सदा त्रिवर्गनिष्ठः स देवतार्चनरतश्च गृहस्थः प्रतिदिनं भक्त्या देवान् पूजयेत्। सदा दानशीलः क्षमया दयया च संयुक्तः स एव गृहस्थ इत्युच्यते, न केवलं गृहेन वसन्। क्षमा, दया, ज्ञानं, सत्यम्, आत्मनिग्रहः, शमः, नित्यं ब्रह्मचर्यं, प्रज्ञा—एते ब्राह्मणस्य लक्षणानि। द्विजोत्तमः कदापि प्रमादं न कुर्यात्, यथाशक्ति धर्मं आचरन्, निन्दितं कर्म सदा वर्जयेत्। मोहान्धकारं निष्कास्य, परं योगं प्राप्य गृहस्थः बन्धनात् विमुच्यते—अत्र न संशयः। यः दोषान्—अपवादात्, पराजयात्, अवमानात्, घातात्, स्वजनविघातात्, आत्मनश्च, चक्रवृद्धद्वेषोत्थान्—क्षन्ति, स एव क्षमाशीलः। स्वदुःखेषु दया, परदुःखेषु सौहार्दं—एषा दया धर्मस्य साक्षादुपाय इति मुनयः वदन्ति। चतुर्दशविद्यास्थानानां धारणा परार्थमेव; या बुद्ध्या धर्मो वर्धते सा एव ज्ञानमित्युक्तम्। सम्यगधीत्य विद्यां, तस्याः फलमवाप्नोति; धर्मकर्मणि प्रवृत्तिः—एषा एव सम्यग्बुद्धिः। सत्येन लोको जय्यते; सत्यं परं पदम्; यथार्थमेव सत्यं, न तत्र दोषः—इति बुधाः वदन्ति। शरीरनिग्रहः स एव दमः; प्रज्ञाप्रसादात् शमः जायते। या अक्षया आत्मविद्या, तया लब्ध्वा न शोचति। तेनैव ज्ञानस्य भगवतः परं स्वरूपं; हृषीकेशः साक्षात्स एव ज्ञानमित्युच्यते। तस्मिन्स्थितः, तस्मिन्भक्तः, विद्वान्, सदा क्रोधरहितः, शुचिः, महायज्ञरतः स ब्राह्मणः तदनुत्तमं पदं प्राप्नोति। धर्मावासभूतं शरीरं सम्यग् रक्षेत्; शरीरविनाशे जनाः परं विष्णुं न प्राप्नुवन्ति। द्विजः सदा विधिनैव धर्मार्थकामेषु प्रवर्तेत्; धर्मरहितं काममर्थं नापि मनसापि चिन्तयेत्। क्लेशेऽपि धर्ममेव आचरन्, अधर्मं कदापि न; धर्म एव भगवतः शरणं सर्वभूतानां। सर्वेषां भूतानां प्रति दयावान् स्यात्, परकर्मणः परधनस्य स्पृहा न कुयात्; वेदान् वा देवान् वा निन्देत न कदापि, न च तादृशैः सह संगच्छेत्। यः पुनः संयमेनायं धर्मपर्वणं श्लोकं पठति, पठयति वा पठयित्वा वा, स ब्रह्मलोकमुपगच्छति। इति श्रीपद्मपुराणे स्वर्गखण्डे चतुश्चत्वारिंशदधिकषडुत्तरपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। ततः व्यास उवाच—न कस्यचित् जीवस्य हिंसां कुर्यात्, न च कदापि मिथ्यावचनं; नाप्रियं न हितं भाषेत, न च कदापि चोरीम् आचरेत्। तृणं पत्रं मृत्तिकां वा जलं वा—यः परदत्तं गृह्णाति, स नरकं गच्छति। न राज्ञो न शूद्रस्य न पतितस्य दानं गृह्णीयात्; अन्यस्माद् लब्धुं अशक्तः सन्, पाप्यं त्यजेत्। न सदा याचकः स्यात्, न च पुनः पुनर्याचेत; याचकः तेन कृच्छ्रतया जीवितं गृह्णाति। द्विजोत्तमः देवद्रव्यं न स्वीकरोति, विशेषतः ब्राह्मणस्य धनं नापि संकटेऽपि गृह्णीयात्। विषं विषमित्येव नाहुः, ब्राह्मणस्य धनं तु विषमित्येव; अतः सदा देवद्रव्यं चापि परिहरेत्। पुष्पाणि, शाकानि, जलं, काष्ठं, मूलानि, फलानि, तृणं च—अदत्तानि न गृह्णीयात्; इति मनुः स्रष्टा वदति। द्विजः देवपूजार्थं पुष्पाणि गृह्णीयात्, न च सदा तस्मात् स्थलात्, न चानुज्ञां विना, न च केवलम्। धर्मार्थं तृणं काष्ठं फलानि पुष्पाणि च प्रकाशेन गृह्णीयात्; अन्यथा धर्मात् पतति। तिलमाषादिकं मूषकं क्षुधितः पथि गच्छन् एकहस्तेन गृह्णीयात्, अन्यथा न; एष धर्मस्य नियमः। पापं कृत्वा धर्मनाम्ना व्रतं नाचरेत्; व्रतेन पापं निहत्य, स्त्रीशूद्रान् मोहयति। ब्राह्मणः एवं कृत्वा, इहापि परत्र च, ब्रह्मविद्भिः निन्द्यते; यद् व्रतं कपटेन कृतं, तद् राक्षसगम्यम्। यः चिह्नहीनः चिह्निनं वेशं जीविकायै गृह्णाति, चिह्निनां धनं च गृह्णाति, स पशुयोनि प्राप्नोति। यः तादृशैः याचते, संश्रयति, सह वसति, संवादं करोति, स सदा पतति; अतः तद् यत्नेन वर्जयेत्। देवद्वेषं न कुर्यात्, न च गुरौ; गुरुद्वेषस्य पापं देवद्वेषात् कोटिगुणं भवति। परनिन्दा, नास्तिकता च कोटिगुणं पापं; गवां, देवानां, ब्राह्मणानां, कृषेः, राजसेवायाश्च संगेन—कुलानि धर्महीनानि, दुष्टाचारात्, कृत्यत्यागात्, वेदाध्ययनविस्मरणात् च पतन्ति। ब्राह्मणदोषैः, मिथ्यावचनात्, परदारेषु गमनात्, निषिद्धभक्षणेन च कुलं पतति। कुलं शीघ्रं नश्यति धर्मत्यागेन, शास्त्राविदे, पतिते च दत्तव्यम्। कुलं शीघ्रं नश्यति दुष्टाचारयुक्तेषु; अधार्मिकग्रामे, व्याधिपीडिते च न वसेत्। शूद्रराज्ये, पाषण्डेषु च न वसेत्; हिमालयविन्ध्ययोः मध्ये, प्राचीमावृत्य पश्चिमां यावत्, सा भूमिः पुण्या। एवं श्रीपद्मपुराणे धर्मानुशासनस्योक्तिः समाप्ता।