धर्मिष्ठस्य तस्य पुण्यस्थलनाथस्य द्वारकाख्यस्य एष जलः, यः कुम्भे निधीयते, परमपावनम् इति निशाचरः अहं घोषयामि। त्वया यत् पृष्टं तत् मया सम्यक् कथितम्; अद्य तव आपन्नदशां दृष्ट्वा मम हृदि करुणा जायते। किं करोमि अद्य, तत् मे वद; अहं तव वशे स्थितः। ज्ञानम् तव सञ्जायताम्—इति उक्त्वा तान् जलेन सिञ्चितवान्। तस्य जलस्य स्पर्शेन, सर्वाणि जन्मानि कर्माणि च स्मृत्वा, ते तीव्रराक्षसदेहान् परित्यज्य, दिव्यदेहान् प्राप्तवन्तः, सप्तमे दिव्यरथे आरोह्य अप्सरसः अभवन्, द्विजर्षये प्रणम्य। ताः ऊचुः—“द्विजोत्तम, द्वारकाजलसंयोगात् वयं राक्षसीभावात् विमुक्ताः, देवानां स्थानं यास्यामः।” पुनः ऊचुः—“द्विज, एषा द्वारका, या इन्द्रप्रस्थे स्थिताऽस्ति, परमा; लोके अन्यत् किञ्चित् पुण्यस्थलं नास्ति यदिदं सर्वकामदं यथा।” नारदः उवाच—एवं उक्त्वा, ताः दिव्यरथान् आरोह्य, राजन्, द्विजातिसंमतेन पूर्वदिशं जग्मुः। राजन्, यमुनातटे द्वारका तिष्ठति; तस्य माहात्म्यं शृण्वन् पापात् प्रमुच्यते। वेदविद्भ्यः शतं विप्रान् भोजयित्वा यत् पुण्यं लभ्यते, तत् केवलं तस्य माहात्म्यश्रवणेन सम्पद्यते। यथा गोविन्दस्य यथाविधि पूजायाम् इन्द्रियाणि सुखं अनुभवन्ति, तथा अस्य द्वारकायाः माहात्म्यश्रवणेन अपि सुखलाभः। रवौ चन्द्रग्रहणे च विंशतिप्रस्थं सुवर्णं दत्वा यत् पुण्यं प्राप्यते, तत् तस्य माहात्म्यश्रवणेन लभ्यते। पुत्रलाभस्य शुद्धं चरितं शृण्वन्, अत्रैव पुत्रं प्राप्नोति; मित्रस्य या परा भक्ति: सा अपि लभ्यते। श्रद्धया राक्षसीनां मोक्षं शृणुयात्, सः अपि ताः यथा दिव्यरथेण देवलोकं याति। अस्य महात्मनः राज्ञः द्वारकायाश्च, या इन्द्रतीर्थे त्रैलोक्यजनैः पूज्यते, माहात्म्यं मया कीर्तितम्। किं अन्यत् परं पुण्यं तव पुरतः कथयामि? वद, यतो हि श्रेयसि विलम्बो न कर्तव्यः। एवं श्रीपद्मपुराणे उत्तरखण्डे कालिन्दीमाहात्म्ये द्वारकाकथनं नाम द्विशताष्टमोऽध्यायः समाप्तः। युधिष्ठिरः उवाच—“भगवन्, नारदः कस्य तीर्थस्य माहात्म्यं शिबये इन्द्रतीर्थे गते कथितवान्?” तस्मात्, मुने, मम श्रोतुम् अभिलाषः जायते; शिबिनारदयोः पुण्यसंवादं कथय, यतोऽहं तव अमृतोपमवाक्येषु तृषितः प्रणमामि च। सौभरिः उवाच—“धर्मराज, राज्ञा शिबिना नारदवचनात् द्वारकायाः माहात्म्यं श्रुत्वा, सः पुनः ससन्मानं पृष्टवान्।” शिबिः उवाच—“देवश्रेष्ठ, ब्रह्मपुत्र, इन्द्रप्रस्थतटे स्थितायाः द्वारकायाः परमं माहात्म्यं मया श्रुतं, तत् अद्भुतम्। यदि, मुनिवर, अयोध्यायां किमपि पुण्यं विद्यते, तत् मम आख्याहि, यतोऽहं तव अमृतवचनस्य तृष्णया पीडितः।” नारदः उवाच—“अत्र पुण्यकथा अस्ति, या महापापविनाशिनी, यत्र एकः नापितः च, द्विजः च, मुकुन्दनाम्ना, समीपकाले कृतार्थौ अभवताम्। राजन्, ब्रह्महत्याकारी नापितः च, अल्पायुषा द्विजः च, कोसलस्य प्रसादेन स्वर्गं गतौ। चन्द्रभागातटे सा नगरी स्थापिताऽभवत्; तत्र चण्डकः नाम पापात्मा नापितः वसति स्म। सः परधनं चौर्येण आदत्ते स्म, दुष्कृत्येषु प्रवृत्तः; यात्रिकान् शस्त्रैः, रज्जुभिः, अन्यैः च उपायैः लुण्ठयति स्म। सः सदा जूये मद्ये च आसक्तः, परदाराभिलाषी; देवालयस्य भित्तिं भित्त्वा, तस्य ईष्टकाः शिलाः च विक्रीयते स्म। तस्य समीपे मुकुन्दः नाम ब्राह्मणः वसति स्म, धनसम्पन्नः, वेदकर्मनिपुणः। एकदा, रात्रौ, सः ब्राह्मणः नवयुवत्याः भार्यायाः आलिङ्गनं कृत्वा, श्रान्तकलेवरः, गाढं सुप्तः, निर्भयः आसीत्। तदा, मध्यरात्रे, चण्डकः तस्य गृहम् प्रविश्य, मुकुन्दस्य गृहे यानि किञ्चन भूषणानि वस्तूनि च आसन्, तानि हरितुम् उद्यतः। यानि बाह्ये उपयोगाय स्थितानि, तानि गृहित्वा गृहं प्रतिगच्छति स्म; पुनः सः ब्राह्मणस्य गृहम् प्रविश्य, द्वारं भित्त्वा प्रवेष्टुम् यत्नं कृतवान्, किन्तु तस्य द्वारं लौहयन्त्रेण बद्धम् आसीत्, न च उद्घाटयितुं शक्तः। ततः उपरि आरोह्य, तस्य ब्राह्मणस्य गृहम् प्रविश्य, तत्र तं दरिद्रं स्पृशन्, तस्य पत्नीं च अपश्यत्, उभौ दुःखितौ, सुप्तौ च। तत्र शय्यायाः पार्श्वे बहूनि भूषणानि दृष्ट्वा, तानि हर्तुम् इच्छन्, हस्तं प्रसारयामास। तदा, तस्करस्पर्शात् ब्राह्मणः त्रस्तः, किंचित् अपि न उक्तवान्, चक्षूंषि निमील्य, शयान एव आसीत्; यदा तस्करः तस्य देहात् भूषणानि आदत्त, तदा ब्राह्मणः, तस्करस्य निर्गमने, धनहानिं असहन्, उभाभ्यां बाहुभ्यां तम् आक्रोशत्। ततः, राजन्, तस्करः तं कृपाणेन हत्वा, तस्य उदरं विदार्य, “पितरौ मातरं च” इति आक्रन्दयन्, पतितः। जनाः तत्र आगत्य, “किमिदम्? कः कृतवान्?” इति पृष्टवन्तः; तं शोणितलिप्ताङ्गं, उदरविस्रुतान्त्रं च दृष्टवन्तः। ते मुकुन्दं पृष्टवन्तः—“कः एषः अपराधः कृतः?” सः महता क्लेशेन स्वजनान् उक्तवान्।