यदा ब्राह्मणस्य शरीरं अशुद्धं भवति, तदा सः वेदं न पठेत्। शयानेन, पादौ प्रसार्य, अथवा ऊरून्नुन्नानि कृत्वा स्थितेन वेदाध्ययनं न कर्तव्यं। मांसभोजनानन्तरं, अथवा शूद्रस्य श्राद्धभोजनानन्तरं, तथा धूमवस्थायाम्, शरध्वनौ, सन्ध्यासमये च वेदाध्ययनं न कर्तव्यम्। अमावास्यायां, चतुर्दश्यां, पौर्णमास्यां, अष्टम्यां, उपाकर्मारम्भे च समाप्तौ, त्रिरात्रं विरामः विधीयते। अष्टकादिने दिवा रात्रौ च, तथा मार्गशीर्षे, पौषे, माघे च, वेदाध्ययनं न कर्तव्यम्। शुक्लपक्षे त्रयः अष्टकाः विज्ञायन्ते, श्लेष्मातक, शाल्मली, मधुक वृक्षच्छायायाम् च वेदाध्ययनं निषिद्धम्। कोविदार, कपित्थ वृक्षयोः अधः कदापि न पठेत्; शिष्यस्य वा ब्रह्मचारिणः मृत्यौ च वेदाध्ययनं न कर्तव्यम्। आचार्यस्य मृत्यौ त्रिरात्रं विरामः विधीयते; एते ब्राह्मणानां वेदाध्ययनविरामाः उद्घोषिताः। एतेषु समयेषु राक्षसाः विघ्नं कुर्वन्ति; अतः तानि वर्जनीयानि। नित्यकर्मणि, सन्ध्योपासने च विरामः न विद्यते। उपाकर्मारम्भे, यज्ञस्य समाप्तौ, यज्ञमध्ये च एकं ऋचं, एकं यजुः, एकं साम पुनः पठेत्। अष्टकादिवसेषु, तीव्रवायौ च वेदाध्ययनं न कर्तव्यम्; किन्तु वेदाङ्गेषु, इतिहासपुराणेषु च विरामः न विद्यते। धर्मशास्त्रेषु एतानि सर्वाणि न वर्जनीयानि; एष ब्रह्मचारिणः धर्मः संक्षेपेण उद्घोषितः। एष पूर्वं ब्रह्मणा शुद्धचित्तर्षिभ्यः कथितः; द्विजः यत्र यत्र श्रमं करोति, यदि वेदं न पठति, सः मोहितः, न संभाषणीयः, वेदबाह्यः इति द्विजैः गण्यते। द्विजः केवलं वेदपठने तुष्टः न भवेत्। केवलं पठित्वा यः विरमति, सः गोः इव पङ्के निमज्जति; यः वेदं सम्यक् पठित्वा अर्थं न चिन्तयति, सः शूद्रवत् मोहितः, न पात्रत्वं प्राप्नोति। यदि आचार्यसमीपे दीर्घकालं वासं इच्छति, तदा यथायोग्यं तं सेवेत्, शरीरत्यागपर्यन्तं। नियमानुसारं वनं गत्वा अग्नौ हविं दद्यात्। एवं सः सततं वेदाध्ययनं कुर्यात्, ब्रह्मनिष्ठः, एकचित्तः; विशेषतः सावित्री, शतरुद्रीय, उपनिषदः पुनः पुनः अभ्यासं कुर्यात्, भिक्षायाः जीवनेन युक्तः। एष परमः, प्राचीनः विधिः पुराणे वेदे च सम्यक् उद्घोषितः। पूर्वं, श्रेष्ठर्षिभिः पृष्टः, स्वायम्भुवस्य पुत्रः मनुः देवः एतद् उक्तवान्। व्यासः उवाच—यः द्विजः वेदं, उभौ वेदौ, वेदाङ्गानि च पठित्वा तेषां अर्थं विज्ञाय, सः स्नानाय अर्हति। आचार्याय धनं दत्त्वा, तस्य अनुमत्याः स्नानं कुर्यात्; व्रतानि समाप्त्य, आत्मसंयमेन युक्तः, अथवा समर्थः, स्नानाय योग्यः भवति। वंशमुष्टिप्रायः यः ब्राह्मणः, सः बांसदण्डं, उत्तरीय, वासो, द्वौ यज्ञोपवीती, जलपूर्णं कमण्डलुं धारयेत्। शुद्धं छत्रं, उत्तरीयम्, पादत्राणं, उपानच्छं च धारयेत्; सुवर्णकुण्डलानि धारयेत्, केश-नखच्छेदनं कृत्वा शुद्धः भवेत्। सुवर्णं विना ब्राह्मणः रक्तमालां न धारयेत्; सदा श्वेतवस्त्रं धारयेत्, सुगन्धितः, मनोहरः च भवेत्। समर्थः सन् जर्जरितं, अशुद्धं वस्त्रं न धारयेत्; रक्तं, कठोरं, अनुचितं वस्त्रं वा कुण्डलं न धारयेत्। पादत्राणं, मालां, उपानच्छं अनुचितं न उपयोगयेत्; यज्ञोपवीतं भूषणरूपेण दर्शयेत्, कृष्णाजिनं धारयेत्। वस्त्रं वामस्कन्धे न धारयेत्, विकृतवस्त्रं न धारयेत्; नियमानुसारं स्वस्य योग्यां, शुभलक्षणां पत्नीं गृह्णीयात्। सा सौन्दर्ययुक्ता, शुभचिह्ना, दोषरहिताः, भिन्नगोत्रजाता, भिन्नमानववंशजा च भवेत्। ब्राह्मणः शीलशुद्ध्या युक्तां पत्नीं गृह्णीयात्; ऋतौ तस्यां सम्प्राप्त्य पुत्रोत्पत्तिपर्यन्तं संगच्छेत्। षष्ठी, अष्टमी, पञ्चदशी, द्वादशी, चतुर्दशी दिनान् मन्येत; त्रिदिने जन्मसमये सदा ब्रह्मचर्यं पालनं कुर्यात्। विवाहाग्निं स्थापयित्वा जातवेदसे हविं दद्यात्। वेदाध्ययनं समाप्त्य शिष्यः सदा एतानि शुद्धिकर्माणि कुर्यात्, आत्मानं शुद्धयेत्; वेदविहितं स्वधर्मं यत्नेन आचर्यात्। एतानि न कृत्वा शीघ्रं घोरनरकं पतति; वेदाध्ययनं यत्नेन कुर्यात्, महायज्ञान् न वर्जयेत्। गृह्यकर्मणि, सन्ध्योपासने च प्रवृत्तः भवेत्; योगवृद्धैः मित्रत्वं साधयेत्, भगवन्तं सदा समीपं गच्छेत्। देवपूजायां प्रवृत्तः, पत्नीं पालयेत्; गुणं न प्रचारयेत्, पापं न गुप्तं कुर्यात्। स्वहिताय सदा आचरेत्, सर्वभूतेषु दया दर्शयेत्, आयुः, कर्म, धन, विद्या, वंशं च विचारयेत्। स्थान, वाक्, मनसि सदा सौम्यभावेन आचरेत्, शास्त्रविहितं, साधुवृत्तं च अनुसरेत्। तदाचारं पश्येत्, अन्यं न अन्विच्छेत्, येन पितरः पितामहाः च स्वार्थं प्राप्तवन्तः। तद्वृत्त्या अनुवर्त्य सः न प्रमादं गच्छति; स्वाध्यायनिष्ठः सदा भवेत्, यज्ञोपवीतं सदा धारयेत्। सत्यम् वदेत्, क्रोधं संयम्येत्, लोभमोहौ वर्जयेत्, सावित्रीपठने, पितृयज्ञे च निष्ठः—गृहस्थः मुक्तिम् प्राप्नोति। पितृमातृहिते प्रवृत्तः, ब्राह्मणहिते निष्ठः, उदारः, यज्ञशीलः, देवभक्तः—सः ब्रह्मलोक्यः पूज्यते।