एवमेव युद्धभूमौ बलस्य मरणं मघवता सम्प्राप्तमिति श्रुत्वा प्रभावती नाम राज्ञी तत्रागतवती। सा पतिं युद्धभूमौ विदीर्णाङ्गं दृष्ट्वा, अश्रुपूर्णलोचना, विमुक्तकेशा, गुरुपयोधरा, शोकमग्ना विलपितुम् आरब्धा। "हन्त नाथ, महाबलपराक्रमिन्, प्रियशरीर, लोकप्रिय! किमर्थं माम् उत्सृज्यैकाकिनं गतवानसि?" इति सा शोकात्यये विललाप। "अन्ये जरारोगादिभिः क्लेश्यमानं शरीरमपि न परित्यजन्ति; त्वं तु, प्रिय, व्यर्थं शरीरं त्यक्तवानसि।" इति पुनरपि सान्त्वनया विलपन्ती, "तव दिव्यशरीरे हारः शोभते; यं मम युद्धोत्सुकः स्वयमेव बद्धवानसि, तं केशपाशं त्वमेव मम विधवाशोकदुःखितायाः विमोचय," इति सान्त्वयन्ती प्रपद्यते। बलपत्नीमिवं विलपन्तीं दृष्ट्वा सागरसम्भवः शोकार्तः शुक्रमुवाच—"भृगुपुत्र, बलं पुनर्जीवय।" शुक्र उवाच—"स्वेच्छया मृत्युमुपगतः सः; कथं तं पुनर्जीवयामि? तथापि मन्त्रबलात् सः वाक्यं वदिष्यति।" तदनन्तरं जलन्धरः उवाच—"भृगुपुत्र, रूपं बलं वचश्च श्रोतुमिच्छामि।" इति उक्तः शुक्रः क्षणमेकं ध्यानमग्नः अभवत्। ततः तस्य मुखात् मधुरः शब्दः श्रुतिगोचरः अभवत्, प्रभावत्याः सन्निधौ दिव्यतूर्यनिनादः स्वर्गादिव प्रकटितः। तत्र बलः वदति—"प्रभावति, स्वशरीरं ममाङ्गेषु संनय।" इति श्रुत्वा प्रभावती सरित् रूपेण जाता। सा बलाङ्गेषु संलीना सुमेरोः पूर्वतो वहन्ती प्रवहति, तस्याः जलात् रत्नानां परमप्रभा उत्पन्ना। एवं स्थिते, नारदः उवाच—"ततः अहं तत्र गत्वा सागरपुत्रं प्राहम्—'शम्भुस्त्वां हन्तुम् व्रतमस्थः, सर्ववीराधिप!' मम वचनं श्रुत्वा, हे राजन्, स असुरः मां पप्रच्छ।" जलन्धरः उवाच—"मुनिवर, त्रिशूलिनः गृहे किमपि रत्ननिधिः अस्ति वा? सर्वं वद—विना लभ्यं युद्धं नास्ति।" नारदः उवाच—"तस्य सम्पद् भस्माङ्गलेपः, वृद्धवृषः, ग्रीवायां सर्पाः, कण्ठे विषम्, हस्ते भिक्षापात्रम्, पुत्रौ गजाननः षण्मुखश्च।" "एवं तस्य समृद्धिः; अन्यदपि शृणु। पत्निः हिमगिरिसुताः, विस्तीर्णकटी, उच्चस्तनी।" "यद्यपि मदनः तया दग्धः, सः अपि तस्या रूपेण मोहितः। महेशः स्वक्रीडायै नित्यं विचित्राणि सृजति।" "सः स्वयम् तस्या हास्यहेतोः नर्तकः गायकश्च भवति। सा देवीमध्ये पार्वतीति ख्यातिः, रूपसौन्दर्यस्य सीमा।" "हे राजन्, वृन्दा श्रेष्ठा स्त्री, अप्सरसश्च रमणीयाः, किन्तु पार्वत्याः षोडशांशमपि न प्राप्नुवन्ति।" इति उक्त्वा, अहं नारदः सर्वदैत्यसंनिधौ क्षणेन अन्तर्हितः, जलन्धरं दृढनिश्चयं तत्रैव विहाय। ततः सागरपुत्रः सिम्हिकासुतं दूतं प्रेषयामास। स क्षणेन कैलासं गत्वा देवानां निवासं ददर्श। तत्र हरिः भीमं समनुज्ञाय, हरं प्रति गत्वा, शङ्कितः, शीघ्रं क्षीरसमुद्रं जगाम। रहुः तत्र शंकरस्य दिव्यं प्रासादं ददर्श; स्वप्रतिबिम्बं दृष्ट्वा विस्मितः पप्रच्छ—"किमेतत्?" इति। प्रवेष्टुमिच्छन् तु द्वारपालैः, दृढबलैः, निरुद्धः, तान् बलवन्तः शस्त्रगृहीतान् दृष्ट्वा न प्रविष्टुम् अशकत्। नन्दिः, प्रचण्डगात्रान् गणान् निरुध्य, सोमपानं रहुम् अपृच्छत्—"कः त्वम्? किमर्थं आगतः? किं कार्यम्, केशी? कार्यं वद, अन्यथा भयानकाः गणास्त्वां हन्ति।" रहुः उवाच—"अहं जलन्धरस्य दूतः, शंकरमुपस्थापय; अन्यं न वद, द्वारपाल, राज्ञः कार्यमस्ति।" तस्य वचः श्रुत्वा नन्दिः, नीलरक्तवर्णः, नमस्कृत्य शंकरस्य समीपं गत्वा प्राह—"महानुभाव, सिंहिकासुतः द्वारे कार्यार्थमुपस्थितः; यथाज्ञापयसि, प्रवेशयामि वा निष्कासयामि वा।" नन्द्युक्तं श्रुत्वा महेश्वरः शीघ्रं अन्तःपुरे सुप्तां देवीं सखिभिः सह प्रेषयामास। ततः द्वारपालं प्राह—"नन्दि, दूतं प्रावेशय।" ततो नन्दिः बलवान् तं दूतं हस्तेन गृहीत्वा देवमध्यं नीत्वा शम्भुं दर्शयामास। रहुः तं जटिलं, कृष्णवर्णं, पञ्चवक्त्रं, दशभुजं, सर्पयज्ञोपवीतं, देवीविहीनं, शशाङ्कमौलिं ददर्श। दीर्घनिःश्वासं निश्वसन्तं, प्रमथगणैः सेव्यमानं, सर्वदेवसंघैः परिवृतं, गणैः पूज्यमानं च दृष्ट्वा, रहुः तस्य समीपस्थः स्थित्वा, शम्भुना "वद" इति उक्तः, वदितुम् आरब्धः। रहुः उवाच—"भगवन्, अहं जलन्धरस्य दूतः, तव समीपमागतः। तस्य वचनं मम वक्त्रात् शृणु, शीघ्रं कुरु।" "हे गिरिश, त्वं तपस्वी, निर्गुणः, धर्महीनः; न त्वया पिता, न माता, न वंशः, न कुलम्।" "जलन्धरः त्रैलोक्यं भुङ्क्ते, त्वमपि तस्य वशः, तस्मात् तस्य आज्ञया आचर।" "कथं त्वं पुरातनः, रतिप्रियः, वृषवाहनः, स्कन्दविनायकौ पुत्रौ प्राप्तवन्तः?" इत्येवं रहुणा उक्ते, देवदेवः मूकः स्वाङ्गनिग्रहं कृत्वा, हस्तसंकेतं दत्तवान्, तदा वासुकिः भूमौ पतितः। ततः हेरम्बवाहनस्य मूषकपुच्छं सर्पेण गृहीतम्। स्वपिच्छं गृहीतं दृष्ट्वा स मूषकः "मुञ्च मुञ्च" इति उच्चैः क्रन्दितुम् आरब्धः। एवं स्कन्दस्य वाहनं विक्षिप्तं दृष्ट्वा, तस्य उच्चस्वनं श्रुत्वा, वासुकिः भीतया मूषकपुच्छं मुमोच। एवं श्रीपद्मपुराणे उक्तानुसारं कथा प्रवहति।