व्यास उवाच— भोजनानन्तरं पानानन्तरं स्वपानानन्तरं स्नानानन्तरं च, मार्गमुपगम्य, ओष्ठस्पर्शने वा रोम्णः स्पर्शने वा, वस्त्रधारणे वा, पुरुषः शौचं कर्तव्यमिति धर्मः। वीर्य-विसर्गात्, मूत्र-विसर्गात्, पुरीष-विसर्गात्, मिथ्यावाक्य-प्रवृत्तौ, कफ-त्यागे, अध्ययनारम्भे, कासे वा उच्छ्वासे वा, पुनः शौचं करणीयम्। चत्वरं श्मशानं वा स्पृष्ट्वा, द्विजोत्तम, सायं प्रातः सन्ध्ययोः अपि, शुद्धत्वेऽपि, शौचं पुनः कार्यम्। चाण्डाल-यवन-संवादे, अशुचि-स्त्री-शूद्र-संवादे, तादृश-जन-भोजन-दर्शने च, शौचं कर्तव्यम्। अश्रु-रुधिर-त्यागे, भोजनानन्तरं, सन्ध्ययोः, स्नानात्, मूत्रपुरीषयोः विसर्गे च आचमनं कार्यम्। निद्रातः उत्थाय, भाषणे, छर्दने, अग्नि-गवां स्पर्शने, अशुचि-शुचि-वस्तु-स्पर्शने च, आचमनं विधेयम्। स्त्री-स्व-स्पर्शे, नील-वस्त्र-शीते वा वस्त्र-धारणे, जल-मृत्तिका-तृण-भूमि-स्पर्शने च, आचमनं करणीयम्। स्व-केश-वस्त्र-स्पर्शे, अथवा पतने, धर्मेण शुद्ध-अपक्व-शीतलेन जलेन आचमनं कार्यम्।