तत्र ब्रह्मा च अन्ये च देवा दिशः च तासां च पालाः, लोकपालाः, साध्याः, पूज्या: पितरश्च, सनत्कुमारः च महर्षयः श्रेष्ठाः, अङ्गिराः च अन्ये ब्रह्मर्षयः, नागाः, सिद्धाः, सुपर्णाः, विहायसगताः, नद्यः, समुद्राः, पर्वताः, नागाः, विद्याधराश्च समागताः। तत्र श्रीहरिः प्रजापतिभिः पुरस्कृतः सन्निविष्टः अस्ति; गङ्गायाः यमुनायाश्च मध्ये भूमेः गर्भः इति स्मृतम्। राजेन्द्र, त्रिषु लोकेषु प्रयागः प्रख्यातः, तस्मात् पवित्रतरं नास्ति किञ्चन त्रिषु लोकेषु, भारत। तस्य तीर्थस्य नाम श्रवणेन, नामस्मरणेन, वा भूमिस्पर्शमात्रेण पापात् विमुच्यते नरः। यः पुरुषः सङ्गमे दीक्षां कृत्वा दृढव्रतः भवति, तेन राजसूयाश्वमेधयोः फलम् आप्यते। प्रिय भारत, प्रयागगमनविषये वेदानां वाचः लोकेन वा उक्तं तव चित्तं न चलयेत्। अत्र हि दशसहस्राणि तीर्थानि षट् षष्टि कोट्यः च अन्यानि सन्ति, केवलं उल्लेखमात्रेण, कुरुनन्दन। योगयुक्तः उत्तिष्ठन् ज्ञानी यं गतिं प्राप्नोति, तां एव गङ्गायामुनयोः सङ्गमे प्राणत्यागी प्राप्नोति। एवं, युधिष्ठिर, ये प्रयागं त्रैलोक्यविख्यातं न प्राप्नुवन्ति, ते इह लोके वसन्ति। यः तु प्रयागं परमं स्थानं पश्यति, स सर्वपापैः विमुक्तः भवति, यथा चन्द्रः राहोः मुक्तः। यमुनायाः दक्षिणे तटे कंबलः अश्वतरः च गजावस्तः; तत्र स्नानपानयोः सर्वदोषात् विमुक्तिः। तस्मिन्महादेवस्य मुनिस्थले गत्वा, दशपूर्वदशापरपीढां विमोचयति नरः। तत्र दीक्षां कृत्वा अश्वमेधसमानं फलम् लभते, स च सृष्ट्यन्तपर्यन्तं स्वर्गलोकं प्राप्नोति। गङ्गायाः पूर्वे, भारत, त्रिषु लोकेषु सामुद्रनाम्ना कूपः, प्रसिद्धं च प्रतिष्ठानं वर्तते। तत्र ब्रह्मचारी जितक्रोधः त्रिरात्रं वसन्, सर्वपापविनिर्मुक्तात्मा, अश्वमेधस्य फलम् आप्नोति। प्रतिष्ठानस्य उत्तरतः, भागीरथ्याः पूर्वे, हंसप्रपतनं नाम तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातम्। तत्र स्नानमात्रेण अश्वमेधस्य फलम् लभते, चन्द्रसूर्ययोः स्थित्याः पर्यन्तं स्वर्गे पूज्यते। रम्ये विस्तीर्णे उर्वशीतीरे, शुक्लहंससमानवर्णे, अनसूयकः पितृभ्यः जलदानं कृत्वा—षष्टिसहस्रसंवत्सराणि षट् षष्टिशतानि च स्वर्गे पितृभिः सह भुङ्क्ते। तत्र सदा मुनिभिः, गन्धर्वैः, किन्नरैः च सत्क्रियते; ततः पुण्यक्षयात् स्वर्गात् पतति। तत्र शतं उर्वशीसदृशीः कन्याः प्राप्नोति, शतसहस्रं गवां भुङ्क्ते, भूमिपते। सुवर्णकिङ्किणीनिनादेन बोधितः, सः भोगान् अनुभूय पुनः तस्मिन् तीर्थे प्राप्नोति। यो दर्भासनस्थः, नियमवान्, एकभुक्तः, संयतात्मा, स मासमेकं भोगेश्वरः भवति। शतं सुवर्णाभरणभूषितानां स्त्रीणां प्राप्नोति, पृथिव्यां सागरपर्यन्तां भोगेश्वरः भवति। दशसहस्रग्रामाधिपतित्वं, धनधान्यसम्पन्नत्वं, सदा दातारः भवति। भोगैः परितृप्तः, पुनः तं तीर्थं स्मरति; ततः रम्ये वटवृक्षे, ब्रह्मचारी संयतात्मा— उपवासयुक्तः योगनिष्ठः च ब्रह्मज्ञानं प्राप्नोति; कोटितीर्थे प्राणत्यागी यः, सः— कोट्यर्धवर्षसहस्रकालं स्वर्गे पूज्यते; पुण्यक्षये स्वर्गात् पतनं प्राप्नोति। सुवर्णरत्नमुक्ताधन्यकुले जातः, रूपवान्, वासुकेः उत्तरदिशि भोगपुरीं गच्छति। तत्र अन्यत् तीर्थं अस्ति, अश्वमेधदशगुणं; तत्र स्नानात् अश्वमेधफलम् लभते। सः धनवान्, रूपवान्, कुशलः, दाता, धर्मात्मा भवति; चतुर्वेदेषु यत् पुण्यं, सत्ये यत् फलम्— अहिंसाया यत् पुण्यं, तत्र गमनमात्रेण लभ्यते; यत्र गङ्गा प्रविश्यते, तत् कुरुक्षेत्रसमम्। यत्र सिन्धुः संगच्छति, तद् कुरुक्षेत्रात् दशगुणं; तत्र पुण्यतीर्थोपेतया गङ्गया— तत् क्षेत्रं सिद्धिक्षेत्रमित्येव विज्ञेयम्; अत्र संशयो नास्ति। मृत्युलोकस्थांश्च, अधस्तान्नागांश्च उद्धरति। स्वर्गे देवांश्च उद्धरति; अतः त्रिपथगा इति कथ्यते। यावत् गङ्गायां अस्थीनि तिष्ठन्ति— तावन्तः सहस्रसंवत्सराणि स्वर्गे पूज्यते। तीर्थेषु श्रेष्ठं, नद्यः मध्ये गङ्गा उत्तमा। सर्वभूतानां मोक्षदात्री, महापापिनामपि। गङ्गा सर्वत्र सुलभा, किन्तु त्रिषु स्थलेषु दुर्लभा। गङ्गाद्वारे, प्रयागे, गङ्गासमुद्रसंगमे—यः तत्र स्नाति, स्वर्गं याति; यः तत्र मृत्युम् आप्नोति, सः पुनर्जन्म न प्राप्नोति।