सूतः महर्षये शौनकाय कथां प्रवृत्तवान्। यमस्य दूतैः दण्डितायाः तस्याः पुण्यबलात् वेश्या पापात् विमुक्ता वैकुण्ठं गता। तस्याः मुक्तिं श्रुत्वा यमदूताः यमः च द्विजश्रेष्ठ, तत्र च वेश्या, अन्यत्र चित्तं नीतवन्तः। दिव्यं हंसयुक्तं रथं समारुह्य, विष्णोः पार्षदैः परिवृता, विष्णोः लोकं प्राप्नोत्। विष्णोः आदेशेन सा तत्र दिव्ये प्रासादे, अनन्तबन्धुभिः सह, विविधान् भोगान् उपभुञ्जाना, निवासं कृतवती। हे द्विजश्रेष्ठ, यः भक्त्या हरिगृहे चूर्णमपि समर्पयति, तस्य पुण्यस्य सीमा नास्ति। यः इमं भक्तिसम्बन्धं श्रावयति वा पठति वा, सर्वपापात् विमुक्तः हरिलोकं प्राप्नोति। शौनकः पुनः सूतं पप्रच्छ—साधुचित्तः जनः केन कर्मणा संसारसागरं पारयित्वा गोलोकं प्राप्नोति? तथा राधाष्टमीमाहात्म्यं कथय। सूतः उवाच—पुरातने काले नारदः ब्रह्माणं पप्रच्छ। द्विजश्रेष्ठ, तस्य प्रश्नं संक्षेपेण शृणु। नारदः ब्रह्माणं उवाच—हे पितामह, सर्वशास्त्रविदां श्रेष्ठ, राधायाः जन्माष्टम्याः वृत्तान्तं मम पुरतः कथय। तस्य व्रतस्य पुण्यं किम्? केन काले केन कृतं? किम् पापं नश्यति? केन विधिना व्रतं कर्तव्यम्? राधायाः जन्म किमर्थं? एतत् आद्यन्तं कथय। ब्रह्मा उवाच—नारद, राधाजन्माष्टम्याः कथा शृणु। हरिसम्बन्धं विहाय सर्वं संक्षेपेण कथयामि। नारद, अहं अपि तस्य व्रतस्य पुण्यं फलम् च पूर्णतया वर्णयितुं न शक्नोमि; तद् व्रतं कोटिजन्मपापं ब्रह्महत्यादि महापापं अपि नाशयति। यः भक्त्या एकवारं अपि तद् व्रतं करोति, तस्य पापं तत्क्षणात् नश्यति; एकादशीसहस्रव्रतस्य पुण्येन तुल्यं। राधाजन्माष्टमीव्रतस्य पुण्यं तस्य शतगुणं; मेरुपर्वतसमतुल्यं सुवर्णदानफलम्। राधाष्टमीं कृत्वा सहस्रकन्यादानस्य शतगुणं पुण्यं लभ्यते। वृषभानुसुतायाः जन्माष्टमीव्रते स्नानतीर्थगङ्गाद्यादिस्थानस्य पुण्यं प्राप्यते। कृष्णप्रियाष्टम्यां व्रते कृतं पुण्यं लभ्यते; पापी अपि श्रद्धया वा अज्ञानवशात् वा व्रतं कुर्वन्— सः अनन्तकुलसमेतः विष्णोर्लोकं गच्छति। कृतयुगे, द्विजश्रेष्ठ, एका परमसुन्दरी स्त्री आसीत्। तस्या नाम लीलावती, मृगनयना, तन्वङ्गी, शुभाङ्गी, सुहासिनी, सुकेशी, सुश्रवा। सा बहूनि पापानि कृतवती; किन्तु एकदा मोक्षकामना या गृहं त्यक्त्वा स्वयमेव निर्गता। अन्यां नगरीं गत्वा, तत्र देवालये राधाष्टमीव्रतं कर्तुम् अनेकान् धर्मज्ञान् दृष्टवती। ते राधायाः मूर्तिं सुगन्धपुष्पैः, धूपैः, दीपैः, वस्त्रैः, फलैः, भक्त्या पूजयन्ति। केचित् गायन्ति, केचित् नृत्यन्ति, केचित् स्तोत्रं पठन्ति, केचित् हर्षेण तालं, वंशीं, मृदङ्गं वादयन्ति। सर्वेषां तेषां कृत्यं दृष्ट्वा, उत्सुकतया सा समीपं गत्वा, विनयेन पप्रच्छ—"भद्राः, किं कर्तव्यम्? अहं अपि जिज्ञासामि, कृपया कथयत।" तस्याः वाक्यं श्रुत्वा, व्रतानुष्ठाननिष्ठाः वैष्णवाः, हिते स्थिताः, व्रतकारिणः, उक्तवन्तः—"भाद्रमासस्य शुक्लाष्टम्यां श्रीराधिकायाः जन्माभवत्; तस्याः जन्माष्टमीं व्रतं यत्नेन कुर्मः।" गोहत्या, स्तेयम्, ब्रह्महत्यायाः, परदाराहरणम्, गुरुपत्नीगमनम्, विश्वासघातम्, स्त्रीहत्यायाः पापं— एतानि सर्वपापानि जन्माष्टमीव्रते शीघ्रं नश्यन्ति। तेषां वचनं श्रुत्वा, सा पुनः पुनः निश्चितवती—"अहं व्रतं करिष्यामि।" तत्र व्रतकारिभिः सह सा उत्तमं व्रतं कृतवती; भाग्यवशात् सर्पदंशेन शुद्धा मृत्युम् उपगता। ततः यमस्य आज्ञया दूताः पाशगदायुक्ताः आगत्य, तां बन्धनं कृत्वा, यमलोकं नेतुम् उद्युक्ताः। तेषां यमलोकं नेतुं चिन्तयन्तः विष्णुपार्षदाः शङ्खचक्रगदायुक्ताः आगच्छन्। सुवर्णरथं हंसयुक्तं आनयन्तः, चक्रधारया पाशं छित्वा, शीघ्रं कार्यं कृतवन्तः। तां पापरहितां स्त्रीं रथे स्थापयित्वा, विष्णोः नगरे गोलोकनाम्नि, रम्ये, नीतवन्तः। तत्र व्रतस्य प्रसादेन सा कृष्णराधासहितं स्थितवती। यः राधाष्टमीव्रतं न करोति, मूढचित्तः, सः नरकात् शतसहस्रयुगान्ते अपि न मुक्तिम् प्राप्नोति; स्त्रियः अपि यः शुभं व्रतं न कुर्वन्ति—राधाविष्णुव्रतं हर्षदं सर्वपापनाशनं; यमपुरीं प्राप्त्वा दीर्घकालं नरके पतन्ति। पृथिव्यां जन्म प्राप्य, स्त्री विधवा जाता, एकदा पृथिवी दुष्टसमूहैः पीडिता आसीत्। एवं सूतः शौनकाय महात्म्यं राधाजन्माष्टम्याः पुण्यव्रतस्य, लीलावत्याः मोक्षस्य, विष्णुपार्षदप्राप्तेः च, भक्तिप्रभावस्य च, पुण्यफलानि, पापक्षयम्, गोलोकप्राप्तिं च, भक्त्या श्रद्धया च कृतस्य व्रतस्य महत्त्वं, सम्यक् कथितवान्।