राजपुरुषः त्वरितं स्वाश्वात् अवतीर्य स्वयम् अल्पसैन्येन सह गृहं प्रविश्य तत्र शयानेन नापितं दुष्टं दृष्टवान्। सैनिकाः तस्य आज्ञया तं पापिनं केशेषु धृत्वा शय्यायाः उत्थाप्य बलात् आकर्षन्तः तत्र न्यवेशयन्। स नापितः किं किं इति वदन्, चक्षुषी विमील्य, तान् सैनिकान् पुरतः स्थितान् अपश्यत्। रात्रौ स्वकृतं पापं स्मरन्, शिरसा विनम्रः, क्षणमात्रं तत्र स्थितवान्, यमं च शिरसि स्थितं दृष्ट्वा कम्पितः। ततः मन्त्री तं दुष्टं सैनिकैः सह गृहीत्वा राज्ञः समीपं नीत्वा इदं नृपतेः निवेदितवान्— "एष ब्राह्मणघातकः तीव्रः नापितः, किं कर्तव्यम्, भगवन्, यथा आज्ञास्यसि, तथा करिष्यामि।" राजा उवाच— "भोः बुद्धिमन् मन्त्रिन्, मम वचनं शृणु। एषा चन्द्रभागा नदी पुण्या, सर्वनदीषु श्रेष्ठा। यत्र स्वजीवनं त्यजति, स देवस्थानं प्राप्नोति। अतः अत्र एषः पापी नापितः न हन्तव्यः। यदि नदीसीम्नः बहिः पञ्चकोशप्रदेशे, सीमां तीर्त्वा, ब्राह्मणघातकः सः शीघ्रं नरकान् यातु।" नारद उवाच— राज्ञः एवं समादेशात्, मन्त्री श्रेष्ठः तं चाण्डालान् प्रेषयामास तस्य वधाय। ते चाण्डालाः तं चन्द्रभागातीरं दूरं द्वौ योजनावन्तं क्षेत्रं नीत्वा शिरः छित्वा तं हत्वा। स पापी मारे देशे सर्पत्वं प्राप, कालस्वरूपः सन् धववृक्षकुहरे वसन्, तस्य मुखात् विषाग्निशिखाः प्रज्वलन्ति स्म। यथा शुष्कः धववृक्षः वह्निना दह्यते, सरः च सूर्यतापेन शुष्यति, एवं तस्य पापिनः गमनात् सर्वं तद्वनं शुष्कं अभवत्, सर्वं तृणं गोपयोग्यम् अपि विनष्टम्। कदाचित् दक्षिणदेशात् एकः कारवाणः तत्र समुपजग्मुः, पवित्रं नारायणाश्रमं बदरीं प्रति यायमानः। तत्र तस्मिन् कारवाणे कश्चित् ब्राह्मणः मार्गे स्थित्वा, गभीरकाष्ठपेटिकां वहन्, तत्र स्वपितरौ अस्थिसञ्चयं निहितवान्। स तां स्कन्धे स्थापयित्वा, गङ्गाजलस्नानाय, पापिनामपि कामदायिन्या गङ्गायाः जलप्रवेशाय प्रस्थितः। स अपि सर्पनिवासे तस्मिन् वने समुपजगाम, एकान्ते तां लोहमयकाष्ठपेटिकां न्यवेशयत्। तदा सर्पः तत्र आगत्य, फणेन दण्डं ताडयन्, सान्द्रपेटिकायां स्रस्तायां स्वयम् प्रविवेश। दण्डः पुनः स्वस्थाने पतितः, सर्पः तत्र एव कुण्डलीकृत्य स्थितवान्, विषपूर्णः, निष्क्रियम्। प्रभाते सर्वे जनाः तस्मात् प्रदेशात् प्रस्थिताः, स च ब्राह्मणः तां पेटिकां चादरात् चादरवस्त्रेण वेष्टयित्वा स्वशिरसि स्थापयित्वा गङ्गां प्रति प्रस्थितः। कतिपयदिनेषु, कारवाणः तीर्थस्थले समुपजगम। तत्र पुण्ये कोशले, ब्राह्मणः शीतक्लेशपीडितः, चादरम् अपास्य, अयोध्यायाः पुण्यतीरे पेटिकां उद्घाटयत्। सर्पः तत्र उपवासेन वायुभक्ष्येण जीवन्, पेटिकायाः दृढद्वारम् उद्घाट्य निर्गतः। जनाः तं निष्क्रान्तं दृष्ट्वा कोपेन घोषयामासुः— "सर्पः! सर्पः!" सर्वे काष्ठमृद्भाण्डानि गृहित्वा तं त्वरया अनुययुः। सर्पः पलायमानः एकेन ताडितः। तत्रैव तीर्थयात्रिकानां पुरतः प्राणान् त्यक्त्वा, सर्पशरीरात् निर्गत्य, दिव्यं स्वरूपं प्राप। दिव्यविमानमाधिरूढः, स तान् जनान् सम्बोधयामास— "दक्षिणदेशीयाः ब्राह्मणाः, मम वचनं शृणुत।" "पूर्वं अहं चण्डकः नापितः, ब्राह्मणघातकः दुष्टः आसम्। तस्मात् पापात् अहं सर्पत्वं प्राप्य, पञ्चलक्षवर्षाणि नरके दुःखानि अनुभूय, विंशतिसहस्रवर्षाणि सर्पयोनिे व्यतीतानि। एतस्य क्षेत्रस्य प्रसादात् दिव्यतां प्राप्तवान्। अतः एतत् पुण्यक्षेत्रं कोशलं कदापि न परित्याज्यम्, सर्वकामदं हि एतत्, ममापि स्वर्गगमनकारणम्।" नारद उवाच— एवं स पापी नापितः, निकृष्टयोनिं प्राप्य अपि, अस्य पुण्यक्षेत्रस्य प्रसादेन दिव्यं विमानं आरूढः स्वर्गं गतः। दक्षिणदेशीयास्ते तापसाः, भिक्षवः भूत्वा, तत्रैव पुण्ये स्थले गोविन्दपादारविन्दे मनः निवेश्य, तस्य महिमानं पश्यन्तः स्थिताः। तस्य पुण्यक्षेत्रस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा, स ब्राह्मणश्रेष्ठः, दृढश्रद्धया, पितृमातृणां अस्थीनि तत्रैव पुण्यतोये क्षिप्तवान्। क्षणेनैव अस्थिखण्डानि क्षिप्तानि, तस्य पितरौ दिव्यरूपेण दिव्यविमानमाधिरूढौ तत्रैव प्रकटितौ। सर्वेषां समक्षं तं पुत्रं सम्बोध्य अवोचताम्— "वत्स, आयुष्मान् भव, धनधान्यसम्पन्नः सुखी च। यत् त्वया अस्मभ्यं मोक्षः दत्तः, त्वमपि विमोक्ष्यसे, एष न मिथ्या। यः फलम् अपि गङ्गायां पिण्डदानात्, पितृणां च तत्र प्राप्तिः, तत् सर्वं अत्र अस्थिक्षेपेण लभ्यते।" एवं समाप्तः एकादशाधिकद्विशततमोऽध्यायः, "मुकुन्दोपाख्यानम्" नाम, यमुनामाहात्म्ये उत्तरखण्डे महापद्मपुराणे, पंचपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंयुक्ते। नारद उवाच— "शिबे राजन्, शृणु, यथा अहं काश्याः परमं माहात्म्यं वक्ष्यामि, यत् पुण्यं, कीर्तिं, दीर्घायुष्यम् ददाति। इन्द्रप्रस्थतीरे कृतयुगे कश्चन एकः शिंशपावृक्षः आसीत्।