श्रूयतां पुण्यकथा या पद्मपुराणे स्वर्गखण्डे युधिष्ठिराय कथिता। भक्तरक्षणार्थं भक्तवत्सलः महादेवः तत्र गजेन्द्ररूपिणं दानवं तृणवत् अवज्ञया त्रिशूलेन जघान। तस्य दानवस्य चर्म वसनं कृत्वा सः कृत्तिवासेश्वरनाम्ना प्रसिद्धः अभवत्। तत्रैव मुनयः, हे युधिष्ठिर, परमसिद्धिं प्राप्तवन्तः। तेनैव देहे परमं पदं प्राप्तवन्तः रुद्राः, ज्ञानाज्ञानाधिपतयः, ये शिवनाम्नः कथ्यन्ते। ते सदा कृत्तिवासेश्वरलिङ्गे प्रतिष्ठिताः, कलिकालस्य पापपूर्णत्वं ज्ञात्वा, तं न जहत्येव। ते निःसंशयं सिद्धाः, मुक्तिर्वा सहस्रजन्मसु लभ्यते न वा—किं तु कृत्तिवासे एकस्मिन्नेव जन्मनि मुक्तिर्लभ्यते। एष क्षेत्रं सर्वसिद्धिस्थानमिति कीर्त्यते। देवदेवेन महादेवेन शम्भुना एतत् स्थलम् अतीव गुह्यं कृतम्। सर्वे कालेषु वेदविद्यायाः निष्णाताः ब्राह्मणाः तत्रैव वसन्ति। ते महात्मानं पूजयन्ति, शतरुद्रीयं पठन्ति, त्र्यम्बकं कृत्तिवासं नित्यं स्तुवन्ति, स्थाणुं शिवं सर्वगतं च हृदि ध्यानयन्ति। सिद्धाः तत्र गीतानि गायन्ति, वाराणस्यां वसन्ति ब्राह्मणाश्च; ये कृत्तिवासे शरणं गताः, तेषां मोक्षः सुलभः। दुर्लभं मनुष्यजन्म ब्राह्मणकुले प्राप्य, योगिनः रुद्रं जपन्ति, महेशं चित्ते ध्यानयन्ति। वाराणस्यां निवसन्तः महर्षयः परमेश्वरं पूजयन्ति, निष्कामयज्ञैः रुद्रं स्तुवन्ति, शम्भुं वन्दन्ति। भवाय नमः, योगधाम्नि शुद्धाय, स्थाणवे शरणं प्रपद्ये, गिरिशं पुराणं स्मरामि, हृदि स्थितं रुद्रं वेद्मि, अनेकविग्रहं महादेवं च। एवं चतुस्त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। ततः नारद उवाच—तत्राप्यपरं दिव्यं लिङ्गं विद्यते, यत् 'कपर्दिश्वर' इति प्रसिद्धम्। तत्र विधिवत् स्नात्वा पितृभ्यः तर्पणं कृत्वा, सर्वपापैः विमुक्तः स्यात्, मोक्षं भोगं च प्राप्नोति। तत्रापि पुण्यतीर्थं 'पिशाचमोचन' नाम्ना प्रतिष्ठितम्। तत्र मोक्षप्रदः सर्वदोषनाशकः अद्भुतः भगवान् स्थितः। कदाचित् तत्रैकः दानवः सिंहवद् भीषणरूपं कृत्वा आगतः। सः हरिणीं भक्षयितुमिच्छन्, सा हरिणी भयाकुला सन्तता लिङ्गस्य प्रदक्षिणां कृत्वा तत्रैव समाश्रयत। भीतया तया पलायमानया तस्मिन् व्याघ्रेण तीक्ष्णनखैः विदारिते सा तत्रैव पतिता। ततः महर्षीन् दृष्ट्वा स व्याघ्रः अन्यं निर्जनं देशं गतः। सा हरिणी मृतवती कपर्दिश्वरस्य समीपे स्थितवती। तदा दिवि महती ज्वाला सूर्यसमानप्रभा प्रादुरभवत्—त्रिनेत्रः नीलकण्ठः चन्द्रशेखरः, वृषारूढः, स्वसदृशैः पुरुषैः परिवृतः, दिव्याः जनाः पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः। सा हरिणी तत्रैव गणाध्यक्षी अभवत्, ततः प्रभृति दृष्टा नाभवत्। तं विस्मयजनकं दृश्यं देवाः अन्ये च स्तुतिवचनैः पूजयामासुः। तस्य महेशस्य लिङ्गं कपर्दिश्वरं स्मृतिमात्रेण सर्वपापैः शीघ्रं विमुच्यते। कामक्रोधादिदोषाः वाराणस्यां वसतां तत्र पूजनात् नश्यन्ति। अतः सदा कपर्दिश्वरं द्रष्टव्यं, यत्नेन पूज्यं, वेदश्लोकैः स्तुत्यं च। तत्र शमितचित्तानां योगिनां षण्मासेषु योगसिद्धिः अवश्यं भवति। ब्रह्महत्या-दोषाः अपि तत्र पूजनात् विनश्यन्ति, पिशाचमोचनकुण्डे स्नानात् शान्तिः लभ्यते। तस्मिन्नेव क्षेत्रे कदाचित् शङ्कुकर्ण इति प्रसिद्धव्रती ब्राह्मणः तपस्वी शंकरं पूजयामास। सः निरन्तरं रुद्रं जपन् प्रणवं च ब्रह्मरूपं, पुष्पधूपैः स्तुतिभिः अर्चनं च कृत्वा, नमस्कारप्रदक्षिणादिभिः पूजनं अकरोत्। स योगी दीर्घव्रतधारी तत्र पूजायाम् आसक्तः। कदाचित् सः पिशाचः क्षुधया पीडितः तत्र आगतः। अस्थिस्थूलत्वक् देहः, पुनः पुनः दीर्घश्वासं कुर्वन्, तं दृष्ट्वा शङ्कुकर्णः करुणया सन्तप्तः अभवत्। स पप्रच्छ—'कः त्वं? कुत्रतः अत्र आगतः?'। तं पिशाचं क्षुधार्तं सः प्रत्युवाच— 'पूर्वजन्मनि अहं ब्राह्मणः आसम्, धनधान्यसम्पन्नः, पुत्रपौत्रादिभिः परिवृतः, गृहवृत्त्यर्थे प्रवृत्तः। न कदापि महादेवं, न गोः, न अतिथिं पूजयामि स्म; न किञ्चित् पुण्यकर्म कृतवान्। कदाचित् वाराणस्यां वृषभध्वजं सर्वेश्वरं दृष्टवान्, स्पृष्टवान्, नमस्कृतवान् च। ततः शीघ्रं मृत्युमुपेत्य, न यमस्य भीषणं स्थानं दृष्टवान्। अधुना तृष्णया पीडितः, न जानामि किम् हितं अहितं वा; यदि त्वं मां उद्धर्तुं शक्नोषि, उपायं ब्रूहि। त्वदर्थं नमामि, शरणं गतः अस्मि।' एवं श्रुत्वा शङ्कुकर्णः तम् उवाच—'त्वत्तः पुण्यशीलः लोके न अस्ति; एकदा शिवं सर्वेश्वरं दृष्टवान् असि। पुनः स्पृष्ट्वा नमस्कृत्य, त्वदृते अन्यः कोऽपि नास्ति। तस्यैव पुण्यस्य प्रभावात् अत्र आगतः असि।' एवं पुण्यकथा समाप्ता।