यदा भाग्येन वा अन्यथा वा कस्यचित् सिद्धिः सम्पद्यते, तदा युक्तिवन्तः तां न प्रमाद्यन्ति; प्रमादात् पुनः फललाभो न स्यात्, अतः दीर्घसूत्रता न प्रशस्यते। अमृतमपि विषात् ग्राह्यम्, काञ्चनं मलात्, उत्तमं ज्ञानं नीचात्, रत्नं स्त्रीषु दुष्कुलात् अपि। शुद्धसन्ततयः कन्याः, गाढानुरक्ताः, स्नेहपूर्णहृदयाः, मधुरस्वराः, स्वयंवरशिल्पिन्यः, सुन्दर्यः, रम्ययौवनसम्पन्नाः—सत्यं, केवलं भाग्यशालिनः पुरुषाः ताः लभन्ते, अन्ये न। ताः दिव्यरूपिण्यः कन्यकाः तम् तापसम् अब्रुवन्—“क्व वयं देवाङ्गनाः, क्व च त्वं यतिवर्यः? असम्भवस्य विधानात्, सृष्टिकर्ता नूनं प्राज्ञः।” अतः, तव शुभमस्तु, गन्धर्वविवाहेन त्वया स्वयम् वरयितव्या अस्माकं कन्या; अन्यथा जीविकोपायो नास्ति। तस्याः वचः श्रुत्वा, धर्मवित् स ब्राह्मणः उवाच—“हे मृगनयनीः, धर्मसम्पन्नैः, धनसम्पन्नैश्च, धर्मस्य परित्यागः कथं सम्भवेत्? धर्मार्थकाममोक्षाः—एष चतुष्टयः फलप्रदः, विपरीतं तु निष्फलम्। व्रतपालनेन, अयुक्तकाले पत्न्याः ग्रहणं न कर्तव्यम्; अयुक्तकाले कृतं कर्म फलं न ददाति। मम मनः धर्मविचारणाय प्रवृत्तम्, अतः, हे कन्याः, स्वयंवरं न इच्छामि।” एवं तस्य भावं विज्ञाय, ताः कन्याः परस्परं निरीक्ष्य, एका तस्य हस्तं मुञ्चित्वा चरणौ गृहीत्वा प्रणम्य तस्थुः। अन्याः स्नेहपूर्णा, मधुरस्वराः, तस्य बाहू आलिङ्ग्य तस्थुः; सुतरा तं आलिङ्गितवती, चन्द्रिका तस्य मुखं चुम्बितवती। तथापि स तापसः अपि चलितः नाभवत्, यथा संहाराग्निः; स ब्रह्मचारी क्रोधात् ताः शशाप। “युवतयः, राक्षसीव युष्माभिः माम् आलिङ्गितम्; अतः, राक्षस्यः एव भविष्यथ।“ इति स शीघ्रं शप्त्वा, ताः तस्मात् अपसरन्। ताः उचुः—“किं पापं कृतम् अनगसि? साधोः प्रति अशुभं कृत्वा, धर्मनाशक! लज्जां वह।” “श्रुतं अस्माभिः—प्रियेषु, भक्तेषु, स्नेहेषु च कपटं कुर्वतः सुखनाशः भवति, अस्मिन्लोके परत्र च। अतः, त्वमपि अस्माकं शापात् तत्क्षणात् पिशाचः भव।“ इत्युक्त्वा, ताः कन्याः कोपात् दीर्घं निश्वस्य तस्थुः। ततः, हे राजन्, तासां कन्यानां च तापसस्य च परस्परविक्षोभात्, तस्मिन् सरसि सर्वे पिशाचत्वं प्राप्तवन्तः। स पिशाचः ताः पिशाच्यः च, भीषणं रुदन्त्यः, पूर्वकर्मणः फलम् अनुभवन्ति। कालेन, शुभाशुभं कर्म, स्वच्छायेव, अवश्यं प्रकटते, देवैरपि निवारणीयम् नास्ति। तासां कन्यानां पितरौ मातरश्च भ्रातरश्च दुःखिताः इह तत्र विलपन्ति, भाग्ये हि जयः दुर्लभः। ततः प्रभृति, ताः पिशाच्यः, अन्नार्थं अत्यन्तक्लिष्टाः, सरस्तटेषु विचरन्त्यः वसन्ति। दीर्घकालानन्तरं, नारद उवाच, स भाग्यशाली महर्षिः लोमशः तत्र कदाचित् आगतः। तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा, सर्वे पिशाचाः, क्षुधया पीडिताः, समवेत्य, भक्षयितुम् इच्छन्तः, त्वरया समाययुः। लोमशस्य तेजसा दग्धाः, ते तस्य समीपं स्थितुं न शेकुः, सर्वे दूर एव तस्थुः। तत्र, पूर्वकर्मणः प्रभावात्, स पिशाचः द्विजात्मजा च, लोमशं दृष्ट्वा, अष्टाङ्गप्रणिपातं कृत्वा तस्थुः। स स्निग्धवचनानि उक्त्वा, हस्तौ शिरसि कृत्वा, उवाच—“भाग्यवन्, साधुसंगतिः शुभा। गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नानं, साधुसंगतिश्च—तयोः साधुसंगतिः श्रेष्ठा। गुरुसंसर्गः, हे ब्राह्मण, दृश्यादृश्यफलदः; स्वर्गदः, व्याधिनाशकः, तमोनाशकः च।“ एवमुक्त्वा, स अद्भुतपूर्वकथां कथेति स्म—“एता गन्धर्वकन्यकाः, अहं च द्विजपुत्रः। सर्वे शापमोहिताः पिशाचरूपिणः अभवाम। दुःखपूर्णमुखाः, तव पुरतः तिष्ठामः। त्वद्दर्शनात्, अस्माकं कन्यानां विमोचनं स्यात्; यथा सूर्योदयकाले, पद्मवनं अन्धकारात् विमुच्यते।” एवं वचः श्रुत्वा, लोमशः, करुणया स्नेहितचित्तः, स दुःखितं द्विजपुत्रं प्रत्युवाच— “मम प्रसादेन सर्वेषां स्मृतिर्द्रुतं उत्पद्यताम्, ते धर्मानुसारं वर्तन्तां, यथा परस्परशापः निवर्तेत।” पिशाच उवाच—“मुनिवर, धर्मं वद, येन वयं पापात् विमुच्येम; विलम्बस्य समयः नास्ति, शापाग्निः तीव्रः।” लोमश उवाच—“मया सह रेवायां विधिवत् स्नानं कुर्वन्तु; रेवायाः स्नानात् शापविमोचनं स्यात्, अन्यः उपायः नास्ति। शृणु, ब्राह्मण—जनानां पापनाशः निश्चितः, रेवास्नानात् एव स्यात्—एष मम निश्चयः। सप्तजन्मकृतं पापं, वर्तमानदोषं च, रेवास्नानं सर्वं दहति, यथा अग्निः कर्पासपिण्डम्। ये पापानि, येषां प्रायश्चित्तं न दृश्यते, हे पिशाच, तानि अपि नर्मदाजलेन स्नानमात्रेण विनश्यन्ति। नर्मदायां ज्ञानयुक्तं स्नानं मोक्षफलप्रदं; हिमवतः पुण्यक्षेत्राणि सर्वपापहराणि। इदं ब्रह्मविद्भिः स्थाप्यते—इन्द्रलोकप्रदं; रेवाः सर्वकामफलमोक्षप्रदात्रीति कीर्त्यते।