पुनः, यदा यत्किञ्चिदपि हिंसां संन्यासी सहसा करोति, तदा सः पश्चात्तापं प्राप्य, अनुत्तरं तपः अथवा चान्द्रायणव्रतमाचरेत्। यदि च इन्द्रियदौर्बल्येन तपस्वी स्त्रीदर्शनात् उद्विग्नः भवति, तर्हि षोडशप्राणायामान् समाचरेत्; यदि दिवसे एषा विकारः जायते, त्रिरात्रं उपोष्य, शतम् अपि प्राणायामान् पण्डितैः निर्दिष्टाः। एकस्मात् एव भोजनात्, मधुसेवनात्, मांसभक्षणात्, नवश्राद्धे भोजने, लवणस्य प्रत्यक्षग्रहणे च, प्राजापत्यः प्रायश्चित्तविधिः शुद्ध्यर्थं विधानम्। यः सदा ध्याननिष्ठः, तस्य सर्वपापानि नश्यन्ति; अतः, नारायणं ध्यात्वा, तस्मिन् एव ध्यानपरः स्यात्। यत् तद् ब्रह्मणः परं ज्योतिः, यदक्षरेऽविनाशिनि च स्थिरं प्रविष्टम्, यः चात्मा अन्तर्यामी, सः एव परब्रह्म, सः महेश्वरः इति ज्ञेयः। एषः देवः, महादेवः, एकः, परः, शिवः; सः एवैकं अव्ययम् अद्वैतं, सः नित्यः, परं पदम्। तस्मात्, स्वगृहे, यत् विज्ञानरूपे, सः देवः पूज्यते; आत्मन्येव परतत्त्वेन योगेन, सः महादेवः स्मृतः। सः महेश्वरात् अन्यं देवम् न पश्यति; यः तं एव आत्मवत् अनुसरति, सः परं पदम् आप्नोति। ये तु आत्मानं परमेश्वरात् पृथग् मन्यन्ते, ते तम् ईश्वरं न पश्यन्ति; तेषां प्रयासः निष्फलः। एको हि परः अव्ययः ब्रह्म सत्यं ज्ञेयम्; सः देवः महेश्वरः, एतद् यो वेत्ति, सः न बध्यते। अतः, निग्रहितमनाः यतिः, ज्ञानयोगे रममाणः, शान्तः, महेश्वरभक्तः सततम् प्रयत्नं कुर्यात्। हे ब्राह्मणाः, एषः पुण्यः यतिसंप्रदायः युष्माभ्यं वर्णितः, यथा पूर्वं पितामहेन भगवता उक्तम्। एषा परा ज्ञानश्च यतिधर्मसम्बद्धा, स्वयम्भुवै घोषिताः, न पुत्रेभ्यः, न शिष्येभ्यः, न योगिभ्यः दातव्या। एवं यतिनां नियमः प्रदर्शितः, यः एव देवानां श्रेष्ठानां तुष्टिदायकः; ये च निरन्तरं संयतचित्ताः साधयन्ति, तेषां न जन्म न नाशः। एवं श्रीपद्ममहापुराणस्य स्वर्गखण्डे षष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। सूतः उवाच—एवं पुरा ब्राह्मणान् व्यासः अनन्ततेजाः संबोधितवान्; एवं उक्त्वा, सतीवत्याः पुत्रः श्रीव्यासः, सर्वान् ऋषीन् आश्वास्य, यथागतं निर्गतः। अहं च युष्मान् वर्णाश्रमधर्मान् अवगम्य प्रकटितवान्। एवं कृत्वा, नूनं विष्णोः प्रियो भवति, नान्यथा; तस्य रहस्यं वक्ष्यामि—शृणुत द्विजोत्तमाः। अत्रोक्ताः वर्णाश्रमसम्बद्धाः धर्माः, हरिभक्तेः अंशमात्रस्य अपि न तुल्याः, हे ब्राह्मणाः। कलियुगे तु केवलं हरिभक्तिः एव मनुष्यैः लभ्यते; अन्येषु युगेषु तु धर्माः अनुष्ठेयाः। कलौ, यः नारायणं देवम् उपासते, सः धर्मवान्; दामोदरः, हृषीकेशः, पुरुहूतः, सः शाश्वतः। परमं शान्तं ईश्वरं हृदि स्थाप्य, त्रिलोकीं विजित्य, सः कलिकण्ठकात्, पापात्, विषात् विमुक्तः भवति। हरेः भक्तिरसं पिबन् ब्राह्मणः पारं गन्तुं समर्थः भवति; यदि श्रीहरिनाम उच्चार्यते, तर्हि जपस्य किं प्रयोजनम्? यदि विष्णुपादोदकं शिरसि धार्यते, स्नानस्य किं प्रयोजनम्? यदि हरिपदाब्जं हृदि धार्यते, यज्ञस्य किं प्रयोजनम्? यदि हरिचरितानि सभायां कीर्त्यन्ते, दानस्य किं प्रयोजनम्? यः हरिगुणसमूहं श्रुत्वा पुनः पुनः हृष्यति, तस्य योगे मनः प्रमुदितं भवति; तत्र विघ्नाः तर्किकानां कौशलशब्दाः इति कथ्यन्ते। स्त्रियः च तासां सहवासः च हरिभक्तेः विघ्नाः; स्त्रीदृष्टिः देवैः अपि दुष्प्रतिपत्त्या। यः एतत् लोके जयति, सः हरिभक्तः इति कथ्यते; ऋषयः अपि अत्र स्त्रीविहारलालसा मद्यन्ते। ये स्त्रीभक्तिं कुर्वन्ति, तेषां पुरुषाणां हरिभक्तिः कथं जायते, हे द्विजाः? राक्षसीः स्त्रियः, प्रियाङ्गना इव भूषिताः, लोके विचरन्ति, सदा पुरुषचित्तानि मोहयन्त्यः, हितरूपिण्यः। ज्ञानं तावत् अस्ति, विवेकः तावत् जायते, शुद्धबुद्धिः, या सर्वशास्त्राधारः, तावत् एव तिष्ठति। जपः, तपः, तीर्थयात्रा, गुरुषु सेवा, पारगमनसंकल्पश्च तावत् एव। प्रबोधनं तावत्, विवेकः तावत्, साधुसंगचेष्टा तावत्, पुराणेषु स्पृहा तावत् एव। यावत् स्त्रीणां चलचक्षुषाम् अस्थिरं विलोकनं जनान् न पतति, तावत् धर्मविनाशः न भवति, हे द्विजाः। ये हृषीकेशपादाम्बुजरसेन पूजिताः, तेषां स्त्रीदृष्टिपातः न भवति। ये जन्मजन्मनि हृषीकेशस्य सेवा कृतवन्तः, द्विजातिभ्यः दत्तवन्तः, अग्नौ हविः अर्पितवन्तः, विविधेषु स्थलेषु विरक्ताः च। किं स्त्रीणां सौन्दर्यम्? केवलं भूषणवस्त्रशोभा इति कथ्यते। या स्त्री स्नेहरहिताः आत्मज्ञानविहीना च, सा यः रूपं, पित्तमूत्रपुरीषशोणितत्वग्मेददन्तमज्जासंयुक्तम्, कथं सुन्दरं स्मर्यते? कथं तद् देहम् सुन्दरं इति कथ्यते? एवं पृथक् विचिन्त्य, तस्य स्पर्शानन्तरं स्नात्वा शुद्धः भवेत्। तद् देहं, यदा तैः वस्तुभिः सह संयोज्यते, तदा जनानां सुन्दरं इव दृश्यते; हन्त, एषा पुरुषाणां महती विपत्तिः, दुष्टदैवात् जातम्।