द्विजश्रेष्ठाः, दानस्य महत्त्वं श्रूयते—यथा ब्रह्महत्या-दोषाद्याः पापाः दानेन नश्यन्ति, तस्मात् सर्वदा दानं कर्तव्यम्। ततः शौनकः उवाच—विष्णोः दिव्यं धाम, तस्य कर्माणि, सर्वापदः नाशयन्ति, पापान्तं साधयन्ति, दुष्टप्रभावं अपाकर्षन्ति। विष्णोः सन्निधिं जनयन्ति, चतुर्वर्गफलप्रदं च; यः भक्त्या शृणोति, सः अन्ते हरिगृहं प्राप्नोति। नाम्नः उच्चारणस्य महिमा अतीव विस्तीर्णा, अद्भुतश्च श्रूयते; केवलं उच्चारणेन परमं पदं लभ्यते। तस्मात्, सूत, नामजपस्य विधिं वद। सूतः उवाच—शृणु शौनक, मोक्षोपायं संवादं वक्ष्यामि। पूर्वं नारदः कुमारं पप्रच्छ; तं संवादं ते कथयिष्यामि। यमुनातटे, शान्तचित्तः संनतिम् आस्थाय, नारदः विविधधर्मान् तेषां च उल्लङ्घनं श्रुत्वा, सनत्कुमारं पप्रच्छ। श्री नारदः उवाच—भगवता उक्तं मानुषाणां धर्मविपर्यासं कथं नाशः स्यात्? वद माम्, भगवत्प्रिय। श्री सनत्कुमारः उवाच—शृणु नारद, गोविन्दप्रिय, गोविन्दधर्मवित्; यद् त्वया पृष्टं, तत् संसारमोक्षहेतु, तमःपरं परमं। ये सर्वाचारहीनाः, कपटचित्ताः, पतिताः, लोकवञ्चकाः, मिथ्याचार-गर्व-मद-दूषण-पापकर्म-क्रूराः, धन-स्त्री-पुत्रासक्ताः, तं च सर्वपातकीनं—ते अपि, द्विजश्रेष्ठ, श्रीगोविन्दपदाब्जाश्रयणेन शुद्धिम् यान्ति। ये भगवत्कृपायाः, प्राचीनस्य, चराचरस्य, मोक्षकस्य प्रभोः अपराधिनः, तेषां नाम्ना भगवता उद्धरणं निश्चितम्। सर्वापराधिनः अपि हर्याश्रयणेन मुक्तिम् प्राप्नोति; किन्तु हर्यपराधिनः द्विपदाम् मध्ये रजः सदृशः। नामाश्रयणेन, कदाचित्, जनः तं नाम्ना संसारं तरति; नामापराधात्, मित्रश्रेष्ठाः अपि पतन्ति। श्री नारदः उवाच—किं तानि नाम्नः अपराधानि, ब्राह्मणश्रेष्ठ, यानि लोकस्य कर्म नाशयन्ति, तान्यधमत्वं यान्ति? श्री सनत्कुमारः उवाच—सज्जननिन्दा नाम्नः महाप्रतिघातं प्रसारयति; यः प्रसिद्धिं प्राप्य दोषमुपेक्षते, सः सहनं न शक्नोति। विष्णोः सर्वगुणनामानि भिन्नानि मन्यते, सः नाम्नः द्रोही। गुरुनिन्दा, शास्त्रनिन्दा, अर्थकल्पना, हरिनाम्नः अर्थकल्पना—एतानि नाम्नः अपराधानि। पापकृत्त्वेन शुद्धिः नास्ति। धर्मत्यागः, व्रतत्यागः, यज्ञत्यागः, शुभकर्मत्यागः, तेषां समता च, श्रद्धाभावः, द्वेषः, अनश्रवणं, मिथ्योपदेशः—एतानि शिवनाम्नः अपराधानि। नाममहिमानुश्रवणानन्तरं, यो हर्षहीनः, अधमः, अहंकारमदासक्तचित्तः, सः अपि नाम्नः अपराधकृत्। एवं, नारद, कृपया शङ्करेण मया ऋषिसर्वेषां हिताय परमोपदेशः उक्तः—भगवन्नाम्नः सुखदं, अतीव सावधान्येन सर्वदा वर्जनीयम्। ये तानि दश अपराधानि विज्ञाय अपि न वर्जयन्ति, ते क्रोधेन मातरं भोजनं च त्यजन्ति बालवत्। अपराधमुक्तः, सततं नामजपः, तेन केवलं सर्वं प्राप्नोति, अन्येन न। श्री नारदः उवाच—सनत्कुमार, केन उपायेन ये प्रमत्ताः, विवेकवैराग्यहीनाः, देहसुखस्वार्थासक्ताः, अपराधमुक्ताः स्युः? श्री सनत्कुमारः उवाच—नाम्नः अपराधः यदा जायते, प्रमादेन वा, तदा सततं नाम जपेत्, तस्याश्रयणं कुर्यात्। नाम्नः अपराधपीडितानां, केवलं नामानि अनवरतं प्रयुक्तानि पापं नाशयन्ति, तानि एव कार्यसिद्ध्यर्थं। नाम स्मृतं, श्रुतं, उच्चारितं, शुद्धं वा अशुद्धं, अनवरतं, तत्त्वतः उद्धरति; किन्तु शरीर-धन-कपटजनितलोभमध्ये स्थापितं, शीघ्रं फलप्रदं न भवति। एष गोप्यतमः उपदेशः, नारद, पूर्वं शङ्करात् श्रुतः; सर्वदोषं नाशयति, अपराधं वारयति। ये विष्णुनाम्नः अपराधासक्ताः, नारद, नामजपेन अपि मोक्षं प्राप्नुवन्ति। नाम्नः सर्वमहिमा पुराणेषु गीताः; तस्मात्, महनीय, सर्वं पुराणं शृणु। यः श्रद्धया नित्यं पुराणश्रवणं कुर्यात्, तस्मिन् शिवविष्णूभ्यां सह गणैः साक्षात् तुष्टिः। पुष्कर-प्रयाग-संगमस्नानफलम् द्विगुणं श्रद्धया शृण्वतः। ये पुराणं जपन्ति, शृण्वन्ति च, एकैकाक्षरात् कपिलादिफलम् लभन्ति। अपुत्रः पुत्रं लभते, धनार्थी धनं, विद्यार्थी विद्यां, मोक्षार्थी मोक्षं प्राप्नोति। ये पुराणश्रवणं कुर्वन्ति, कोटिजन्मार्जितपापजालं नाशयन्ति, हरिगृहं प्राप्नुवन्ति। पुराणपाठकं ब्राह्मणं गोभूमिसुवर्णवस्त्रसुगन्धिपुष्पादिभिः पूजयेत्। काञ्चनपात्रं, जलपात्रं, कुण्डलं, सुवर्णमुद्रिका च हर्षेण दद्यात्। आसनं, पुष्पं, मालां च दद्यात्; कञ्जनं न कुर्यात्, कञ्जनदानं हीनफलप्रदं। ब्राह्मणः सर्वकामार्थं पुराणं पठेत्; सुवर्णरजतवस्त्रमाल्यचन्दनं दद्यात्। यः भक्त्या पुस्तकं ददाति, वा विधिना पुस्तकं सम्पूर्णं करोति, सः हरिगृहं गच्छति; द्विजश्रेष्ठ, चित्रगुप्तः तेषां नामानि लेखतु। शौनकः पुनः पप्रच्छ—व्रतस्थानेन किं पुण्यं, व्रतभङ्गेन किं पापं? मिथ्याशपथः, सत्यशपथः, सहायकदक्षिणा च, किं फलं? कृपानिधे, कृपया विस्तरेण वद। सूतः उवाच—शृणु, ऋषिशार्दूल, सर्वं विस्तरेण कथयिष्यामि; त्वं वैष्णवश्रेष्ठः, लोकहिते रतः।