशं रूपं धारयति, कथं तं वर्णयामि? सहस्रशीर्षाः अपि न पश्यन्ति, पक्षिणः कथं वर्णयेयुः? तस्य रूपं सौन्दर्यशोभायुक्तं दृष्ट्वा, लक्ष्मीः अपि मोहिताभवत्, या पृथिव्यां कदापि न मोह्यते। सः महाबलः, महावीर्यः, परममनोहररूपधारी, सर्वैश्वर्यगुणसम्पन्नः श्रीरामः कथं वर्ण्यः? धन्या सा जानकी, या तेन परममनोहररूपेण सह, दशसहस्रवर्षाणि सुखेन रमिष्यति। त्वं का, किं ते नाम, हे सुश्रोणि, यः मां एवं कौशलपूर्वकं रामस्य स्तुतौ पृच्छसि? एवं श्रुत्वा जानकी तयोः पक्षिणोः प्रति स्वं कुलं, मोहकारणं च निवेदयामास। अहं सा जानकी, या त्वया उक्ता, जनकस्य दुहिता, तं परममनोहरं रामं प्राप्स्यामि। ततः उभौ विमोक्ष्यामि, अथवा वाक्यलोभिता तां मम गृहे सुखेन धारयिष्यामि, हे मधुरवाचिनौ। एवं उक्त्वा, तयोः श्रुत्वा, पक्षिणौ भीतौ सञ्जज्ञाते, कम्पमाने, जानकीं समुपेत्य ऊचतुः। वयं पक्षिणः, हे साध्वी, वनस्थिता वृक्षेषु, सर्वत्र विचरामः, न गृहे सुखं। मम भार्या स्वस्थाने स्थित्वा अण्डानि समुद्धारयतु, ततः अहं तव गृहमागमिष्यामि, मम वचनं सत्यं। एवं उक्तः अपि, सा शुक्यं न मुमोच; तदा तस्य पतिः, उत्सुकः, विनीतः च, ताम् अपृच्छत्—हे सीते, मम प्रियतमां भार्यां विमुञ्च, कथं तां बन्धने स्थापयिष्यसि? आवां वनं गच्छाव, तत्र सुखेन विचराम। मम भार्या, सौम्या, तत्रैव स्थातुं अर्हति; सा सुपुत्रं जनयित्वा, अहं तव समीपं आगमिष्यामि, हे सुश्रोणि। एवं उक्ता, सा प्रतिवदति—गच्छ सौम्य, सुखेन, अहं तां रक्षिष्यामि, सुखं दास्यामि, स्निग्धकृत्यैः सह मम पार्श्वे। एवं श्रुत्वा, शोकार्तः पक्षी तस्यै दयया उक्तवान्—यद् योगिभिः उक्तं, तत् सत्यमेव। न वाच्यं, न वाच्यं, मौनमेव स्थेयम्; अन्यथा वाक्प्रदोषात् मूढः बन्धनं प्राप्नोति। यदि वयं एतानि वचनानि अत्र पर्वते न उक्तवन्तौ, कथं एष बन्धः स्यात्? तस्मात् मौनं आचरितव्यम्। एवं उक्त्वा, पुनः तस्यै उक्तवान्—हे सुश्रोणि, अहं अनेन विना जीवितुं न शक्नोमि, हे सीते, तस्मात् तां विमुञ्च, हे सुन्दरि। बहुधा उक्तः अपि, सा तदा न मुमोच; कोपार्ता, शुकी, जनकात्मजां शप्तवती। यथा त्वं मां अत्र पतिसंयोगात् वियोजयसि, तथा त्वं अपि गर्भिण्यां रामात् वियुक्ता भविष्यसि। सा एवं पुनः पुनः दुःखार्ता उक्त्वा, पतिसंतापदुःखेन प्राणा मुमोच। रामं स्मरन्ती, तस्य नाम पुनः पुनः उच्चारयन्ती, दिव्यं विमानं आगच्छत्, शुकी च स्वर्गं प्रतिपन्ना इव दृष्टा। तस्या मृतायाः, पक्षिराजः पतिं शोकात्, क्रोधात्, जाह्नवीं नदीं पतितः। यथा मम वचनेन, रामपुरीजनसमाकीर्णायां, सा वियुक्ता दुःखिता च भविष्यति। इत्युक्त्वा, सः शोकार्तः, कोपितः, भयाकुलः, तया वियोगेन कम्पितः, रम्यायां जाह्नव्यां अपातत्।