शृङ्गवनं परमधन्यं, देवानां निवृत्तिस्थानमिति कीर्त्यते। एवं सप्त क्षेत्राणि स्वस्वभागेन परमोत्कृष्टानि सन्ति। तत्र स्थावरजङ्गमानि भूतानि वसन्ति, तेषु दिव्यमानुष्या विविधा श्रीः दृश्यते। तत्र यावद्वस्तूनि भूषितानि सन्ति, तेषां गणना कर्तुं न शक्यते, हे श्रद्धालो! किं तु यत् त्वया पृष्टं, हे ब्राह्मणाः, अस्य दिव्यस्य शशाकृतिक्षेत्रस्य विषये तद्वक्ष्यामि। शशस्य उभयतः दक्षिणोत्तरनाम्नी द्वे क्षेत्रे स्तः। शशकर्णे नागद्वीपः कश्यपद्वीपश्च स्थितौ। तत्रैव कर्णद्वीपः, मालयश्च महागिरिः, द्वितीयं क्षेत्रं सोमाकृतिं धारयति। ऋषयः ऊचुः— हे सूत! मेरुश्च उत्तरपश्चिमपूर्वदिग्भ्यः, माल्यवान्नाम महागिरिश्च, तेषां क्षेत्राणां विस्तरेण वर्णनं कुरु। सूतः उवाच— नीलस्य दक्षिणे, मेरोः उत्तरदिग्भागे पुण्याः उत्तरकुरवः सन्ति, सिद्धैः सेव्यमानाः। तत्र वृक्षाः सदा पुष्पफलसमृद्धाः, मधुरफलाः, सुरभिपुष्पाः सन्ति। सर्वकामदुघाः वृक्षाः, क्षीरवृक्षाश्च तत्र दृश्यन्ते। तेषां फलात् सदा क्षीरं प्रवहति, सर्वेषां तदमृतकल्पं; तत्रैव फलसमुच्चयात् वस्त्राणि भूषणानि च जायन्ते। भूमिः सर्वत्र रत्नमयी, सुवर्णरेणुना शोभिता; सर्वकाले स्पर्शः सुखदः, तत्र तपस्विनः सर्वकामसमृद्धाः। ये जनाः तत्र जाताः, ते सर्वे स्वर्गलोकात् पतिताः, शुद्धवंशसम्पन्नाः, सर्वतो रम्यदर्शनाः। तत्र दम्पत्यः जायन्ते, स्त्रियः अप्सरसामिव रूपसम्पन्नाः, क्षीरवृक्षस्य पानं कुर्वन्ति, तदपि अमृतकल्पम्। समये दम्पत्यः जायन्ते, सहैव वर्धन्ते, रूपगुणयोः समाना, सर्वथा संयुक्ताः। प्रत्येकः चक्रवाकमिथुनवत् सम्यक् युग्मितः, तत्र न रोगः, न दुःखम्, सदा प्रमुदितचित्ताः। ते दशसहस्रवर्षाणि दशशतानि च जीवन्ति, परस्परं कदापि न त्यजन्ति। तत्र भारुण्डाख्याः पक्षिणः तीक्ष्णचञ्चवः, महाबलिनः, मृतशरीराणि गृहीत्वा गुहासु क्षिपन्ति। एवमुक्त्वा, हे ब्राह्मणाः, संक्षेपेण उत्तरकुरवः वर्णिताः; अधुना मेरुशैलस्य पार्श्वे क्षेत्रं सम्यक् कथयामि। भद्राश्वस्याभिषेकस्थलं तत्र, भद्रशालवनं चास्ति, तत्र महान् कृष्णाम्रवृक्षः शोभते। कृष्णाम्राः परमश्रेष्ठाः, सदा पुष्पफलसमृद्धाः, मङ्गलप्रदा, एकयोजनप्रमाणाः, सिद्धचारणसेविताः। तत्र पुरुषाः शुक्लवर्णाः, तेजस्विनः, महाबलिनः; स्त्रियः पद्मवर्णाः, रम्यरूपाः, दृष्टिसुखदाः। चतुर्वर्णाः, पूर्णचन्द्राननाः, चन्द्रांशुकान्ताः, नृत्यगीतकुशलाः। तत्रायुः दशसहस्रवर्षाणि, कृष्णाम्ररसपानात् सदा यौवनस्थितिः। नीलस्य दक्षिणे, निषधस्य उत्तरदिग्भागे, सुदर्शनं नाम महाजम्बुवृक्षः स्थितः। सः सर्वकामफलदः, पुण्यः, सिद्धचारणसेवितः; तस्य नाम्ना चिरस्थायी जम्बूद्वीपः प्रसिद्धः। तत्र सहस्रयोजनानि शतं च, तथैव माल्यवतः पूर्वशिखरे, ये पूर्वदिक् गच्छन्ति। माल्यवतः पञ्चाशत्सहस्रयोजनानि, तत्र जनाः महारजतप्रभासम्पन्नाः। ते सर्वे ब्रह्मलोकात् पतिताः, ब्रह्मवादिनः, दिव्यतपस्विनः, ऊर्ध्वशक्तिसम्पन्नाः। प्रजापालनाय ते सूर्ये प्रविशन्ति, षष्टिसहस्रशः षष्टिशतानि च। ते अरुणस्य पुरतः गच्छन्ति, सूर्यं परिवृत्य, षष्टिसहस्रवर्षाणि षष्टिशतानि च। सूर्यस्य तापेन संतप्ताः, चन्द्रमण्डलं प्रविशन्ति। ऋषयः ऊचुः— हे महाभाग! क्षेत्राणां पर्वतानां च नामानि कथय, तत्र निवसन्तः के, तेषां सत्यं वर्णय। सूतः उवाच— श्वेतस्य दक्षिणे, निषधस्य उत्तरदिग्भागे, रमणकं नाम क्षेत्रं, यत्र जनाः जायन्ते। सर्वे तत्र जाताः शुद्धवंशसम्पन्नाः, रम्यरूपिणः, सर्वे निर्वैराः। ते महाभाग्यवन्तः दशसहस्रपञ्चशतानि वर्षाणि जीवन्ति, सदा हृष्टचित्ताः। नीलस्य दक्षिणे, निषधस्य उत्तरदिग्भागे हिरण्मयं नाम क्षेत्रं, यत्र हैरण्वती नदी वहति। तत्र पक्षिराजः, सर्वपक्षिषु श्रेष्ठः, उत्तमब्राह्मणाः यज्ञनिष्ठाः, धनुर्धराः, रम्यरूपिणश्च निवसन्ति। तत्र जनाः महाबलिनः, ब्राह्मणाः प्रमुदितचित्ताः, तपस्विनः एकादशसहस्रवर्षपर्यन्तं जीवन्ति। तत्र आयुः दशशतानि पञ्चशतानि च मितम्; तत्रैव त्रयः शुद्धशृङ्गाः सन्ति। एकं रत्नमयं, अन्यत् सुवर्णमयं, तृतीयं सर्वरत्नमण्डितं, राजप्रासादैः शोभितम्। एवं पुण्येभ्यः क्षेत्रेभ्यः, दिव्यैः पर्वतैः, रम्यैः वनैः, तथा दिव्यजनैः सहितं, पुरावृत्तं दिव्यलोकवर्णनं सम्पूर्णतया संप्रवृत्तम्।