प्रयागे माघमासे त्र्यहस्नानस्य फलं यथोक्तं, यः कश्चित् गङ्गायमुनयोर्मध्ये पञ्चाग्नियागं सम्पादयति, स सर्वदोषविनिर्मुक्तः सर्वरोगविवर्जितश्च पञ्चेन्द्रियसम्पन्नो भवति। यस्य शरीरस्य यावन्ति रोमकूपानि, तावन्ति सहस्रवर्षाणि स स्वर्गे पूज्यते। ततः स्वर्गात् पतित्वा स जम्बूद्वीपपतिर् भवति। स महाभोगैः समृद्धः सन् तं पुण्यस्थलं पूजयति। यः ख्यातसंगमे जलं प्रविशति, स चन्द्रवत् राहुग्रस्तः सर्वपापविमुक्त्यै सोमलोकमवाप्य, तत्र सोमेन सह रमते। षष्टिसहस्र-षट्शतानि वर्षाणि स स्वर्गलोकमधिगम्य, मुनिगन्धर्वसंघैः सहितः सुखं वसति। पुनः पतितः, राजन्, स समृद्धकुले जन्म लभते। यः शिरसा अधोमुखः पादौ चोर्ध्वगौ सन् वह्नौ पिबति, स शतसहस्रवर्षाणि स्वर्गे पूज्यते; ततः पतित्वा स अग्निहोत्रकर्ता भवति। स महाभोगैः समृद्धः सन् तं पुण्यस्थलं पूजयति। यः तु स्वशरीरं छित्त्वा विहगैः ददाति, तस्य फलं शृणु—यस्य शरीरं पक्षिभिः भक्ष्यते, स शतसहस्रवर्षाणि सोमलोके पूज्यते। ततः स्वर्गात् पतित्वा, स धर्मात्मा राजा गुणसम्पन्नः, सुन्दरः, विज्ञानवान्, रम्यरूपधारी च भवति। स बहुभोगैः सुखमवाप्य, पुनः तं पुण्यस्थलं प्राप्नोति, यमुनायाः उत्तरतीरे, प्रयागस्य दक्षिणभागे। तत् पुण्यस्थलम् ऋणमोचनाख्यं परमं स्मृतम्। तत्रैकां रात्रिं स्थित्वा सर्वैः ऋणैः विमुच्यते। स सूर्यलोकमवाप्य, सदा ऋणमुक्तो भवति। एवं श्रीपद्ममहापुराणस्य स्वर्गखण्डे प्रयागमाहात्म्ये चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। अथ युधिष्ठिर उवाच—भगवन्, त्वत्तः प्रयागस्य महिमानं श्रुत्वा, मम हृदयं तस्य कीर्तनेन विशुद्धं जातम्। तत्रोपवासिनः किं फलं, किम् एव फलप्राप्तिः इति ब्रूहि। ततो मार्कण्डेय उवाच—राजन्, प्रयागे यः पण्डितः श्रद्धालुश्चोपवासनं करोति, स एवमफलमवाप्नोति। स दोषरहितः, आरोग्ययुक्तः, पञ्चेन्द्रियसम्पन्नश्च भवति; प्रतिपदं अश्वमेधस्यान्य फलम् लभते। स दश पूर्वदश चापरान् कुलानि उद्धरति; सर्वपापविनिर्मुक्तः परमां गतिं लभते। पुनरपि युधिष्ठिर उवाच—महाभाग! धर्मवित् त्वं, कथं लघुदानेनापि बहुगुणं पुण्यं लभ्यते इति वद। अश्वमेधः बहुकृत्यैः एवात्र लभ्यते; मम एष संशयः, तं निवेदय। मार्कण्डेय उवाच—राजन्, भगवतः पद्मजनस्य ऋषिसंनिधौ उक्तं यद् अहं पूर्वं श्रुतवान्, तद् शृणु। प्रयागमण्डलं पञ्च योजनानि व्याप्नोति; तत्र प्रविश्य प्रतिपदं अश्वमेधस्यान्य फलम् लभ्यते। यः तत्र जीवितं त्यजति, स सप्त पूर्वपितॄन् चतुर्दश चापरान् पालयति। एतद् ज्ञात्वा श्रद्धया युक्तः सदा तत्र सम्यक् प्रवर्तेत। श्रद्धाहीनाः, पापबुद्धयः, देवैः निर्मितं प्रयागं न प्राप्नुवन्ति। पुनरपि युधिष्ठिरः पप्रच्छ—यः स्नेहात् वा धनलुब्धतया वा, कामेन वा, तत्र पुण्यस्थानस्य फलं कथं लभते, पुण्यं च कथं विन्दति? यः अज्ञानात् प्रयागे सर्वसंपत्तिं विक्रीणाति, तस्य गतिर्वद। मार्कण्डेय उवाच—राजन्, महापापविनाशकं रहस्यं शृणु। प्रयागे मासमेकं जितेन्द्रियः स्थित्वा, सर्वपापैः विमुच्यते, यथा स्वयम्भुवा उक्तम्। शुद्धः, जितात्मा, अहिंसकः, श्रद्धालुश्च स्यात्। स सर्वपापविनिर्मुक्तः परमां गतिं लभते। अधुना प्रयागे विश्वासघातिनां फलं शृणु। त्रिस्नानं प्रतिदिनं कृत्वा, भिक्षया जीवन्, त्रिमासे प्रयागे स्थित्वा निश्चितं विमुच्यते। तत्र ज्ञानपूर्वकं तीर्थयात्रादिकं कुर्वतः सर्वकामाः सिद्ध्यन्ति, स च स्वर्गे पूज्यते। स धनधान्यपूर्णं स्थानं सदा प्राप्नोति; ज्ञानसम्पन्नः सदा भोगयुक्तः भवति। तेन पितरः पितामहाश्च नरकात् उद्धृताः। धर्मज्ञ, त्वया पुनः पुनः पृष्टं धर्मानुसारं, तव कृतेयं पुरातना विद्या प्रोक्ता। युधिष्ठिर उवाच—अद्य मे जन्म सफलम्, अद्य कुलं समृद्धम्; त्वां दृष्ट्वा एव अहं तुष्टः पुण्यवान् च जातः; तव दर्शनात् सर्वपापैः विमुक्तः अस्मि। मार्कण्डेय उवाच—भाग्येन ते जन्म सफलम्, भाग्येन कुलं त्रातम्; पाठेन पुण्यवृद्धिः, श्रवणेन पापनाशनम्। युधिष्ठिर उवाच—महामुने, यमुनायाः किम् पुण्यं, किम् फलं, सर्वं यथादृष्टं यथाश्रुतं वद। मार्कण्डेय उवाच—त्रैलोक्यविख्यातां, आदित्यतनयां, महाभाग्ययुक्तां देवीं यमुनां, या नदी रूपेण प्रवहति, तां शृणु। यत्र यत्र गङ्गा गतवती, तत्र तत्र यमुना अपि गतवती; सहस्रयोजनपर्यन्तं तस्याः कीर्तनेन पापं नश्यति। तत्र यमुनायां स्नानपानैः पुण्यं लभ्यते; तस्याः कीर्त्या, दर्शनात् शुभानि पश्यति, हे युधिष्ठिर। एवं मुनिभिः कथितं प्रयागयमुनयोः माहात्म्यं श्रुत्वा, युधिष्ठिरः परमं पुण्यम् अवाप्तवान्।