नारदः उवाच—यदा नगरवासिनः एवं उक्तवन्तः, तदा तेषां स्त्रियः समागत्य, राज्ञः पुरतः उपविश्य, आपः परस्परं संवादं कृतवन्त्यः। नगरस्त्रियः ऊचुः—हे दिवसाधिप, यदा अस्य सुन्दररूपस्य ब्राह्मणस्य दर्शनं भवति, तदा अस्माकं मनांसि सलिलस्थपद्मवत् विकासं यान्ति। तस्य विना, अस्माकं हृदयानि चन्द्ररहितपद्मवत् संकुच्यन्ति; सर्वाः मिलित्वा राज्ञः पुरतः तं ब्राह्मणं गृहीत्वा गच्छाम। न सः नष्टुं शक्यते, न वयम्; किं राजा करिष्यति? एवं उक्त्वा ताः उत्सुकाः स्त्रियः तं ब्राह्मणश्रेष्ठं गृहीत्वा, स्वपत्नीनां तथा राज्ञः पुरतः, तं ब्राह्मणं ऊचुः—‘हे हृदयेश, अस्माकं गृहे आगच्छ, अस्माकं तृष्णां शमय।’ ‘शीघ्रं अस्मान् तुष्ट्वा, विना त्वया अस्माकं स्थातुं न शक्यते।’ तेषां वचनं श्रुत्वा स ब्राह्मणः प्रत्युवाच—‘अहं सर्वासां पुत्रः, यूयं मम मातरः; किमर्थं गृहं त्यक्त्वा विचरथ?’ ‘स्वस्य पतिं पूजयत, तेन उभे लोकौ प्राप्येते; पतिपूजने विष्णुः सर्वदेवानां प्रभुः तुष्टः भवति। तस्य तुष्टौ, किमत्र अप्राप्यं? या स्त्री पतिं त्यक्त्वा अन्यस्य सुखं इच्छति, सा निन्दां प्राप्य, घोरां गतिं यान्ति; यावत् पतिं मोहयति, तावत् तत्र स्थिता भवति युगान्तपर्यन्तम्। ततः तत्रत्यं त्यक्त्वा, स्थावरयोनीं प्राप्नोति; तत्रापि, बहुजन्मानन्तरं, पशुत्वं प्राप्नोति। पशुत्वात् मुक्त्वा, विकृतदेहं मानवत्वे प्राप्नोति। एवं पापस्य प्रवृत्तिं ज्ञात्वा, निवर्तध्वं जनाः। अन्यथा, देहान्ते, घोरं नरकं यास्यथ; यदि मत्सुखं इच्छथ, तत्र न लभ्यते। केवलं पापं फलम्, यत् लोकनाशनम्।’ नारदः उवाच—तस्य वचनं श्रुत्वा, स्वपत्नीनां सुखं दृष्ट्वा, स्त्रियः लज्जया शिरांसि नमयन्ति, वातहतलता इव। पूर्वस्त्रीणां कामाग्निः, मुनिवचनस्य शीतलजलैः शान्तः अभवत्। सर्वाः उत्थाय, कामदेवं निन्दन्ति, यस्य शक्तिः ब्रह्मादीन् अपि मोहयति। स्त्रियः ऊचुः—‘धिक् एषः पापी, धर्मवृक्षच्छेदकः, यस्य कृते कामदेवः, सुन्दरीणां प्रियः, तेषां सुखाय हतः। किं वदामः रुक्मिणीं, लोकपूजितां, यस्यां राहुः नाम प्रद्युम्नः, स्त्रीधर्मभक्षकः, गर्भे धृतः। यदि स देवपामरः अस्माकं दृष्टिपथे आगच्छेत्, पुनः तं दृष्ट्यग्नौ क्षिपामः, हे तपस्विन्। यस्य जन्म विष्णुना, आत्मरमणेन, षोडशसहस्त्रस्त्रीषु रागी कृतः; किं वदामः अस्माकं विषये?’ एवं कामदेवं निन्द्य, ब्राह्मणश्रेष्ठं स्त्रियः स्तुवन्ति, यस्य कृते स्वधर्मः तथा अन्यस्त्रीधर्मः रक्षितः, हे राजन्। धन्यः तस्य ब्राह्मणस्य माता, यस्या पुत्रः कामजयः लोके जातः, परधर्मरक्षकः। धिक् अस्मान्, राजपुरुषैः उपहासिताः, कामदेवेन विजिताः, मनःवचनैः महापापं उपस्थापितम्। नारदः उवाच—एवं चिन्तयित्वा, ब्राह्मणवाक्यैः शिक्षिताः, अनन्ताः स्त्रियः स्वगृहं प्रत्यगच्छन्। ततः काम्पिल्यराजः तं ब्राह्मणं वस्त्राभरणैः पूजयित्वा, उत्तमगृहं, संयतात्मानं प्रेषितवान्। तदनन्तरं, कालक्रमेण, वीर्यवान् कारूषराजः समागत्य, काम्पिल्यराजस्य नगरं सेनया आवृत्य, घोरं युद्धं अभवत्। तस्मिन्युद्धे सः हतः, सर्वं नगरं लुण्ठितम्, सर्ववीराः निहताः। ताः स्त्रियः, विषं पीत्वा, मृत्युम् प्राप्ताः; किन्तु, पापस्य प्रायश्चित्तं नाकुर्वन्। येन पापेन, ताः भीषणाङ्ग्यः, घोरराक्षसीः, नगरस्य भीषणनाम्नः राक्षसस्य नगरे जाताः। तत्र, सर्वाः स्त्रियः, हनुमता नगरश्रेष्ठेन बद्धाः, विजयी यज्ञप्रियः ध्वजयुक्तरथस्थः आसीत्। पुनः, ताः राक्षसीः रणभूमौ जाताः, क्षुधातृषायाः पीडिताः, दृष्टमात्रेण भयम् उत्पादयन्ति। तेन पापेन, मनःवचनकृतं, द्वौ जन्मौ प्राप्ताः, राक्षसीयोनीसंयुक्ताः। तेन पापेन, राजा तथा द्वे नगरे विनष्टे; अतः, परस्त्रीसंगं न कुर्यात्। हे प्रभो, स्त्रियः अपि, पापभीत्या, पतिं न त्यजन्ति—सः रोगी, मूढधीः, दरिद्रः, वा अन्धः—even मनसा वा, यदि श्रेयः इच्छन्ति। एतद् मया उक्तं, तथा मनःवचनकृतं पापम्, परस्त्रीभक्तिफलं, विस्तरेण शिबे ते कथितम्। याः शुद्धाः स्त्रियः इन्द्रप्रस्थं न गताः, किंतु द्वारकायां दृश्यन्ते—यदा जलबिन्दुः तस्याः शरीरे पतितः, नगरस्त्रियः विलपन्ति; परस्त्रीभक्त्या मनःवचनैः, घोरं मांसभक्षिणीं स्थितिं प्राप्ताः, ततः मुक्ताः, दिव्यस्त्रियः अभवन्, देवेषां हर्षजननीः। एवं श्रीपद्ममहापुराणे पंचपञ्चसहस्त्रवर्णनायां, उत्तरखण्डे, कालिन्दीमाहात्म्ये, द्वारकावर्णनं नाम द्विशत् षष्टितमं अध्यायः। नारदः उवाच—तं शुद्धं ब्राह्मणं द्वारकायां आनयित्वा, ते अत्र आगच्छन्; पुनः, भगवद्भक्तिं इच्छन्तः, ज्ञानी स्नानं कृतवन्तः; ततः, हे राजन्, मेघसमनादः शब्दः आकाशे श्रुतः। आकाशवाणी ऊचुः—‘शृणु, ब्राह्मणश्रेष्ठ, एष हरितीर्थः; तस्य कृपया, युवां विष्णुभक्तिं प्राप्ते, येन लोकोऽज्ञानं तथा घोरमोहं त्यजति।’ नारदः उवाच—तां निराकारवाणीं श्रुत्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठौ परस्परं ऊचतु—‘एष हरिकृपा।