शौनकः महर्षिः सुतं प्रष्टुम् आरभते—“हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, यः पुरुषः फलं ददाति, स स्वर्गलोकं गच्छति, तत्र सहस्रयुगपर्यन्तं अमृतसदृशं फलं भुङ्क्ते। यः शाकं ददाति, स शिवस्य धामं याति, द्वायुगपर्यन्तं तत्र देवैः सह दुर्लभं पायसं अश्नाति। घृतं, दधि, तक्रं वा क्षीरं यः ददाति, स विष्णोः धामं गत्वा तत्र अमृतं पिबति। गन्धं वा पुष्पं यः ददाति, स देवगृहं गच्छति, सहस्रयुगपर्यन्तं गन्धपुष्पैः अलङ्कृतः तत्र वसति। शय्यां ब्राह्मणाय यः ददाति, स ब्रह्मलोकं गच्छति, तत्र दीर्घकालं शय्यायां विश्राम्यति। आसनं दीपं वा यः ददाति, स सर्वदुष्कृतशून्यः स्वर्गे सिंहासनस्थः दीपश्रेणीभिः परिवृतः उपविशति। यः ताम्बूलं ददाति, स पृथिव्यां सर्वसुखं भुङ्क्ते, स्वर्गे दिव्यस्त्रीणां आलिङ्गने ताम्बूलं खादन् शय्यायां विश्राम्यति। ज्ञानदानं यः ददाति, स मृत्युः अनन्तरं विष्णोः समीपे त्रिशतयुगपर्यन्तं स्थित्वा, तत्र दुर्लभं ज्ञानं लब्ध्वा, हरिकृपया मोक्षं प्राप्नोति। यः दरिद्रब्राह्मणं अध्ययनं कारयति, स हरिधामं गच्छति, पुनर्जन्मशून्यः भवति। श्रद्धया पुस्तकं यः ददाति, तस्य प्रत्येकाक्षरस्य दशलक्षगवां दानस्य पुण्यं लभ्यते। मधु गुडं वा यः ददाति, स इक्षुरससागरं गच्छति; लवणं यः ददाति, स वरुणलोकं याति। सर्वदानानां मध्ये, हे द्विजश्रेष्ठ, अन्नं जलं च सर्वज्ञैः सत्यदर्शिभिः श्रेष्ठं घोषितम्। पृथिव्यां यः अन्नं जलं च ददाति, स सर्वदानानि दत्तानि इव भवति। अन्नदाताः जीवनदाताः इति प्रसिद्धम्; तस्मात् अन्नदानं सर्वदानेषु श्रेष्ठं फलम् आवहति। अन्नवत् जलं अपि समं कथ्यते; जलं विना अन्नं न सम्पूर्णम्। क्षुधा तृष्णे च समे एव; तस्मात् अन्नं जलं च सर्वश्रेष्ठं इति ज्ञानीः कथ्यते। ये पृथिव्यां अर्हेभ्यः अन्नं ददाति, सर्वपापविमुक्ताः हरिधामं गच्छन्ति। यावदन्नदानं पृथिव्यां क्रियते, तावद् ब्रह्महत्यापापानि नश्यन्ति। अन्नदानिनां पापानि त्वरितं शारीरात् निर्गच्छन्ति। तस्मात्, हे पापिष्ठ, दुर्जनात् अन्नं न ग्राह्यम्; मोहात् ग्राहके पापभागः भवति। एकं पात्रं जलस्य अपि भूमौ दत्त्वा, सर्वपापविमुक्तः हरिधामं याति। कष्टेन सम्पादितं धनं ब्राह्मणाय दानाय योजनीयम्। कृपणाः धनं सञ्चिन्वन्ति, परन्तु दुःखिनः, अन्ते सर्वं परित्यज्य दरिद्राः प्रयान्ति। दानिनः सततं दत्त्वा पृथिव्यां दरिद्राः भवन्ति। परत्र, यत्र न सदाचारः, न दया, न बान्धवः, तत्र अदत्तं न सहायम्। धनसम्पन्नः यः न भुङ्क्ते न ददाति, स दरिद्रः, मृत्युः अनन्तरं विषण्णः प्रयाति। दानं तपः अपि अतिरिच्य श्रेष्ठं इति सत्यम्; तस्मात् सततं दानं कर्तव्यम्। यः दानाय निश्चित्य ब्राह्मणाय न ददाति, स घोरं नरकं गच्छति। दाता ग्राही च दानं न स्मरन्ति न पृच्छन्ति; अन्यथा, चिरकालं नरके वसन्ति। ब्रह्महत्यादिपापानि दानं द्वारा नश्यन्ति; अतः दानं कर्तव्यम्। शौनकः पुनः पृष्टवान्—“विष्णोः धामं, तस्य कर्माणि, सर्वदुःखानि नाशयन्ति, सर्वपापानि क्षपयन्ति, दुष्टप्रभावं अपि अपाकर्षन्ति। तस्य श्रवणं चतुर्वर्गफलप्रदं विष्णोः सन्निधिं ददाति; भक्त्या श्रुण्वतः अन्ते हरिगृहं लभ्यते। नामस्य उच्चारणस्य महिमा अतीव विस्तीर्णा; केवलं नामोच्चारणेन परमं पदं लभ्यते। तस्मात्, हे सूत, नामजपविधिं कथय।" सूतः उवाच—“शृणु शौनक, मोक्षाय संवादं वक्ष्यामि। नारदः पूर्वं कुमारं पप्रच्छ; तं संवादं कथयामि। यमुनातटे नारदः शान्तचित्तः उपविष्टः, विविधधर्मान् श्रुत्वा, सनत्कुमारं प्राञ्जलिः पप्रच्छ। नारदः उवाच—‘मानुषेषु धर्मविपर्यासः यः भगवता उक्तः, तस्य नाशः कथं स्यात्? वद प्रियभगवत्प्रिय।’ सनत्कुमारः उवाच—‘शृणु नारद, गोविन्दप्रिय, गोविन्दधर्मवित्; तव प्रश्नः मोक्षहेतु, तमःपरं परमं।