ततः तं कामदेवं निन्दन्त्यः ताः स्त्रियः स्वधर्मरक्षणाय तं ब्राह्मणश्रेष्ठं स्तुतवन्त्यः, येन स्वधर्मः तथा स्त्रीणां धर्मः रक्षितः, राजन्। तस्य ब्राह्मणस्य जननी धन्या, येन कामजयः लोके उत्पन्नः, परधर्मरक्षकः। वयं तु राजकुलैः उपहासिताः, कामदेवेन जिताः, येन वचनैः च मनसा च महान् पापः उत्पन्नः, तस्मात् लज्जास्पदाः स्म। एवं मन्यमानाः, ब्राह्मणस्य वचनेन उपदिष्टाः, ताः अनन्ताः स्त्रियः स्वगृहाणि प्रत्यगच्छन्। ततः कापिल्यराजः तं ब्राह्मणं वस्त्राभरणैः पूजयित्वा, स्वनियमितं गृहं प्रेषितवान्। कालान्तरं कारूषराजः बलसमेतः कापिल्यराजस्य नगरं समवृत्य, महान् युद्धम् अकरोत्। तस्मिन् संग्रामे स राजा हतः, नगरे सम्पूर्णं लुटितं, सर्वे वीराः विनष्टाः। ताः स्त्रियः विषं पीत्वा मृत्युम् उपगच्छन्, किन्तु तस्य पापस्य प्रायश्चित्तं न अकुर्वन्। येन पापेन ताः भीषणाङ्ग्यः महान् राक्षसीः भीषणनगरे अभवत्, तत्र हनुमता नगरश्रेष्ठेन सर्वाः स्त्रियः बद्धाः, विजयी यज्ञप्रियः ध्वजवाहनरथस्थः तिष्ठन्। पुनः ताः एव राक्षसीः रणभूमौ भूत्वा, क्षुधातृषायाः पीडिताः, दृष्टिमात्रेण भयप्रदाः अभवत्। एवं तस्य पापस्य, वचनमनसोः कृतस्य, द्विजन्म प्राप्तम्, राक्षसीयोनि मिश्रितम्। तेन पापेन राजा च द्वे नगरे विनष्टे; अतः परस्त्रीसंगः न कर्तव्यः। भगवन्, पापभीता अपि स्त्रियः स्वं पतिं न त्यजन्ति—स रोगी, मूढः, दरिद्रः, वा अन्धः अपि—यदि परमश्रेयोऽभीप्सुः। एतत् सर्वं, वचनमनसः पापं, परस्त्रीसंगात् प्राप्तं फलम्, विस्तरेण ते शिबे कथितम्। या: विशुद्धाः स्त्रियः इन्द्रप्रस्थं न गताः, द्वारकायां दृश्यन्ते—यदा तस्याः शरीरात् जलबिन्दुः पतितः, नगरस्त्रियः आक्रन्दन्; परस्त्रीसंगस्य वचनमनसोः भक्त्या ताः मांसभक्षिण्यः अभवन्, विमुक्ताः च दिव्याः स्त्रियः, देवान् आनन्दयन्। एवं पद्ममहापुराणे, पंचपञ्चसहस्रश्लोकविभागे, उत्तरखण्डे, कालिन्दीमाहात्म्ये, द्वारकावर्णनं नाम षडशततमोऽध्यायः। नारदः उवाच— तं विशुद्धं ब्राह्मणं द्वारकायाम् आनयित्वा, ते अत्र आगच्छन्; पुनः भगवद्भक्तिम् इच्छन्तः, धीराः स्नानं कृत्वा, राजन्, आकाशे मेघनिनादसदृशः शब्दः श्रुतः। आकाशवाणी— शृणु, ब्राह्मणश्रेष्ठ, एष हरितीर्थः; तस्य कृपया विष्णुभक्तिम् प्राप्त्वा, अज्ञानं तथा भीषणमोहं संसारः त्यजति। नारदः उवाच— तां वाणीं श्रुत्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठौ अन्योन्यं ऊचतुः—"एष हरिकृपा"। तत्र विधिवत् स्नानं कृत्वा, परमं हरिभक्तिं प्राप्तौ, नमस्कृत्य, तदा अन्योन्यं ऊचतुः। ब्राह्मणौ ऊचतुः— यथा मार्गे संयोगः अकस्माद् जातः, तथा भूमौ गृहपत्नीआदि संयोगः जायते; अधुनाः वियोगः निश्चितः, यथा पथिकानां। एवं पत्निपुत्रादीनां संयोगः कालविलासः; स भाग्यवान् यो ज्ञात्वा तस्य क्षणिकत्वम्, सदा भगवतः शरणं गच्छति, पूजयति। नारदः उवाच— अहम् अपि स्मरामि—अहं तव सेवकः, तव चरणाश्रितः। "मया सन्देशः प्रेष्यः" इति उक्त्वा, ते स्वगृहं अगच्छन्; शृणु, राजन्, विमलाया: सख्याः यत् अभवत्। राक्षसीमोक्षणं मार्गे सम्पन्नम्; ब्राह्मणः निर्जलदेशं प्राप्तवान्। तत्र ताः राक्षसीः पापपीडिताः, क्षुधातृषायाः अभिभूताः, दूरात् द्विजश्रेष्ठं पन्थानं गच्छन्तम् अपश्यन्। तं जलपात्रधारिणं दृष्ट्वा, ताः राक्षसीः आपस्यम्—"पथिकः आगच्छति, हस्ते जलपात्रम् अस्ति।" "अस्य आगमनात् क्षुधातृषा किञ्चित् शम्येत; तं खादामः, तस्य हस्तस्थं जलं पिबामः।" "शतवर्षं तृषार्ताः क्षुधार्ताः स्म; पात्रं, जलं, तृषा—" नारदः उवाच— "प्रथमं कस्यचित् तस्य शरीरात् उष्णमांसं खादामि," "ततः तस्य रक्तं पीत्वा, जीवनं पुनः प्राप्स्यामि।" अन्याः ऊचुः—"गजमुखस्य किम् अस्ति?" "मम व्याघ्रमुख्याः अपि पीतये पर्याप्तं न दृश्यते।" रथचक्रा नाम राक्षसी उवाच—"मम वचनं शृणु।" "तस्य अन्त्रैः कुण्डलं, मेखलां करिष्यामि।" अन्याः ऊचुः—"तस्य दन्तैः, कृष्णैः, क्रीडायां पासाकं करिष्यामि।" "स षोडशपाशकक्रीडायां निपुणः।" एवं कथयित्वा, सर्वाः द्विजं अभ्यधावन्। विस्तीर्णमुखाः, लोलजिह्वाः, दीप्तबाहवः, अभ्यागताः; ब्राह्मणः ताः दृष्ट्वा, भयेन अभिभूतः। राजन्, स वेदमन्त्रैः सर्वतः आत्मानं रक्षितवान्; ताः भीषणशक्त्यः राक्षसीः समीपम् आगत्य, दूरस्थाः तस्थुः। तस्य तेजसा मन्त्रैः च निवारिताः, ताः ऊचुः—"त्वं कः? कुत्रतः आगतः? वद।" "त्वां दृष्ट्वा, अस्माकं मनः शान्तिम् अप्नोतिः; त्वत्पादस्पर्शात् किम् फलम् न स्यात्? अतः, तव पदकमलम् अस्माकं शिरसि स्थापय।" नारदः उवाच— तासां वचनं श्रुत्वा, हरिदत्तस्य पुत्रः प्रत्युवाच। ब्राह्मणः उवाच—"तीर्थेषु स्नानं कृत्वा, अहं ब्राह्मणः अत्र आगतः।" "अधुनाः पुष्करं गच्छामि। किं इच्छन्ति? यत् इच्छथ, तत् यथाशक्ति दास्यामि।