रुद्रः उमया सह तत्र सन्तुष्टः सम्पूजितः सन्, तत्र नर्मदातटवासिनः सर्वान् मुक्त्वा तेषां कामान् वरान् दत्तवान्। तस्य पुण्यस्थलस्य प्रभावेन सः दिव्यत्वं पुनः प्राप्तवान्। तव प्रसादेन, महेश्वर, एतत् पुण्यस्थानं श्रेयस्करं भूयात् इति प्रार्थितम्। एतत् तीर्थं सर्वतः अर्धयोजनपर्यन्तं विस्तीर्णम् अस्ति; यः कश्चन तत्र उपवासयुक्तः स्नानं करोति, सः पुष्पेश्वररूपेण रुद्रलोकं प्राप्य, अग्निना, यमेन, कामेन, वायुणा च पूज्यते। तत्र, हे राजन्, ये पूर्वजाः आगताः, तैः सह तपः कृत्वा, अन्धोना समीपे, नातिदूरे, स्नानदानपिण्डदानभोजनानि कर्तव्यानि—वह्नौ, जलमध्ये, उपवासेन वा। अर्धयोजनपर्यन्ते मृतस्य अपि, तस्य गतिः प्रतिकूलं न भवति; त्र्यम्बकतोयेन स्नानं तस्य कर्तव्यम्। अन्धोनामूलस्थाने सम्यक् पिण्डं दत्त्वा, तस्य पितरः चन्द्रसूर्ययोः स्थित्यन्तं तृप्ताः भवन्ति। उत्तरायणसमये यः कश्चन नरः स्त्री वा तत्र स्नानं कृत्वा शुद्धभावेन पुण्यवासे निवसति, सः प्रातःकाले सिद्धेश्वरं पूज्य, तं पदं प्राप्नोति यत् सर्वयज्ञैः अपि दुर्लभम्। पुण्यकालसमये यदा तत्र स्नातः पुरुषः सौभाग्यवान् रूपवान् च भवति, सः राजा समुद्रपर्यन्ते मर्त्येषु जायते। यदि सः क्षेत्रपालं वा दण्डधरं वा न पश्यति, कर्णभूषणधारिणं न दृष्ट्वा, तस्य यात्रा निष्फला भवति। एतत् पुण्यफलम् अवगम्य, सर्वे देवाः तत्र समागत्य पुष्पवृष्टिं कुर्वन्ति, पुष्पेश्वरं स्तुवन्ति। नारदः उवाच—अनन्तरं भक्त्या भर्गवेशं गन्तव्यम्, यत्र दैत्याः विष्णुना तिरस्कृताः नष्टाः। तत्र, हे राजन्, स्नानमात्रेण सर्वपापविमुक्तिः स्यात्; शुक्लतीर्थस्य उत्पत्तिं शृणु। हिमालयस्य रम्ये शिखरे, नानारत्नविचित्रे, उदितसूर्यसमप्रभे, तप्तहेमसदृशे, स्फटिकवज्रशिलास्तरणे, दिव्यजाम्बूनदसुवर्णनिर्मिते, नानापद्माभूषिते, तत्र महादेवः सर्वज्ञः, नित्यः, लोकहितः, शान्तः, गणैः परिवृतः उपविष्टः। स्कन्देन, नन्दिना, महाकालेन, वीरभद्रेण, अन्यैश्च गणैः सह उमया सहितः, तं भगवन्तं मार्कण्डेयः पप्रच्छ—"देवदेव महेश्वर, इन्द्रादिभिः अभिष्टुत, संसारदुःखभयात् मोक्षमार्गं ब्रूहि। भूतभव्यनाथ, सर्वपापहर, सर्वतीर्थेषु श्रेयःस्थानं वद।" ईश्वरः उवाच—"शृणु, सौम्य मुने, शास्त्रविशारद; स्नानादिकं कृत्वा, मुनिगणैः सह तत्र गन्तव्यम्। मनुः, अत्रिः, याज्ञवल्क्यः, कश्यपः, अङ्गिराः, यमः, आपस्तम्बः, संवर्तः, कात्यायनः, बृहस्पतिः, नारदः, गौतमः च धर्मकामाः सन्तः, गङ्गादिकानि तीर्थानि पृच्छन्ति—कणखले गङ्गा, प्रयागः, पुष्करः, गया, कुरुक्षेत्रं च। राहुणा सूर्यग्रहणे कुरुक्षेत्रे, दिवा वा रात्रौ वा, शुक्लतीर्थस्य पुण्यं महान्। दर्शनस्पर्शनस्नानध्यानतपःहोमोपवासैः, शुक्लतीर्थस्य महाफलं लभ्यते। शुक्लतीर्थं महापुण्यं नदीतीरे स्थितम्; तत्र चाणिकः राजर्षिः सिद्धिं प्राप्तवान्। एतत् पुण्यक्षेत्रं योजनपरिमितं जातम्; शुक्लतीर्थं सर्वपापापहं। पादाग्रदर्शनेन अपि ब्रह्महत्या क्षयं याति; अहं च उमया सह तत्र वसामि। वैशाखमासस्य कृष्णचतुर्दश्यां अहं कैलासात् आगत्य तत्र सन्निधिं करोमि। देवाः, किन्नराः, गन्धर्वाः, सिद्धाः, विद्याधराः, गणाः, अप्सरसः, नागाः—सर्वे देवाः तत्र समागच्छन्ति। आकाशे स्थिताः विमानैः इच्छितार्थान् पूरयन्ति; धर्मकामाः सर्वे शुक्लतीर्थं यान्ति। यथा वस्त्रं राजकुलैः क्षालितं शुक्लं भवति, तथा जन्मजपापानि शुक्लतीर्थे नश्यन्ति। स्नानदानयोः पुण्यं तत्र, मार्कण्डेय, महान्; न कदाचित्, न भविष्यति वा, शुक्लतीर्थात् श्रेष्ठं तीर्थम्। युवावस्थायां कृतपापानि अपि, उपवासेन शुक्लतीर्थे क्षीयन्ते। तपसः, ब्रह्मचर्यस्य, यज्ञदानयोः, देवदानेन च, यत् पुष्टिं लभ्येत, तत् शतयज्ञैः अपि न लभ्यते। कार्तिकमासस्य कृष्णचतुर्दश्यां, उपवास्य, घृताभिषेकं परमेश्वरस्य कर्तव्यम्। एकः एकविंशतिसहपरिवारः तत्र पतितो न भवति; शुक्लतीर्थं सिद्धर्षिसेवितम्। तत्र स्नानं कृत्वा, हे राजन्, पुनर्जन्म न भवति; शुक्लतीर्थस्नानानन्तरं वृषध्वजं पूजयेत्। रात्रौ तत्र नृत्यगीतादि शुभकर्मणा जागरणं कर्तव्यम्; प्रभाते शुक्लतीर्थे स्नात्वा, देवतां पूजयेत्।