कस्मिंश्चित स्थले महती शिंशपा वृक्षः स्थितः आसीत्। तत्रैकः काकः स्वपक्षिण्या सह तस्यां शिंशपायां नीडं कृतवान्। तस्य वृक्षस्य मूलदेशे गुहायां महाः सर्पः निवसति स्म। कदाचित् तस्य काकस्य भार्या द्वे अण्डे नीडे निधाय स्वस्थानात् कुतश्चित् गता, न तु पुनः स्वनीडं प्रतिनिवृत्ता। तदा सः काकः स्वयमेव तयोः अण्डयोः पालनं कृत्वा तस्मिन्नेव शिंशपावृक्षे उन्नतः स्थितः, हे राजन्। तस्मिन्नह्नि, रात्रौ, महाः प्रचण्डो वायुः उत्पन्नः, स च शिंशपावृक्षं बलात् कम्पयित्वा तस्य मूलात् अपाकर्षयत्। तदा तस्य वृक्षस्य पतनकाले, सः काकः च तस्य मूलस्थः सर्पः च तेनैव वृक्षेण पिष्टौ, प्राणान् त्यक्तवन्तौ। ततः, ते तिस्रः शक्तयः—शिंशपावृक्षः, काकः, सर्पः—दिव्यरूपाणि धारयित्वा, त्रिषु दिव्यरथेषु आरोह्य, श्रीपतिं प्रति जग्मुः। एवं दृष्ट्वा, शिबिराजः नारदं पप्रच्छ—“भगवन्, केन पुण्येन एते तिस्रः मुक्तिप्रदां पुरीं प्राप्ताः? पूर्वं के आसीत्? सर्वं विस्तरेण कथय।” नारदः उवाच—“कुरुजाङ्गलेषु कश्चन ब्राह्मणः श्रवणः नाम आसीत्, तस्य भार्या कुडा नाम्ना, तस्य भ्राता कुरण्टकः। यः स्नानं विना सदा भुङ्क्ते, मधुराणि ग्रसति, सः तस्मात् दोषात् ग्रामकाकः श्रवणः अभवत्। कुरण्टकः तु नास्तिकः, वेदमार्गभ्रष्टः, देवद्वेषी च, सः मृतः काले कृष्णसर्पः अभवत्। सः एव सर्पः कुंडा, या श्रवणस्य भार्या, तयोः दोषयोः भागिनी। सा एव स्थावरभावं प्राप्तवती, द्विविधा च अभवत्। एषा तेषां पूर्वजन्मकथा, हे राजन्। अथ तेषां पुण्यकथां वक्ष्यामि, येन तिस्रः काश्यां विश्वेश्वर्याः नगरीं प्राप्ताः। कदाचित्, ते स्वगृहं ग्रामात् प्रतिनिवर्तमाना, मार्गे एकां दुग्धदायिनीं गावः कूपे पतितां दृष्टवन्तः, सा कस्यचित् यातुः आसीत्। तां दृष्ट्वा, तदनुग्रहेण विना, तां रक्षां कृतवन्तः; कुंडा तेषां वचनं श्रुत्वा अनुमोदनं कृतवती। तेन पुण्येन, ते तिस्रः दुर्लभं मृत्युम् आपन्नाः, काश्यां इन्द्रप्रस्थतीरे वैकुण्ठं प्राप्ताः। एषा काशी महेशस्य पुरी, हे राजन्; यः कश्चन अत्र मृतः, सः वैकुण्ठे सुखी भवति, हरिसदने। एवं, काशीक्षेत्रस्य परमं माहात्म्यं मया उक्तम्; किं श्रोतुम् इच्छसि? वद। शिबिराजः उवाच—“भगवन्, त्वया त्रयः महेशक्षेत्राः उक्ताः—काशी, शिवकाञ्ची, गोकर्णं च। त्वया काश्याः माहात्म्यं प्रोक्तम्; यदि किंचित् अस्ति, गोकर्णस्य शिवकाञ्च्याः च माहात्म्यं वद।” नारदः उवाच—“गोकर्णं केवलं शैवक्षेत्रम्, विशुद्धतमम्; यः तत्र मृतः, सः शिवः एव भवति, न संशयः। स्थलजले नभसि वा, यः प्राणी तत्र मृतः, तदा कैलासशिखरनाथः शिवः साक्षात् प्रकट्य हर्षं करोति। गोकर्णतीर्थे मृतस्य पुनर्जन्म नास्ति; सः शिवेन सह मोक्षं प्राप्नोति, हे राजन्। गोकर्णस्य माहात्म्यं यथाश्रुतं ब्रह्मणः मुखात्, तव वर्णयिष्यामि। प्रयागस्य समीपे, एकगव्ये, महातीर्थस्य पार्श्वे, पर्वतः सीम्नि दृश्यते, शुभदर्शनः। तत्र कर्कटः नाम भील्लः, अतीव क्रूरः, निवसति स्म; तस्य भार्या जरा नाम, या पञ्च पतीन् हत्वा। सा वृद्धा, विषं मिश्रयित्वा, षष्ठं मधुरं कर्तुं प्रयुक्तवती, यथा स्वसुः श्रुत्वा। तदा महात्मा भील्लः, स्वभार्यां पुरतः स्थापयित्वा, तां कन्यां हन्तुं प्रस्थितः; कर्कटः अतीव उग्रः। सः भील्लः, खड्गहस्तः, तां हन्तुं समुपेत्य, सा तस्य घातुकं भावं ज्ञात्वा शीघ्रं पलायिता। सा भयात्, स्वजीवनरक्षार्थं, वनं प्रविष्टा, तेन कर्कटेन अनुयाता, हे राजन्। तत्र, गोकर्णतीर्थे, सः खड्गहस्तः तां गृहीत्वा, खड्गेन शिरश्छेदं कृत्वा, देहम् उदके अपातयत्। सः पुनः स्वस्थानं गोकर्णतीर्थे प्रतिनिवृत्तः; सा वृद्धा, पापिनी अपि, तत्रैव गोकर्णे मृत्युम् उपगता। कैलासशिखरे, अहं पार्वत्याः सखी अभवम्; गोकर्णमाहात्म्यं तव उक्तवान्। अधुना, शिवकाञ्च्याः पुण्यं माहात्म्यं तव वर्णयामि, या इन्द्रप्रस्थतीरे स्थितः। यत् गोकर्णे पुरुषस्य परमं पदं मया उक्तम्, अत्र महादेवः विष्णुं सर्वदेवेश्वरं पूजयामास। पूज्य, भक्तराज्यं तत्त्वज्ञानं च प्राप्तवान्; अतः, हे ब्रह्मपुत्राः, वयं सर्वे तं महेश्वरं पूजयामः। वयं सदा तत्र तं पूजयामः, भक्त्यर्थं तत्त्वज्ञानार्थं च; अत्र, हे राजन्, बाणासुरः तं महेश्वरं पूजयामास। शतसंवत्सरं उपोष्य, पार्षदभावं कामयमानः, तं पुण्यात्मा ईश्वरः तुष्टः, स्वपार्षदत्वं दत्तवान्। अहं च सदा तस्य नगरस्य रक्षकः अभवम्; एषा पुरी पूर्वं विष्णोः महात्मनः निवासः आसीत्। सैव विष्णुना तपसा तुष्टेन शिवाय दत्ता; अत्र नगरे कश्चित् अद्भुतं महद् आपन्नम्। एवं, हे राजन्, तव पृष्टानि सर्वाणि विस्तरेण कथितानि।