ताः राक्षसीः तं द्विजश्रेष्ठं प्राहुः—"भगवन्, केषु केषु तीर्थेषु त्वया स्नानं कृतम्? सर्वाणि तानि पावनानि, पापयोनि-जनानामपि मोक्षदायकानि। अस्माकं तृष्णाशनक्लेशः अतीव तीव्रः।" स ब्राह्मणः उवाच—"अहं अवन्त्याश्रमात् हरिपुरीं गतवान्, ततः सोमसम्भूते जले द्वारकायाम् अपि स्नातवान्। ततः समुद्रतीरे प्राभासं तीर्थं प्राप्तवान्, तस्मात् परमपवित्रे सेतुबन्धने स्नानं कृतवान्। तत्रतः अतीव पुण्यायां किष्किन्धायाम् आगतः, यत्र वालिः कपिराजः रामेण हतः। ततोऽहं सरस्वत्याः नर्मदायाश्च तटे स्थिते मठे आगतः, यत्र भारती सर्वैः पूज्यते। ततः दक्षिणदिशि वेणिं प्रविष्टवान्, यत्र शिवकाञ्ची- विष्णुकाञ्च्यादिनगर्यः दृष्टाः। तत्र मृत्युप्राप्तः जीवः शिवो वा विष्णुर्भवति; ततोऽहं उत्कलदेशं गतवान्, यत्र हरिः ईश्वरश्च वसतः। स एव चतुर्विधपुरुषार्थान् प्रत्यक्षं ददाति, भक्तैः अभीष्टः; तं सम्यक् पूजयित्वा विधिवत् नैवेद्यं च समर्प्य, तस्य प्रसादं प्राप्य, गङ्गासमुद्रसङ्गमे गतवान्। तत्र देवर्षिपितॄन् विधिवत् तर्पयामास। यत्र गङ्गा शतमुख्या समुत्पन्ना, तत्र गतवान्; ततः गयां गत्वा नियतं पिण्डदानं कृतवान्। पितॄन् तुलसीचन्दनजलैः सम्पूज्य, ततः कोशलां सरयूं च गतवान्, यस्या जलं वातेन वह्यते। तत्र सर्वजनस्पर्शात् शुद्धिं प्राप्य, गोप्तरारनाम्नि पुण्यतीर्थे स्नातवान्, यद् देवतानामपि दुर्लभम्। तत्र स्नानादिकं कृत्वा, काश्यां उमापतेः राजधान्यां प्राप्तः। तत्र विश्वेश्वरं, बिन्दुमाधवं च प्रणम्य, मणिकर्णिकायां, विज्ञानकूपे च भक्त्या स्नातवान्। तत्र त्रिरात्रमवस्थित्य, पुनः प्रयागं गतवान्, यत्र प्रजापतिः पौषशुक्लचतुर्दश्याम् अभिव्यक्तः। माघमासे प्रातःकाले स्नात्वा, ततः नैमिषारण्यं गतम्, गोमतीतीरे। सर्वाणि तीर्थानि तत्र स्वशक्त्या स्थितानि; ततः मथुरां गतवान्, यत्र विश्रान्तिनामकं स्थानम्। तद् समीपे परमपुण्यं तीर्थम् असिकुण्डम् अस्ति; कृष्णगङ्गा, ध्रुवा, अक्रूर, केशिकालियादीनि तीर्थानि च। तत्र यमुनानदी अतीव पुण्या, सर्वकामदायिनी; तस्याः उभयतटे द्वादश वनानि, धनसमृद्धानि। देवैः सेव्यमानानि, सर्वार्थसाधकानि; यत्र स्नानपानाद् पुनर्जन्म न विद्यते। ततः परमपुण्ये हस्तिनापुरं प्राप्तवान्, यत्र गङ्गा, सरितां श्रेष्ठा, श्रीपतेः पदकमलात् उत्पन्ना। ततः हिमालयप्रदेशे नारायणालयं गतवान्; तत्र माधवं दृष्ट्वा केदारं प्राप्तः। तत्र विश्वेश्वरं पूजयित्वा, हंसजलं पीत्वा, हरिद्वारं गत्वा, जाह्नवीतीरे स्थितम्। तत्र स्नानपूर्वकं पितृदेवर्षीन् तर्पयित्वा, कुरुक्षेत्रं प्राप्तः, यत्र पूर्वसारस्वती वहति। तत्र अपि संयतात्मा सर्वकर्माणि कृत्वा, श्रीपतिपादौ पूजयित्वा, पुष्करं प्रति प्रस्थितवान्। मार्गे मे मित्रं विमलनामकं द्विजः, इन्द्रप्रस्थात् व्रजं प्रति आगतः, सन्दर्शितवान्। तेन, द्विजेन, राक्षसीस्थानं पुनः नीतः; ततः तीर्थात् प्रत्यागत्य शक्रप्रस्थं सर्वकामदायकं प्राप्तवान्। तत्र विष्णुनिर्मिता द्वारका पुण्यस्थली अस्ति; तत्र विष्णुं मानुषरूपेण प्रत्यक्षं दृष्टवान्, यथोक्तम्। तत्र अहं स च विष्णुभक्त्यर्थं स्नातवन्तौ; स एव कृष्णरूपेण विष्णुना भक्तिः दत्ता। तत्र हरिस्वरं श्रुत्वा, रूपं न दृष्टम्; तस्मात् भक्तिं प्राप्य, ततः पुष्करं प्रति गतवान्। तस्य द्वारकायाः पावनं जलं कुम्भे स्थाप्य, रात्रिचरः अहं इदं वदामि। यद् पृष्टं भवतीभिः, तत् सर्वं मया कीर्तितम्। युष्माकं दुःखदशां दृष्ट्वा, मम हृदि दया उत्पन्ना। किं करवानि अद्य? अहं भवत्याः वशः। ज्ञानं भवतु—इति उक्त्वा, ताः जलैः सिञ्चितवान्। तस्य जलस्य संस्पर्शात्, जन्मकर्मस्मरणेन, ताः घोरराक्षसीदेहान् परित्यज्य, दिव्यशरीराः जाताः, सप्तमे दिव्यरथे आरूढाः, अप्सरसः भूत्वा, द्विजं प्रणम्य, ऊचुः—"द्विजश्रेष्ठ, द्वारकाजलसंयोगेन वयं राक्षसीत्वात् मुक्त्वा, सुरालयं गच्छामः।" "द्विज, इन्द्रप्रस्थमध्ये या द्वारका सा परमा; अन्यत् पुण्यस्थानं नास्ति, यत् सर्वकामदायकम्।" नारद उवाच—एवं उक्त्वा, ताः दिव्यरथान् आरुह्य, पूर्वदिशं जग्मुः, द्विजात् अनुमतिं लब्ध्वा। यमुनातटे द्वारका तिष्ठति; तस्य माहात्म्यं शृण्वन्, पापात् मुच्यते नरः। वेदविद्भ्यः शतं विप्रान् भोजयित्वा यत् पुण्यं लभ्यते, तत् केवलं एतन्माहात्म्यश्रवणेन स्यात्।