यत्र जगतोऽविर्भावः संहारश्च भवति, यस्य कृपया सर्वं शुभेन आच्छाद्यते, तं ब्रह्मणः सीम्नं भगवन्तं प्रभुं सदा नमामि शरणं यामि। यो निराकारः, दृश्यरहितः, स्वयंभूः, चैतन्यस्य अधिपः, एकरूपः, तं ब्रह्मणः सीम्नं परमेश्वरं त्वां नमामि, अन्यन्नास्ति। योगिनः, बीजयुक्तयोगं परित्यज्य, समाधिं प्राप्त्वा, परमात्मन्यैक्यं यान्ति, तं देवम् ब्रह्मणः सीम्नं परमरूपं सदा नमामि। यत्र नामादिभेदो नास्ति, यस्य सच्चिद्रूपं दृष्टिगोचरं न भवति, तं ब्रह्मणः सीम्नं सदा नमामि, त्वां स्वयंभू शरणं यामि। वेदविधिपरायणाः, शरीररहितं, अद्वैतब्रह्मज्ञानं प्राप्य, तव नानारूपाणि सच्चिद्रूपाणि पश्यन्ति, तं ब्रह्मणः सीम्नं सदा नमामि। यस्मात् आद्यप्रकृतिः, पुरातनः पुरुषः उत्पन्नः, देवैः पूजितं तेजो वहति, तस्य तव कालवद्विस्तीर्णं, प्रकाशमयं रूपं नमामि। सदा गुहेश्वरं स्थिरं शरणं यामि; पुरातनं पर्वताधिपं शरणं यामि; शिवं हरं चन्द्रशेखरं धनुर्धरं शरणं यामि; त्वां शरणं यामि। एवं भगवन्तं जटाधरं स्तुत्वा, शङ्कुकर्णः भूमौ प्रणम्य, परमं मन्त्रं जपन् स्थितः। तस्मिन्नेव क्षणे शिवरूपं परमं लिङ्गं प्रादुरभवत्, ज्ञानानन्दमयं, कोट्यग्निप्रभासमानम्। ततः शङ्कुकर्णः मुक्तात्मा, विशुद्धः, सर्वव्यापी, निर्मललिङ्गं प्रविश्य, तद् अद्भुतं अभवत्। एष गूढः जटाधरस्य महिमा तवोक्तः; कश्चिद् न जानाति, विद्वांसोऽपि अत्र तमसि मोहिताः। यः प्रतिदिनं एतत् पापनाशकं कथां शृणोति, स शुद्धः, पापमुक्तः, रुद्रसामीप्यं प्राप्नोति। यः ब्रह्मणः सीम्नं परमं स्तोत्रं नित्यम् शुद्धः प्रातः, मध्याह्न, सायं च पठति, स योगसिद्धिं प्राप्नोति। नारदः उवाच— वाराणस्यां, महराजन्, परमं परमं मध्यमेशः अस्ति; तत्र महेश्वरः भगवती सह सदा तिष्ठति। भगवान् सदा तत्र रुद्रैः परिवृतः रमते; तत्र पूर्वे हृषीकेशः, विश्वात्मा, देवकीपुत्रः कृष्णः एकवर्षं वासं कृतवान्। स पशुपतिसेवकैः सह सदा स्थितः, सर्वाङ्गं भस्मना लिप्तः, रुद्रशास्त्राध्ययनपरः। हरिः शम्भुं पशुपतिव्रतं कृत्वा पूजितवान्; तस्य बहवः ब्रह्मचारी शिष्याः आसन्। तेषां कृष्णमुखात् ज्ञानं लब्ध्वा, ते महेश्वरं दृष्टवन्तः; तस्मै महादेवः नीलरक्तवर्णः साक्षात् प्रादर्शयत्। भगवान् वरदः कृष्णाय परमं वरं दत्तवान्— "ये गोविन्दं मम भक्ताः विधिवत् पूजयन्ति—" "तेषां दिव्यं ज्ञानं विश्वव्यापि प्रस्फुरिष्यति; अहं पूजनीयः, ध्याननीयः, पूज्यः च भक्तैः।" "मम कृपया, ये द्विजाः देवाधिदेवम् इह स्नात्वा पिनाकिनं पश्यन्ति—" "तेषां सर्वपापानि, ब्रह्महत्या सहितानि, शीघ्रं नश्यन्ति; पापकर्मनिष्ठाः अपि, यदि अत्र जीवितं त्यजन्ति—" "ते परमं पदं प्राप्नुवन्ति— विचारस्य आवश्यकता नास्ति; ये मण्डाकिन्यां जलं ददाति, ते भाग्यशालीः, ज्ञानी च।" "मध्यमेश्वरं महादेवं पूज्य, अत्र ज्ञानं, दानं, तपः, श्राद्धं, पिण्डदानं च—" "यत् यत् अत्र क्रियते, सप्तपूर्वान् शुद्धयति; राहुग्रस्ते सूर्ये जलस्पर्शात्—" "यत् फलं अत्र लभ्यते, अन्यत्र दशगुणं अधिकम्; एवं मध्यमेश्वरस्य महिमा उक्तः; यः श्रद्धया शृणोति, स परमं पदं प्राप्नोति।" इत्येवं वाराणस्याः महात्म्यं समाप्तम्। नारदः पुनः उवाच— "राजन्, शृणु युधिष्ठिर, वाराणस्यां स्थितानि अन्यानि पुण्यतीर्थानि। तत्र प्रयागात् श्रेष्ठं पुण्यं प्रयागतीर्थं, विश्वरूपतीर्थं, तालतीर्थं च। महती आकाशतीर्थं, ऋषभतीर्थं, सुनीलतीर्थं, गौर्यतीर्थं च। प्राजापत्यतीर्थं, स्वर्गद्वारतीर्थं, जम्बुकेश्वरं, धर्मतीर्थं च। परमं गायातीर्थं, महानदीतीर्थं, नारायणतीर्थं, वायूतीर्थं च। ज्ञानतीर्थं, परमं गूढं वराहतीर्थं, यमतीर्थं, सम्मूर्तिकतीर्थं च। अग्नीत्यर्थं, कलशेश्वरं, नागतीर्थं, सोमतीर्थं, सूर्यतीर्थं च। पर्वतनाम्ना गूढं, मणिकर्णिका, घटोत्कचतीर्थं, पितामहत्यर्थं च। गङ्गातीर्थं, देवाधिदेवतीर्थं, ययातितीर्थं, कपिलं, सोमेशं, ब्रह्मतीर्थं च। तत्र प्राचीनं लिङ्गं ब्रह्मणा स्थापितम्; विष्णुना तत् दिव्यलिङ्गं स्थापितम्। तत्र स्नात्वा, मिलित्वा, ब्रह्मा हरिं उवाच— 'एतत् लिङ्गं मया लब्धम्— किमर्थं त्वया स्थापितम्?' विष्णुः तं प्रत्युवाच— 'त्वत्तोऽपि मम रुद्रभक्तिः दृढा; अतः एतत् लिङ्गं स्थापितम्, तव नाम्ना प्रसिद्धं भविष्यति।' भूतेश्वरं, धर्मजं तीर्थं, गन्धर्वतीर्थं, वह्नेयतीर्थं च। एवं वाराणस्यां पुण्यतीर्थानि, भगवतो महेश्वरस्य महिमा, भक्तानां पुण्यफलानि, नारदेन युधिष्ठिराय श्रद्धया कथितानि।