नारदः उवाच – राज्ञः वचनं श्रुत्वा, स ब्राह्मणश्रेष्ठः, वाक्पटुता-गुणसमुद्रः, सत्यं राज्ञः पुरतः अवदत्। तदा स ब्राह्मणः उवाच – “राजन्, अहं भिक्षुः, न मन्त्रं न औषधं मम अस्ति; किं तु तव नगरे सर्वाः स्त्रियः असंयता एव। राजन्, मम रूपदर्शनं गीतध्वनिं च श्रुत्वा, तव नगरस्थाः स्त्रियः कामवेगं न सहन्ते। किं करिष्यामि, महराजन्? कः दोषः मम, प्रभो? पूर्वं स्थापितं किमपि नियमं न उल्लङ्घितवान्, भूमिपते।” नारदः पुनः उवाच – उशीनरराजन्, ब्राह्मणस्य एवं वदन्ति, सर्वे नागरिकाः एकत्रित्य राजानं इदं अब्रुवन् – “राजन्, अस्य ब्राह्मणेन नगरस्य स्त्रियः मोहिता: गृहेषु न तिष्ठन्ति, न च वयं ताः यथावत् नियंत्रयितुं शक्नुमः। यदि एष स्त्रीसम्मोहकः नगरे तिष्ठति, प्रभो, तर्हि अद्य वयं अन्यदेशं गच्छामः; यज्ञाधारः दिव्यः वृषभः अस्मात् गतः। यथा गवरी दुष्टक्षेत्रात् गच्छति, तथा तस्याश्रयः विना, समृद्धिहीनाः अपि राजन्, नगरं त्यक्त्वा गच्छन्ति। तदा, यथा गवः वृषभं अनुगच्छन्ति, तथा सुरभिसुगन्धिताः स्त्रियः तं अनुगच्छन्ति; रिक्तगृहे, यत्नं कृत्वापि, समृद्धि: कथं स्थास्यति? धर्मः, अर्थः, गार्हस्थ्यम् – एते त्रयः स्त्रीशक्त्यधीनाः; धर्मार्थौ प्रियायाः आश्रितौ, तयोः हानौ किम् अवशिष्यते?” नारदः पुनः उवाच – नागरिकाणां एवं वचने, नगरस्य स्त्रियः एकत्रित्य, राज्ञः पुरतः उपविश्य, स्वयम् चर्चां अकुर्वन्। ताः उचुः – “दिवसाधिप, अस्य रूपवान् ब्राह्मणस्य दर्शनात्, अस्माकं मनांसि वारिपद्मवत् प्रस्फुरन्ति। तस्य विना, चन्द्ररहितपद्मवत् हृदयानि शुष्कानि भवन्ति; वयं सर्वाः मिलित्वा, राज्ञः पुरतः तं गृहीत्वा गच्छामः। न तं हन्तुं शक्यते, न वयम्; किं करिष्यति राजा?” नारदः उवाच – एवं उक्त्वा, ताः उत्सुकाः स्त्रियः ब्राह्मणश्रेष्ठं गृहीत्वा, स्वपत्नीनां, राज्ञः च पुरतः, तं अब्रुवन् – “हृदयेश, गृहं आगम्य, अस्माकं तृष्णां शमय। शीघ्रं तुष्टिं दत्त्वा, विना त्वया वयं तिष्ठुं न शक्नुमः।” तदा ब्राह्मणः तासां वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच – “अहं सर्वासां पुत्रः, युष्माकं मातरः; किं गृहं त्यक्त्वा विचरथ? स्वपत्नीनं पूजयत, तेन उभौ लोकौ अवाप्येते; पतिपूजायां विष्णुः सर्वदेवानां प्रभुः तुष्टः भवति। तस्य तुष्टौ, किमत्र अप्राप्यं? किन्तु या स्त्री पतिं त्यक्त्वा अन्यसुखं इच्छति, सा दोषं प्राप्य, घोरं गतिकं गच्छति; पतिं यावत् मोहयति, तावत् युगान्तं तत्र वसति। ततः निर्गत्य स्थावरत्वं प्राप्नोति; तत्रापि बहु जन्मानि, पशुत्वं लभते। पशुत्वात् विमुक्ता, विकृतमानुषी भवति। एवं पापमार्गं ज्ञात्वा, जनाः, निवर्तध्वम्। अन्यथा, देहान्ते, सुदारुणं नरकं गच्छथ; यदि मम सुखं इच्छथ, तत्र न लभ्यते। केवलं पापं, पतनं प्राप्नोति।” नारदः उवाच – तस्य वचनं श्रुत्वा, पतिसुखानन्दं दृष्ट्वा, स्त्रीश्रेष्ठाः लज्जया शिरांसि नमयन्ति, वातहतलता इव। पूर्वस्त्रीणां तीव्रः कामाग्निः, तस्य मुनिवचनशीतलेन वारिणा शान्तः अभवत्। सर्वाः उत्थाय, कामदेवं, यस्य शक्त्या ब्रह्मा, इन्द्रः, अन्ये देवाः अपि मोहिताः, तं गर्हयन्ति। स्त्रियः उचुः – “दुष्टं, धर्मवृक्षच्छेदकं, यस्य कृते कामदेवः, सुनेत्रप्रियः, तासां सुखाय हतः। किं वदामः रुक्मिण्याः, लोकपूज्यायाः, या तं राहुं नाम प्रद्युम्नं, स्त्रीधर्मभक्षकं, गर्भे धारयति। यदि स देवाधमः अस्माकं दृष्टिपथे आगच्छति, तं पुनः तपस्विनां दृष्ट्यग्नौ क्षिपामः, ध्यानेश। यस्य पापिनः उत्पत्तिः – विष्णुना, आत्मसुखेन, षोडशसहस्रस्त्रीषु रतं कृतम्; अस्माकं किं वदनीयम्?” एवं कामदेवं निन्द्य, ब्राह्मणश्रेष्ठं स्त्रीधर्मरक्षकं स्त्रीस्वधर्मरक्षकं च स्त्रियः स्तुत्वा, अब्रुवन् – “धन्या तस्य ब्राह्मणस्य माता, यस्य कृते लोके कामजयः कृतः, परधर्मरक्षकः। लज्जा अस्माकं, राजकीयैः उपहासिता: कामदेवेन जिताः, मनसा वाचा च महापापं कृतम्।” नारदः उवाच – एवं चिन्तयन्त्यः, ब्राह्मणवचनेन उपदिष्टाः, स्त्रियः स्वगृहाणि प्रत्यगच्छन्। ततः काम्पिल्यराजः ब्राह्मणं वस्त्राभरणैः पूजयित्वा, शान्तात्मानं, उत्तमगृहं प्रेषितवान्। अनन्तरं, कालक्रमेण, कारूषराजः बलसमेतः, काम्पिल्यराजस्य नगरं अभिगम्य, समरं आरभत। घोरयुद्धे, स हतः, नगरे सर्वे वीराः हताः, सम्पूर्णं नगरं लुण्ठितम्। ताः स्त्रियः विषं पीत्वा मृत्युम् आगच्छन्; किं तु तस्य पापस्य प्रायश्चित्तं न कृतम्। तेन पापेन, नगरदुर्नाम्नि राक्षसस्य, सर्वाः भीषणरूपाः राक्षसीः अभवन्। तत्र, हनुमता नगरश्रेष्ठेन, सर्वाः स्त्रियः बद्धाः, विजयी यज्ञप्रियः ध्वजवाहनरथस्थः तस्थौ।