एकदा, यतिः शुद्धचित्तः सन्, भिक्षां कृत्वा केवलं "भिक्षाम्" इति एकवारं वदेत्, ततो मौनं स्थापयित्वा, शुद्धः सन्, भिक्षां गृह्णीयात्। हस्तौ पादौ च प्रक्षालयित्वा, यथाविधि शौचं कुर्यात्। तदनन्तरं, स भिक्षां सूर्याय दर्शयित्वा, पूर्वाभिमुखः स्थित्वा, पञ्च प्राणान् समर्प्य, एकाग्रचित्तेन अष्टगुडान् खादेत्। आपः प्राश्य, दिव्यं ब्रह्म परमेश्वरं च ध्यायेत्, मृत्तिकामयं वैष्णवपात्रं अलाबुशाखाकृतिं च चिन्तयेत्। मनुः प्रजापतिः चार्याणां चतुर्विधानि पात्राणि निर्दिशति—प्रथमरात्रे, मध्यरात्रे, च उत्तररात्रे, तानि च। सन्ध्योपासनाकाले विशेषेण मन्त्रजपं कृत्वा, सदा भगवन्तं हृदयकमलस्थं विश्वरूपं चिन्तयेत्। स आत्मा, तमसोऽपि परः, सर्वभूताधारः, अव्यक्तः, आनन्दमयः, अक्षयः, सर्वप्रकाशरूपः। स प्रधानेन पुरुषेण चात्यन्तं व्यतिरिक्तः, आकाशरूपः, वह्निरूपः, शिवः, सर्वस्य समाप्तिरूपः, ब्रह्मस्वरूपः प्रभुः। ओङ्कारस्यान्ते आत्मानं परात्मनि लीनं कृत्वा, आकाशमध्यस्थं प्रभुं नियन्तारं ध्यानं कुर्यात्। विष्णुं सनातनं पुरुषं, सर्वभूतकारणं, सुखैकनिलयं चिन्तयन्, बन्धनात् मुच्यते। अथवा प्रकृतिगुहायां परमाकाशं, विश्वमोहाश्रयं, सर्वभूतकारणं चिन्तयेत्। यत्र सर्वभूतानां जीवनं, यत्र लोकाः लीयन्ते, यत् ब्रह्मणः सूक्ष्मानन्दरूपं, तत् मुक्तिकामाः पश्यन्ति। तस्य मध्ये केवलं ब्रह्मैव स्थितम्, विज्ञानरूपं, अनन्तं, सत्यम्, ईश्वररूपं; तं मौनं स्थित्वा चिन्तयेत्। एष विज्ञानं विज्ञानानां रहस्यानां च रहस्यतमम्, यद् यतिभिः कथ्यते; यः सदा तत्र स्थितः, स योगेश्वरत्वं प्राप्नोति। अतः, यः सदा विज्ञाननिष्ठः स्वात्मदर्शने च प्रवृत्तः, स ब्रह्मविद्यां यत्नेन आचरेत्, येन बन्धनात् विमुच्यते। स्वात्मानं सर्वतः पृथग्, केवलं आनन्दरूपम्, अक्षयं विज्ञानमयं च विचिन्त्य, ततः परमं ब्रह्म ध्यानं कुर्यात्। यतः सर्वाणि भूतानि जायन्ते, यं ज्ञात्वा किञ्चित् अपि न जायते, सः एव ईश्वरः, देवता, सर्वातीतः स्थितः। स नित्यः, शिवः, अक्षरः, अन्तः स्थितः, यस्य प्राप्तिः गुह्याः; स एव महेश्वरः। यतिभिः विहिताः नियमाः, अयं च धर्मः, तेषु यः अपराधः, तत्र प्रायश्चित्तं विहितम्। यदि कामात् स्त्रियं उपगच्छेत्, तदा समाधाय, प्राणायामं सान्तपनं च तपः कृत्वा, शुचिः सन्, प्रायश्चित्तं कुर्यात्। ततो नियमं पाल्य, कृत्स्रं तपः कृत्वा, संयतचित्तः, पुनः व्रते स्थित्वा, यतिधर्मं अलसः विना आचरेत्। धर्मानुकूलं मिथ्यावचनं न दोषाय, इति विद्वांसः; तथापि, तद् नाचरेत्, यतः तस्य परिणामः भीषणः। यदि यति धर्मकामः मिथ्यावचनं ब्रूयात्, तदा एकरात्रोपवासं शतं प्राणायामं च कुर्यात्। महतीषु आपदेषु अपि, चोरी न कर्तव्या; शास्त्रं हि वदति—चौर्याद् घोरतरं पापं नास्ति। हिंसा, अतिलोलुपता, याचनं च, आत्मविज्ञानं नाशयन्ति; यद् द्रव्यं इति उच्यते, तत् प्राणवत्, हि एतानि वाह्यप्राणरूपाणि। यः परद्रव्यं गृह्णाति, स परप्राणं गृह्णाति; एवं कृत्वा, स पापात्मा, धर्मात् च्युतः, व्रतान्न पतति। यदि विरक्तः सन्, यति आलस्यं विना स्वधर्मं आचरेत्; यदि तु हिंसा अनवधानात् जायते, तदा— स सर्वातिशयेन तपसा, अथवा चान्द्रायणेन प्रायश्चित्तं कुर्यात्। यदि इन्द्रियदौर्बल्यात्, स्त्रीदर्शनात् पतति, तदा षोडश प्राणायामान् कुर्यात्; यदि दिवा पतनं, त्रिरात्रं तपः, शतं प्राणायामं च। एकाकी मधु, मांसं, नूतनश्राद्धे भोजनं, अथवा लवणस्य प्रत्यक्षग्रहणं, तदा प्राजापत्यं प्रायश्चित्तं शुद्ध्यर्थं विहितम्। यः ध्याननिष्ठः, तस्य सर्वपापं विनश्यति; अतः, नारायणं ध्यायन्, ध्यानपरायणः स्यात्। यत् परमं ब्रह्म ज्योतिः, यदक्षरे, अव्यये, अन्तः स्थितं, तत् परमं ब्रह्म महेश्वरः इति ज्ञेयम्। एष देवः, महादेवः, एकः परः शिवः; स एव अक्षरं अद्वैतं, स नित्यः परमं पदम्। अतः, देवः स्वे धाम्नि, विज्ञानरूपे, प्रतिष्ठितः; आत्मयोगेन परमार्थे, महादेवः इति कथ्यते। सः अन्यं देवम् न पश्यति, महादेवात् पृथक्; यः तं आत्मरूपेण अनुसरति, सः परमं पदं प्राप्नोति। ये आत्मानं परमेश्वरात् पृथक् पश्यन्ति, ते तं देवम् न पश्यन्ति; तेषां प्रयासः निष्फलः। एकं परं ब्रह्म, अक्षरं सत्यम् एव ज्ञेयम्; सः देवः महादेवः, तद् अजानन्, बध्न्यते। अतः, यतिः सदा प्रयत्नशीलः स्यात्, संयतचित्तः, विज्ञानयोगनिष्ठः, शान्तः, महादेवपरायणः। एष धर्मः यतिनां शुभः, पूर्वं पितामहेन मुनिना ब्राह्मणानां कथितः। एष परमदेवः, यतिधर्मः, आत्मविद्या, स्वयम्भुवाच्यः, पुत्रेभ्यः, शिष्येभ्यः, योगिभ्यः च न कदापि कथनीयः। एवं यतिनां विधिः उक्तः, यः एव देवश्रेष्ठस्य तुष्टये एककारणम्। ये धृतचित्ताः, तेषां पुनर्जन्म नास्ति, न विनाशः; ते सदा एषं धर्मं आचरन्ति। इति श्रीपद्मपुराणे पुण्ये स्वर्गखण्डे षष्टितमोऽध्यायः समाप्तः।