सूतः कथयति—राधा-कृष्णयोः प्रियजनानां कृते प्रातःस्नानं कर्तव्यं, ततः भक्त्या चित्तैकाग्र्येण राधा-दमोदरयोः पूजनं विधेयम्। मांसादि त्यक्त्वा, हे ब्राह्मण, यः भगवद्भक्त्या सेवायाम् संलग्नः स्यात्, सा श्रीहरिणः दुर्लभं गोलोकधामं प्राप्नोति। यः कार्तिके राधा-दमोदरयोः धूपदीपं समर्पयति, स पापमुक्तः विष्णोः धाम प्राप्नोति। हे ब्राह्मण, या स्त्री कार्तिकमासे स्वगृहे राधा-दमोदरयोः वस्त्रं ददाति, सा श्रीहरिणा दीर्घकालं सह वसति। या कार्तिके राधा-दमोदरयोः सुगन्धितं पुष्पं हारं च समर्पयति, सा वैकुण्ठमन्दिरं गच्छति। या स्त्री सुगन्धं, नैवेद्यं, शर्करादिकं राधा-दमोदरयोः ददाति, सा विष्णोः देवालयं प्राप्नोति। हे ब्राह्मण, यत्किंचित् कार्तिके द्विजाय राधा-दमोदरयोः प्रीत्यर्थं दीयते, तस्य पुण्यं न क्षीयते। या स्त्री कार्तिकमासे प्रातः भक्त्या राधा-दमोदरयोः पूजनं करोति, सा दीर्घकालं नरकं न गच्छति। सर्वत्र जन्मनि सा स्वदेशे विधवा जायते, पूर्वं च पतिना न स्पृहा। हे ब्राह्मण, त्रेतायुगे शंकरः नाम शूद्रः सौराष्ट्रदेशे वसति; तस्य पत्नी कालिप्रिया। सा सर्वदा अन्यपुरुषं कामयमाना, पतिं तृणवत् मन्यते—"अयम् पतिः मम न योग्यः, अन्यः पुरुषः मम स्वामी।" एवं चिन्तयन्ती, शेषभोजनं पतये ददाति, दुष्टसंगात् मद्यमांसं च खादति। यथेष्टं कटु वचनं पतये ददाति, तस्य पादधूलिः सञ्जाता—किं न मृता? मोहिता हृदये चिन्तयति—"यदा स म्रियते, तदा अहं प्रियपुरुषेण यथेष्टं रमिष्यामि।" स प्रेमिकेन सह अन्यत्र गन्तुं योजना कृतवती, रात्रौ पतिसुप्ते छुरिकया कण्ठं छित्त्वा तं हत्वा। प्रेमिकस्य कृते तं हत्वा नियुक्तस्थले गतवती; किन्तु, हे ब्राह्मण, व्याघ्रः प्रेमिकं भक्षयामास। तद् दृष्ट्वा सा विलप्य मूर्च्छिता भूमौ पतिता; दीर्घकालं पश्चात् चेतनां प्राप्य, मोहिता दुःखेन विलप्यति। कालिप्रिया उवाच—"स्वपतीं हत्वा अन्यपुरुषं प्राप्तवती, किन्तु दैवयोगात् व्याघ्रः प्रेमिकं, पतिं च भक्षयामास। किं करिष्यामि, कुत्र गच्छामि? दैवेन वञ्चिता।" ततः, हे ब्राह्मण, कालिप्रिया स्वगृहं प्रत्यागता; पतिस्य शिरः मुखे स्थापयित्वा विलप्यति। कालिप्रिया उवाच—"हाहा स्वामिन्, किमिदं घोरं कर्म कृतवती, त्वां हत्वा? केषु लोकेषु गच्छामि? वद, हे पतिन्, मनसा वा वाचा। यथेष्टं तिरस्कारं ददामि, तिरस्कृतापि मौनं धारयामि, हे स्वामिन्, मम दोषो नास्ति।" सूतः कथयति—सा तस्य पादयोः प्रणम्य अन्यनगरं प्रति गतवती; तत्र प्रविश्य सा बहून् सत्पुरुषान् दृष्टवती। हे ब्राह्मण, सा उर्जामासे नर्मदायां प्रातः स्नानं कुर्वन्तः वैष्णवान्, स्त्रीयः च राधा-दमोदरयोः पूजनं कुर्वन्त्यः अपश्यत्। सा महोत्सवेन पूजनं, शङ्खध्वनिना, गन्धैः, पुष्पैः, धूपदीपैः, वस्त्रैः, फलैः च विविधैः दृष्टवती। तान् दृष्ट्वा, भक्तिपूर्णान्, मधुरगन्धयुक्तान्, सा विनयेन पृष्टवती—"किं भवतीः अत्र कुर्वन्ति?" स्त्रियः ऊचुः—"शुभे उर्जामासे राधा-दमोदरयोः पूजनं कुर्मः, हे मातः, यत् सर्वपापापहानि पूजनं। सहस्रजन्मनां पापानि नश्यन्ति, गृहः शुद्धो भवति, हरिदिने पूजनं कृत्वा पशुबलीं त्यक्त्वा।" पूर्णिमायां, हे ब्राह्मण, सा शुद्धा मृतवती; ततः यमदूताः शीघ्रं तस्य निवासं आगच्छन्। तां नेतुं क्रोधेन चर्मरज्जुना बद्धवती; ततः विष्णुदूताः सुवर्णविमानं समारुह्य आगच्छन्। माल्यधारिणः, शङ्खचक्रगदापद्मधारिणः, तैः यमदूताः चक्रधाराप्रवाहेन ताडिताः, ते पलायिताः। हे ब्राह्मण, सा सुवर्णविमानं राजहंसयुक्तं समारुह्य, तैः परिवृता विष्णोः धामं गता। तत्र दीर्घकालं इच्छया रममाणा स्थितवती; हे ब्राह्मण, यः कार्तिके राधा-दमोदरयोः पूजनं करोति, सापि तत् फलम् प्राप्नोति। पापं त्यक्त्वा, सा राधा-दमोदरपूजनात् मोहकं गोलोकं प्राप्नोति; यः श्रद्धया शृणोति, या स्त्री एकाग्र्येण पूजनं करोति, तस्य सहस्रजन्मनां पापानि नश्यन्ति। शौनकः उवाच—"हे सूत, कार्तिकस्य उत्तममासस्य सम्पूर्णविधिं कथय, यथावत् नियमाः अपि विस्तरेण वद।" सूतः उवाच—"हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, आश्विनपूर्णिमायाः आरभ्य, उद्बोधिनीपर्यन्तं कार्तिकव्रतं एकाग्र्येण आचरितव्यं। दिवा, हे ब्राह्मण, पुरुषः मूत्रपुरीषं विसर्जयन् उत्तरदिशं पश्येत्, मौनं धारेयात्, आत्मनिग्रहं कुर्यात्; रात्रौ दक्षिणदिशं पश्येत्। उपयुक्ते जले, गोशाले, श्मशाने, वज्रकूपे, हे ब्राह्मण, व्रती मूत्रपुरीषं न विसर्जयेत्। उत्तमस्थाने मूत्रपुरीषं न विसर्जयेत्; शुद्धमृदं गृहीत्वा वामहस्तं प्रक्षालयेत्। शुद्ध्यर्थं प्रथमं जलमृदं विंशतिवारं योजयेत्—एकवारं लिङ्गे, पञ्चवारं गुदे, दशवारं वामहस्ते। दशवारं उभयहस्तयोः, त्रिवारं पादयोः, ततः मुखं शुद्धयेत्, स्नानसंकल्पं कुर्यात्।" एवं सूतः श्रीराधा-दमोदरपूजनस्य माहात्म्यं, कालिप्रियायाः चरित्रं, कार्तिकव्रतस्य विधिं च विनयान्वितं ब्राह्मणाय निवेदयामास।