सर्वथा दृष्टिं दातुम्, सर्वथा दया प्रदर्शयितुम् याचन्ति ताः कन्याः; सत्पुरुषाः कस्यापि विरहस्य अन्तं न पश्यन्ति, तेषां तृष्णा अनन्ता। एवं विलप्य, ताः कन्याः दीर्घकालं प्रतीक्ष्य पितृभयात् शीघ्रं गृहं प्रत्यगच्छन्। प्रेमबन्धनैः दृढं बद्धाः, विरहदुःखेन क्लान्ताः, किंचित् धैर्यं समासाद्य, स्वस्वगृहं प्रत्यपद्यन्। गृहं आगत्य, सर्वाः मातृभ्यः पतिताः; मातृभिः पृष्टाः, 'किम् एतत्? किमर्थं विलम्बेन आगताः?' इति। ताः उत्तरयन्ति—'किन्नरीभिः सह क्रीडन्त्याः, तस्य समीपे तडागे दिवसं गच्छन्तं न अवगच्छामः।' पुनः, 'मातः, यात्रया क्लान्ताः स्मः, तस्य साक्षात्कारात् सर्वाः परिश्रान्ताः। महान् मोहः, वाच्यं न शक्यते।' इति उक्त्वा, कन्याः रत्नभूमौ पतित्वा, भावान् गुप्त्वा, मातृभिः निर्दोषं संवादं अकुर्वन्। क्रीडायाः मयूरं न नृत्ययन्ति, न काष्ठे स्थितं शुकं वाक्यं उच्चारयन्ति। न कुण्डलीकं आलिङ्गयन्ति, न कपिञ्जलं प्रियं कुर्वन्ति; अपराधमिव, बकैः न क्रीडन्ति। न मन्दिरे हर्षं लभन्ति, न वीणां वादयन्ति, मित्रेभ्यः 'अलम्' इति कथयन्ति। कल्पवृक्षस्य पुष्पाणि अग्निवत् प्रतीताः, मन्दारपुष्पाणि गन्धयुक्तानि अपि, मधुरं मधु न पिबन्ति। ताः कन्याः योगिन्यः इव, नासाग्रं निरीक्षन्त्यः, ध्यानधारा अप्रकटिता, मनः परमपुरुषे स्थापितम्। चन्द्रकान्तगुहायाम् जलधारया आच्छादितायाम्, जलरचनां पश्यन्त्यः, क्षणं वातायने स्थिताः। भोजनपद्मसरोवरात् पत्रैः शय्यान् रचयन्ति, मित्राणि शीतलैः पद्मपत्रैः वीयन्ति। एवं, ताः कुलीनाः स्त्रियः, रात्रिं कल्पसमवद्, ज्वरार्ताः, किंचित् धैर्यं धारयन्त्यः, यापयन्ति। प्रभाते, दिव्यरत्नं व्योम्नि दृष्ट्वा, स्वजीवनं चिन्तयन्त्यः, मातृभ्यः निवेद्य, गौरीं पूजितुम् ययुः। विधिवत् स्नात्वा, पुष्पधूपैः यथापूर्वं पूजां कृत्वा, देवीं स्तोतुं स्थिताः। तस्मिन्नेव समये, ब्राह्मणः अपि स्नानाय आगतः, पितुः आश्रमात् शुद्धतडागं प्राप्तः। रात्रेः अन्ते मित्रं दृष्ट्वा, कन्याः प्रसन्ननेत्रपङ्कजाः इव जाताः, ब्रह्मचारीं निरीक्षन्त्यः। ताः कन्याः ब्रह्मचारिणं समीपं गत्वा, बाहुभिः उभयतः परितः आलिङ्गयन्ति। 'प्रिय, त्वं ह्यद्य गतः; अद्य त्वं गन्तुं न शक्यः। निश्चितं त्वं अस्माभिः गृहीतः; अत्र तव विकल्पः न अस्ति।' इति। एवं उक्तः ब्राह्मणः, आलिङ्गनं कृत्वा, स्मितं कृत्वा, अवदत्—'प्रियाः, भवतीनां वचनानि सौम्यं, अनुकूलम्।' 'किन्तु ब्रह्मचर्ये स्थितस्य, व्रतं नश्येत्; अध्ययनपरस्य, गुरुकुले पारं न अस्ति।' 'आश्रमस्थः, विदुषां रक्षितव्यम् धर्मः एषः; विवाहः तत्र धर्मः न, इति कन्याः अवदन्।' ब्राह्मणस्य वचनं श्रुत्वा, ताः कुलीनाः स्त्रियः, वसन्ते कोकिलाः इव, सर्वशब्दान् आकाङ्क्षन्त्यः, प्रत्यवदन्। 'धर्मात् अर्थः, अर्थात् कामः, कामात् सुखफलम्—इति निश्चितक्रमं पण्डिताः वर्णयन्ति।' 'कामेन, धर्मस्य बहुल्येन, त्वं पूर्वं उत्तिष्ठसि; एषा शुद्धभूमिः तव, विविधैः सुखैः उपभुज्यताम्।' तासां वचनं श्रुत्वा, ब्राह्मणः गम्भीरया वाचा प्रत्यवदत्—'वचनानि सत्यम्, किन्तु मम अपि आवश्यकं व्रतम् अस्ति।' 'गुरोः अनुमतिं प्राप्त्वा, विवाहविधिं करिष्यामि, अन्यथा न।' इति उक्तः, ताः पुनः स्पष्टं अवदन्—'मूढः असि, सुन्दर।' 'ब्रह्मबुद्ध्याः रसायनं, सिद्धधनं, कुलीनाः, उत्तमाः स्त्रियः, मन्त्रः, सिद्धसारः—एते, विप्र, यदा एकत्र सञ्जाताः, तदा पण्डितैः धर्म्यं उपभुज्याः।' 'यदा भाग्येन वा अन्यथा सिद्धिः आगता, तदा युक्त्या अनुवर्तिनः तां न त्यजन्ति; त्यागात् पुनः फलं न लभ्यते, दीर्घीकरणं न प्रशस्यते।' 'विषात् अमृतं, मलात् सुवर्णं, नीचात् उत्तमं ज्ञानं, दुष्कुले रत्नं स्त्रियम् अपि उपादेयम्।' 'शुद्धवंश्या कन्याः, गाढस्नेहा, कोमलहृदया, मधुरवाचा, स्वतः वरं वरण्त्यः, सुन्दरीः, रम्ययौवना—सत्यं, भाग्यवन्तः एव ताः लभन्ति, न अन्ये।' 'कुचेलः ब्रह्मचारी, दिव्याः वयं; कृत्यस्य अयुक्तं, सृष्टिकर्ता बुद्धिमान्।' 'अतः, शुभं स्वीकुर्यात्, गन्धर्वविवाहेन; अन्यथा जीविका न अस्ति।' एवं वचः श्रुत्वा, धर्मविद् ब्राह्मणः अवदत्—'हरिणाक्ष्यः, धर्मवान् धनवान् धर्मं कथं त्यजेत्?' 'धर्मः, अर्थः, कामः, मोक्षः—एषः चतुष्टयः फलदः; विपरीतं फलहीनम्।' 'व्रते स्थितः, अयुक्तकाले पत्नीं न गृह्णीयाम्; कर्म कालज्ञानेन फलति।' 'मम मनः धर्मविचारे निष्ठितम्; अतः, कन्याः, स्वतःवरणं न इच्छामि।' एवं तस्य अभिप्रायं ज्ञाय, अन्योन्यं दृष्ट्वा, मोहिनी हस्तं मुक्त्वा, तस्य पादौ गृहीत्वा, विनीतया स्थिताः।