नदीतीरेषु दानं कृत्वा, पुरुषः अक्षयतां प्राप्नोति; सर्वेषु कर्मसु, दानं एव अस्मिन लोके जीवेषु श्रेष्ठं धर्मं इति। अतः, द्विजातिभिः ब्राह्मणेभ्यः दानं दातव्यं—स्वर्गार्थं, श्रीसिद्ध्यर्थं, पापशमाय च। मोक्षकामः पुरुषः प्रतिदिनं ब्राह्मणेभ्यः दानं दद्यात्; यः तु मोहात् गोभ्यः, ब्राह्मणेभ्यः, अग्नये, देवभ्यश्च दानं न ददाति, स धर्महीनः दाननिरोधकः जन्तुयोनि्याम् जायते। यः तु धनं लब्ध्वा ब्राह्मणेभ्यः वा देवभ्यः वा सम्मानं न करोति, तस्य सर्वसंपदः राजा हरति, तम् च राज्यात् निष्कासयेत्। यः तु दुर्भिक्षे अन्नं न ददाति, ब्राह्मणाः म्रियन्ति, तस्य ब्राह्मणस्य निन्दा भवति; अन्ये तस्य दानं न गृह्णीयुः, न च सह तेन वसन्ति। एवं ज्ञात्वा, राजा तं स्वराज्यात् निष्कासयेत्। ततः, अत्र धनं योग्येभ्यः धर्मार्थं दातव्यं। यः तु दोषानन्तरं दानं ददाति, स नरकं याति, पूर्वतः अधिकं दुःखं प्राप्नोति। ये ब्राह्मणाः विद्वांसः, संयताः, शास्त्रनिष्ठाः, सत्यसंयमसम्पन्नाः, तेषु एव श्रेष्ठेषु द्विजातिषु दानं दातव्यं। विद्वान् धर्मात्मा ब्राह्मणः, यद्यपि भोजनं कृतवान्, तस्य पुनः भोजनं दातव्यं; मूढाय, आचारहीनाय, दशरात्रोपवासाय तु न दद्यात्। यदि कश्चित् समीपस्थं विहाय विद्वान् ब्राह्मणं दानाय चयनं करोति, तेन पापं भवति, तस्य सप्त कुलानि दह्यन्ति। यदि ब्राह्मणः गुणैः, ज्ञानैः, आचारैः श्रेष्ठः अस्ति, तस्मै यत्नेन दानं दद्यात्, केवलं उपस्थितं विहाय। यः सम्मानितः, तस्य दानं आदरेण स्वीकर्तव्यं; दाता च सम्मानितं दद्यात्। एवं दाता च प्रतिग्रहीता च स्वर्गं गच्छतः; अन्यथा, तौ नरकं यातः। नास्तिकेभ्यः, वेदनिन्दकाभ्यः, जलमपि न दद्यात्; सर्वेषु पाखण्डिषु, वेदधर्मज्ञानहीनेषु च दानं न दद्यात्। रजतं, सुवर्णं, गाः, अश्वाः, भूमिः, तिलाः—अविद्वद्भिः स्वीकृतं, तद् दारु इव भस्म भवति। द्विजातिः योग्येभ्यः, श्रेष्ठेभ्यः ब्राह्मणेभ्यः धनं याचेत्, क्षत्रियात्, वैश्यात् अपि, शूद्रात् तु कदापि न। अल्पजीवनं याचेत्, महत् धनं न यत्नयेत्। लोभेन सम्बद्धः, स ब्राह्मण्यात् पतति। सर्ववेदाध्ययनं, सर्वयज्ञानुष्ठानं कृत्वा अपि, तृप्त्याः प्राप्तं पदं न प्राप्नोति। शूद्रात् दानं न इच्छेत्, न च तस्मात् संग्रहेत्। ब्राह्मणः यः जीवनाय अपेक्षया अधिकं गृह्णाति, स अधो गच्छति; यः न तृप्तः, स स्वर्गयोग्यः न। जीवांश्च बाधते, चौरः इव। यः गुरुं, सेवकान्, पीडयितुम् इच्छति, देवातिथीन् तु तर्पयति, स सर्वतः भिक्षां गृह्णीयात्, न तु तया तृप्तिं कुर्यात्। गृहस्थः संयतचित्तः, देवातिथीन् पूजयन्, आत्मसंयमेन वसन्, परमं पदं प्राप्नोति। पत्नीं पुत्रेभ्यः समर्प्य, तत्त्वज्ञः वनं गच्छेत्। एकाकी, सदा विचरन्, विरक्तः, एकचित्तः भवेत्; एष धर्मः गृहस्थस्य उच्यते, द्विजश्रेष्ठ। एतद् ज्ञात्वा, संयमेन तिष्ठेत्, धर्मं आचरति। गृहस्थधर्मैः अनवरतं अनादिं देवम् एकं पूजयेत्; सर्वजीवप्रकृतिस्रोतांसि अतीत्य, परमं प्राप्नोति, पुनर्जन्म न भवति। ततः, व्यासः उवाच—एवं द्वितीयांशे जीवनं गृहस्थाश्रमे कृत्वा, स वानप्रस्थाश्रमं गच्छेत्, पत्नीं च अग्निं च सह गृहीत्वा। पत्नीं पुत्रेभ्यः समर्प्य, वा पुत्रपौत्रं दृष्ट्वा, जर्जरशरीरः वृद्धः सन्, शुक्लपक्षे, पूर्वाह्णे, शुभे उत्तरायणे सूर्यस्य, वनं गच्छेत्, संयतः, तपश्चिन्तनं कुर्यात्। प्रतिदिनं शुद्धानि फलानि मूलानि संगृह्य, तेन प्राप्तेन अन्नेन पितृभ्यः देवभ्यश्च पूजयेत्। सदा अतिथीन् पूजयेत्, स्नानं कुर्यात्, देवपूजनं च; गृहात् अन्नं गृहीत्वा, एकाग्रचित्तः अष्टौ ग्रासान् भुञ्जीत्। सदा जटां धारयेत्, नखकेशान् न छिन्द्यात्, स्वाध्यायं सदा कुर्यात्, अन्यथा वाक् संयमं कुर्यात्। सदा अग्निहोत्रं, पञ्चमहायज्ञान्, शुद्धैः शाकमूलफलैः यथालाभं कुर्यात्। सदा वल्कलवस्त्रं धारयेत्, त्रिः स्नानं कुर्यात्, शुद्धः भवेत्, सर्वभूतानां दयाम् आचरन्, दानं न गृह्णीयात्। द्विजातिः नियमितः दर्शपौर्णमास्यादीन् यज्ञान्, ऋतुष्वनुष्ठानानि, चातुर्मास्यादीनि यथायोग्यं कुर्यात्। उत्तरायणं दक्षिणायनं च यथाक्रमं पश्येत्, शुद्धानि वसन्तशरद्फलानि स्वयम् संगृह्य। पृथक् पिष्टानि हविष्यानि सम्यक् दद्यात्, शुद्धतमं भागं देवपितृभ्यः दद्यात्। शेषं स्वयं भुञ्जीत्, स्वयम् कृतं लवणं एव उपयोगयेत्; मद्यं, मांसं, भूमिगतं मूलं, कुक्कुटं न भुञ्जीत्। तृणानि, लघुशाकानि, श्लेष्मातकफलानि च भुञ्जीत्; हलचालितं अन्नं न भुञ्जीत्, परित्यक्तं अपि। ग्रामे उत्पन्नं पुष्पफलं न भुञ्जीत्, दुःखितः अपि; सदा श्रावणमासे विधिनाः अग्निं पूजयेत्। सर्वभूतान् न हिंसयेत्, द्वन्द्वभयात् मुक्तः भवेत्; रात्रौ न भुञ्जीत्, रात्रौ ध्यानं कुर्यात्। इन्द्रियक्रोधं निगृह्य, तत्त्वज्ञानं चिन्तयन्, सदा ब्रह्मचर्यं आचरन्, पत्नीं अपि न संगच्छेत्।