कस्यचित् पुण्यतीर्थस्य प्रसादेन अहं परमं दैवीं स्थितिम् अवाप्तवान्; अतः एतत् पुण्यस्थानं कोसलाख्यं कदापि परित्याज्यं न भवति, सर्वकामदं हि तत्। अहं पापात्मापि अस्य प्रभावात् स्वर्गं प्राप्तवान्। एवं तत्र पापात्मा तैलिकः, निन्दितं जन्म प्राप्त्वा, पुण्यतीर्थस्य प्रसादेन दिव्यरथेन स्वर्गं गतः। दक्षिणदेशीयाः ते तपस्विनः, भिक्षुकत्वं प्राप्त्वा, तस्मिन्नेव पुण्यस्थले गोविन्दपादारविन्दे मनः समर्प्य, तस्य महिमानं पश्यन्तः स्थिताः। तस्य पुण्यतीर्थस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा, स ब्राह्मणश्रेष्ठः, दृढश्रद्धया, स्वपितृणां अस्थीनि तत्र पवित्रे जले क्षिप्तवान्। यदा तानि अस्थिशकलानि जलमध्ये क्षिप्तानि, तदा तस्य मातरौ पितरौ दिव्यरूपिणौ, शोभनं दिव्यरथं समारुह्य, तत्रैव प्रकटितौ। तौ च लोकसमक्षं पुत्रं प्रति उक्तवन्तौ—“वत्स, त्वं दीर्घायुष्मान् भूयाः, धनधान्यसुखसम्पन्नः च। यत् त्वया अस्माकं मोक्षः प्रदत्तः, तेन त्वमपि विमुक्तिं प्राप्त्स्यसि—एष सत्यं न मिथ्या। यत् फलम् पुत्रेण गङ्गायां पिण्डदानेन लभ्यते, यश्च पितृणां गतिः तत्र सिध्यति, तत् सर्वम् अस्मिन्नेव अस्थिक्षेपे सुलभम्।” एवं पद्मपुराणस्य उत्तरखण्डे यमुनामाहात्म्ये ‘मुकुन्दकथा’ नाम द्विशतैकादशोऽध्यायः समाप्तः। नारदः पुनः उवाच—“हे शिबे राजन्, शृणु, काश्याः परमं माहात्म्यं यथावद् वक्ष्यामि, यत् पुण्यं, कीर्तिं, दीर्घायुष्यम् च ददाति। इन्द्रप्रस्थस्य तटे कृतयुगे एकः शिंशपावृक्षः आसीत्। तत्र तस्मिन्वृक्षे एकः काकः नीडं कृत्वा वसति स्म; तस्य अधस्तात्, कन्दरमध्ये, महाः सर्पः निवसति स्म। एकदा तस्य काकस्य भार्या द्वे अण्डे निधाय, स्वनीडात् कुतश्चित् गतवती, न च पुनः प्रत्यागता। काकः स्वयमेव तानि द्वे अण्डे पालयन्, तस्मिन्नेव शिंशपावृक्षे, उच्चस्थाने स्थितः। तदा एकस्मिन्नेव रात्रौ, महती वायुवेल्लिता जाताऽभूत्, सा शिंशपावृक्षं तस्य मूलतः अपि उन्मूल्य चालयामास। तस्य वृक्षस्य पतनकाले, काकः च सर्पः च तस्य मूलतः आपीड्य, प्राणान् त्यक्तवन्तौ। ततः त्रीणि—शिंशपावृक्षः, काकः, सर्पः—दिव्यरूपिणः भूत्वा, त्रिषु दिव्यरथेषु आरूढाः, श्रीपतिसदनं गताः। शिबिराजः पप्रच्छ—“भगवन्, केन पुण्येन त्रीणि अपि मुक्तिपुरं प्राप्तवन्तः? के पूर्वं ते? सर्वं विस्तरेण कथय।” नारदः उवाच—“कुरुजाङ्गले देशे श्रवणनामकः ब्राह्मणः आसीत्, तस्य भार्या कुण्डा, भ्राता कुरण्टकः। सः ब्राह्मणः, या स्नानं विना खादति, मधुरं भोज्यम् अपि गृह्णाति, सः पापेन ग्रामकाकः श्रवणः जातः। कुरण्टकः भ्राता, नास्तिकः, शास्त्रमार्गनाशकः, देवद्वेषी च, सः मृतः सर्पः अभवत्। सा कुण्डा, श्रवणस्य भार्या, उभयदोषयुक्ता, सर्पत्वं प्राप्तवती। एवं सा स्थावरत्वं प्राप्ता, द्विविधस्वभावा अभवत्। एषा तेषां पूर्वजन्मकथा। अथ तेषां पुण्यकर्म कथयामि, येन त्रीणि अपि काशीपुरं प्राप्तवन्तः। एकदा, स्वगृहं प्रत्यागच्छन्तः, मार्गे एका दुहन्ती गौः कूपे पतिता दृष्टा, या कस्यचित् यात्रिकस्य आसीत्। तां दृष्ट्वा, त्रीणि अपि स्वेच्छया, कस्यापि प्रेरणां विना, तां गौः रक्षित्वा, कुण्डा च तेषां वचः श्रुत्वा अनुमोदनं कृतवती। तेन पुण्येन, त्रीणि अपि दुर्लभं मरणं प्राप्य, काश्यां इन्द्रप्रस्थतीरे, वैकुण्ठं गतवन्तः। एषा काशी महेशस्य पुरी, राजन्; तत्र मरणेन जनः वैकुण्ठे सुखी भवति। एवं काश्याः परमं माहात्म्यं कथितम्; किं अन्यत् श्रोतुमिच्छसि? वद। शिबिराजः पुनरुवाच—“भगवन्, त्वया महेशस्य त्रयः क्षेत्राणि—काशी, शिवकाञ्ची, गोकर्णं—वर्णितानि। काश्याः माहात्म्यं उक्तम्; गोकर्णस्य शिवकाञ्च्याः च यद्यस्ति, तत् वद।” नारदः उवाच—“गोकर्णं केवलं शैवक्षेत्रम्, परमपवित्रम्; तत्र मृतः जनः, राजन्, शिवत्वं प्राप्नोति, न संशयः। स्थलजले व्योम्नि वा, यः कश्चन तत्र म्रियते, कैलासशिखरनाथः शिवः स्वयमेव तत्र प्रकट्य, तं मोदयति। अस्मिन्गोकर्णतीर्थे मृतस्य पुनर्जन्म नास्ति; सः शिवेन सह मोक्षं प्राप्नोति। गोकर्णस्य माहात्म्यं ब्रह्मणः मुखात् श्रुत्वा वक्ष्यामि। प्रयागस्य समीपे, एकगवां दूरी, महातीर्थस्य पार्श्वे, पुण्यदृश्यम् पर्वतम् अस्ति। तत्र कर्कटः नाम भील्लः, अतीव क्रूरः, वसति स्म; तस्य पत्नी जरा नाम, पञ्च पतीन् हत्वा, षष्ठाय विषमिश्रितं मधुरं पाकं कर्तुं प्रवृत्ता। तदा सा वृद्धा, स्वभगिन्या श्रुत्वा, षष्ठस्य वधाय मधुरं विषयुक्तं चकार। राजन्, भील्लः महात्मा, स्वपत्नीं पुरतः स्थाप्य, तां कन्यां मारयितुं उद्यतः; कर्कटः अतीव क्रूरः आसीत्। सः भील्लः, खड्गं गृहीत्वा, तां मारयितुं अभ्यागच्छत्; सा तु तस्य हिंसाशयम् ज्ञात्वा, शीघ्रं पलायिता। भयभीता, प्राणरक्षाय, सा वनं प्रविष्टा, कर्कटेण अनुसृता। एवं पुण्यतीर्थानां, पुण्यजनानां, पुण्यकथानां च महिमा निरूपितः।