यमुनया मोक्षः प्रदीयते, विशेषतः मथुरया सह सङ्गमस्य समये। मथुरायां कालिन्दी पुण्यं वर्धयति। अन्यत्रापि यमुनायाः पावनत्वं महापापविनाशनं च प्रसिद्धम्; किन्तु मथुरया सह संगमस्य समये सा देवी विष्णुभक्तिं ददाति। यः भक्तिपूर्णः जनः कालिन्द्यां स्नानं करोति, स हरीसन्निधौ सहस्रकोटियुगानां कालं निवसति। पुरुषाः संख्याशास्त्रं विना अपि मोक्षं प्राप्नुवन्ति; तेषां पितरः तृप्ताः भूत्वा शतयुगपर्यन्तं स्वर्गे सुखमुपभुञ्जते। हे राजन्, यमुनायाः शुभजलं पिबन्तः पुरुषाः गोपञ्चगव्यस्य सहस्रयागस्य किम् आवश्यकम्? तत्र स्नानतीर्थानां सहस्रकोटिः किम् प्रयोजनम्? तत्र सर्वदानानि यज्ञाश्च कोटिगुणं फलम् ददाति। नारदः उवाच— इदानीं तुभ्यं पुरातनं चरित्रं कथयामि। कृतयुगे, हे राजन्, निषधपुरी नाम्नि उत्तमायां नगरी अस्ति। तत्र हेमकुण्डलः नाम व्यापारी आसीत्, कुबेरसदृशः, कुलीनः, धर्मनिष्ठः, देवब्राह्मणाग्निपूजकः। स कृष्यां व्यापारश्च संलग्नः आसीत्, विविधवस्तूनां क्रयविक्रये निरतः। स गोऽश्वमहिषादीनां पालनाय समर्पितः। स दूध, दधि, तक्र, गोमय, तृण, काष्ठ, फल, मूल, लवण, शुण्ठी, पिप्पली, धान्य, शाक, तैल, वस्त्र, धातुशर्करादीनि विक्रीणन् आसीत्। एवं स व्यापारी विविधोपायैः अन्यैः च आठकोटिसुवर्णं सञ्चिनोति स्म। स अतिवित्तवान् अभवत्; किन्तु यदा तस्य केशाः श्वेताः अभवन्, तदा स संसारस्य क्षणिकत्वं चिन्तयामास। स तस्माद् धनस्य षष्ठभागेन धर्मकर्माणि अकरोत्; विष्णोः देवालयं शिवस्य गृहं च निर्मितवान्। स समुद्रसदृशं विशालं तडागं खोदितवान्, अनेकानि सरांसि जलाशयानि च निर्मितवान्। स वट, उदुम्बर, आम्र, कोल, जम्बू, निम्बादीनि वृक्षाणि उपवनं कृतवान्, पुष्पवनं च निर्मितवान्। स सूर्यास्तादारभ्य सूर्यास्तपर्यन्तं भोजनपानं प्रदत्तवान्; नगरस्य चतुर्दिक्षु भव्यविश्रान्तिगृहाणि निर्मितवान्। स शास्त्रप्रसिद्धानि दानानि दत्तवान्, धर्मनिष्ठः, सततं दानपरायणः। जीवनकाले कृतपापानां प्रायश्चित्तं कृतवान्; स देवपूजायाम् अतिथिसत्कारायाम् च नित्यनिष्ठः। एवं वर्तमानः, हे राजन्, तस्य द्वौ पुत्रौ जातौ— श्रीकुण्डलः विकुण्डलः च, प्रसिद्धनाम्नौ। स गृहं तयोः शिरसि स्थाप्य वनं तपस्यै जगाम; तत्र गोविन्दं वरदं प्रभुं पूजितवान्। तस्य शरीरं तपसा क्षीणं, मनः वासुदेवस्मरणे नित्यनिष्ठम्; स विष्णुलोकं प्राप्तवान्, यत्र गत्वा दुःखं न भवति। ततः तस्य द्वौ पुत्रौ, गर्वयुक्तौ, यौवनयुक्तौ, सुन्दरौ, वित्तस्य कारणेन अहंकारपूर्णौ अभवताम्। तौ दुष्टस्वभावौ, दुष्कृत्यनिष्ठौ, मातृपितृवचनं न श्रुण्वन्तौ। तौ मार्गभ्रष्टौ, पितृमित्राणां विरोधिनौ, अधर्मपरायणौ, परस्त्रीसंगपरायणौ। तौ गीतवाद्यनिष्ठौ, वीणावंशीसुखानन्दौ, शतगणिकासंयुक्तौ, गानपरायणौ। तौ चाटुकारीणां परिवृतौ, स्त्रीसंगनिपुणौ, सुसज्जितवस्त्रधारिणौ, चन्दनलेपनयुक्तौ। तौ सुगन्धमालायुक्तौ, कस्तूरीचिन्हितौ, विविधाभरणशोभितौ, मुक्ताहारधारिणौ च। तस्मिन्काले तौ गजाश्वरत्नरथसमूहैः क्रीडन्तौ, मद्यपानपरायणौ, परस्त्रीरागयुक्तौ। पितुः धनं विनष्टवन्तौ, सहस्रस्य स्थाने शतं दत्तवन्तौ, स्वगृहे सुखसंपन्नौ। तौ तद् धनं दुष्टव्ययाय व्ययितवन्तौ— गणिकाः, क्रीडकाः, नटाः, मल्लाः, गुप्तचराः, सूक्तिकाः च। तद् धनं अयोग्येभ्यः दत्तम्, शुष्कभूमौ बीजस्य इव त्यक्तम्; न योग्येभ्यः दत्तम्, न ब्राह्मणमुखे समर्पितम्। तौ विष्णुं जगत्पालं, सर्वपापनाशकं न पूजितवन्तौ; तस्मात् तयोः धनं शीघ्रं क्षीणम्। ततः तौ दुःखग्रामं प्राप्तवन्तौ, दरिद्रताम् आगतम्; शोकाकुलौ, मोहितौ, क्षुधातृप्तौ, क्लेशपीडितौ। तौ गृहस्थौ, किंचित् खाद्यं नास्ति; स्वजनाः, मित्राणि, सेवकाः, आश्रिताः सर्वे परित्यक्तवन्तः। धनाभावे तौ सर्वैः परित्यक्तौ, नगरस्य चर्चायाम् आगतौ; ततः तौ नगरमध्ये चौर्यं आरब्धवन्तौ, हे राजन्। राजजनभीतौ तौ स्वनगरं त्यक्त्वा वनवासं कृतवन्तौ, सर्वैः पीडितौ। तौ नित्यं मोहितौ, तीक्ष्णविशद्बाणैः विविधपक्षिणः, वराहः, मृगः, रक्तमृगः च हत्वा। तौ शशकः, शल्यकः, गोहः, वन्यपशवः, अन्यान् बहून् च हत्वा, बलयुक्तौ, व्याघ्रगणमध्ये, मुद्गरधारिणौ। एवं पापकर्मजन्यं मांसाहारं कृत्वा, हे शत्रुतापन, कदाचित् एकः पर्वतम् अगच्छत्, अपरः वनं प्रविष्टः।