एकः पुरुषः स्त्रीं पश्यति, यस्याः शरीरं स्तनाभिः आवृतं दृश्यते, तेन तदनुसारं आचरितम्। परन्तु विचारयन्, कः स्त्री वा पुरुषः? किम् अन्ततः अस्ति? अतः सत्पुरुषः स्त्रीसम्बन्धं सर्वथा परित्यजेत्। कः स्त्रीं समीप्य भूमौ सिद्धिं प्राप्नोति? स्त्रीसङ्गं तथा स्त्रीसङ्गिनां सङ्गं अपि त्याज्यं; तस्मात् सङ्गात् दुःखं साक्षात् ज्ञायते। जनाः अज्ञाना लोभिनः च तत्र विधिना मोहिताः; पुरुषः स्त्रीगर्भे नरके कुम्भे एव पक्यते। यथा भूमिं आगच्छति, तथा पुनः तत्र एव रमते, यत्र निरन्तरं मूत्रं शुक्रं अन्यानि मलानि उत्पद्यन्ते। तत्र एव लोकः रमते—कः तदा शुद्धः भवेत्? खलु अस्मिन लोके विधेः हास्यं कियत् महत् अस्ति! पुनः पुनः तत्र रमते—हाय, जनाः कियत् निर्लज्जाः! अतः बुद्धिमान् स्त्रीदोषान् बहून् विचिन्तयेत्। संयोगात् वीर्यनाशः जायते; निद्रा वर्धते, यौवनं क्षीयते; निद्रया ज्ञानं हृतं, पुरुषः अल्पायुषः भवति। अतः विद्वान् स्त्रीं स्वस्य मृत्युरिव यत्नेन पश्येत्, पण्डितः च गोविन्दपादकमले चित्तं रमयेत्। इह च परत्र च गोविन्दपादसेवायाम् एव सुखं लभ्यते; तद् विहाय, कः मूढः स्त्रीपादसेवां कुर्यात्? जनार्दनपादसेवा पुनर् जन्ममुक्तिं ददाति, स्त्रीयोनीसेवा केवलं गर्भदुःखं यच्छति। पुनः पुनः योनीं पतति, यथा यन्त्रेण पीड्यमानः; तत्तद् पुनः इच्छति—एतत् विधेः हास्यं ज्ञेयम्। उत्तानबाहुः अहम् उवाचम्—मम परं वचनं शृणु: चित्तं गोविन्दे स्थापय, न दुःखदायिन्यां योनौ। यः स्त्रीसङ्गं परित्यज्य विमुखः भवति, सः प्रत्येकं पदं अश्वमेधस्य फलम् लभते। यदि दैवयोगात् साध्वी स्त्री पुरुषे विवाह्य पुत्रं जनयति, तदा सः स्त्रीसङ्गं त्यजेत्। तस्य, विश्वेशः तुष्टः भवति—न संशयः; यतः पण्डिताः स्त्रीसङ्गं अयोग्यसङ्गं वदन्ति। यावत् तद् अस्ति, दृढा हरिभक्तिः न जायते; सर्वसङ्गं त्यज्य, हरिभक्तिं साधयेत्। हरिभक्तिः दुर्लभा अस्मिन लोके च परत्र च, इति मे मतिः; यः हरौ भक्तिं धारयति, सः निःसन्देहं पूर्णः भवति। केवलं तानि कर्माणि कुर्यात् येन हरिः तुष्टः भवति; तस्य तुष्ट्या लोकः तुष्टः—तस्य तुष्ट्या लोकः तुष्टः। हरिभक्तिहीनस्य जन्म व्यर्थं कथ्यते; ब्रह्मा, शिवः, देवाः अपि तं प्रेमार्थं पूजयन्ति। कः नारायणं, अव्यक्तं, न सेवेत? तस्य माता पुण्यश्लाघ्या, पिता च महात्मा। यः जनार्दनस्य द्विपादकमलं हृदि धारयति—जनार्दनः, लोकैः पूजितः, शरणागतान् करुणया पालयति। ये नराः एवं वर्तन्ते, ते नरकं न गच्छन्ति; विशेषतः ब्राह्मणरूपेण हरिः साक्षात् उपस्थितः। यथावत् पूजां कुर्वन्ति चेत्, हरिः तैः तुष्टः भवति; विष्णुः ब्राह्मणरूपेण अस्मिन भूमौ विचरति। ब्राह्मणं विना, कर्म न सिद्धिम् आप्नोति; ये श्रद्धया द्विजपादोदकं पिबन्ति, शिरसि स्थापयन्ति—तैः पितरः तुष्टाः, आत्मा अपि मोक्षं प्राप्नोति। यत् ब्राह्मणमुखे मधुरं समर्प्य पूज्यते—तत् साक्षात् कृष्णमुखे दत्तं, हरिः स्वयं उपभुङ्क्ते; केशवः ब्राह्मणरूपेण यत्र प्रकटः, तानि लोकानि दुर्लभानि। जनाः मूर्त्यादीन् सेवन्ते, तेषां अभावे तद् क्रियते; ब्राह्मणानां उपस्थित्या, पृथिवी पुण्या कथ्यते। यत् तेषां हस्ते दत्तम्, तत् हरेः हस्ते दत्तम्; तान् नमस्कृत्य, पापस्य दोषः विनश्यति। ब्राह्महत्यादिपापात् विमुक्तिः ब्राह्मणं नमस्कृत्य लभ्यते; अतः ब्राह्मणः विष्णुरिव पूज्यः सत्पुरुषैः। यदि किञ्चिद् अन्नं तृप्तद्विजमुखे दत्तम्, मृत्युः अनन्तकोटिवर्षाणि सुधास्रोतसि स्नातः भवति। द्विजमुखं महाक्षेत्रम्, निर्ग्रन्थम्, निर्मलम्; यत्र बीजं रोप्यते, तत्र शतकोटिगुणं फलम् लभ्यते। तं घृतपूर्णं अन्नं दत्त्वा, एके वर्षे सुखं भुङ्क्ते; यः विविधं स्वाद्वन्नं द्विजातये तुष्ट्यै ददाति—तस्य भोगलोकाः महाः, शतकोटिवर्षान्ते मोक्षः लभ्यते। ब्राह्मणं पूज्य, ब्राह्मणेन च पठयित्वा—सः सदा पुराणं शृणुयात्, यत् महापापदाहकं महाज्वलनम्; सर्वतीर्थेषु, पुराणं श्रेष्ठम् उच्यते। चतुर्थांशस्य श्रवणेन अपि हरिः तुष्टः भवति; यथा हरिः सूर्यरूपेण प्रकाशाय विचरति—सर्वलोकानां प्रकाशाय, हरिः तेषां दृष्टेः कारणम्; एवं, अन्तःप्रकाशाय, हरिः पुराणस्य अंशः। पुराणं परमपावनं जीवेषु विचरति; अतः यदि हरिसुखस्य उत्पादनाय चित्तं स्थापयेत्—पुराणं कृष्णरूपेण सदा श्रोतव्यं जनैः; विष्णुभक्तस्य शान्तस्य अपि तद् श्रवणं दुष्करम्। पुराणकथनं शुद्धं, परमपावनं; यत्र हरिः व्यासरूपेण वेदानां अर्थं संगृहीतवान्।