कस्मिंश्चित् काले, भगवतः सनातनधर्मस्य गूढानि नीतिशास्त्राणि महर्षयः श्रावयन्ति स्म। तत्र एकदा परमर्षिः शिष्यं प्रति उवाच— “वेददेवान् कदापि न निन्देत्, विशेषतः द्विजः। यो हि देवतान्, ऋषीन्, वेदान् वा निन्दति, तस्य, विप्रवर, न कश्चन प्रायश्चित्तविधिः शास्त्रे निर्दिष्टः। गुरोः, देवस्य, वेदस्य, तेषां च भूषणानां निन्दनं कुर्वतः न किञ्चन प्रायश्चित्तम् अस्ति। एवं कृतवान् पुरुषः रौरवेनरके पूर्णं शतकोटियुगपर्यन्तं पच्यते। यदा निन्दा सम्पद्यते तदा मौनं समास्थाय प्रत्युत्तरं न दद्यात्। कर्णौ पिधाय तस्मात् देशात् निष्क्रमेत्, निन्दकं अपि नावलोकयेत्। मनीषी परस्य रहस्यं दोषं वा न प्रकाशयेत्। स्वजनैः सह कदापि विवादं न कुर्यात्; उत्तमः द्विजः पापिनः पापं, निर्दोषस्य निर्दोषत्वं न उद्घोषयेत्। सत्यं च मिथ्या च समानदोषौ; असत्यं वदतः पातकं भवति। मिथ्याभिशप्तस्य रुदतो बाष्पबिन्दवः पतन्ति। ते बाष्पाः मिथ्याभिशंसकस्य पुत्रान् पशूंश्च नाशयन्ति। एवं मिथ्याभिशंसा ब्रह्महत्यामद्यपानचौर्यगुरुपत्नीगमनपापैः तुल्या। दृश्यपापानां प्रायश्चित्तं सन्ति इति वृद्धाः प्राहुः, मिथ्याभिशंसायाः तु नास्ति। निरर्थकं सूर्यस्योदयं सोमस्योदयं वा न पश्येत्। सूर्यस्यास्तमनं, जलस्थं, स्पृष्टं, मध्यस्थं, तस्य गुह्यं, दर्पणे प्रतिबिम्बं च नावलोकयेत्। नाङ्गनां पुरुषं वा नग्नं पश्येत्, न मूत्रपुरीषमैथुनानि च। मलिनः सन् सूर्यं, चन्द्रं, ग्रहांश्च न पश्येत्; न भोजनकाले मुखं पिधाय परं भाषेत। मृतशरीरस्पर्शं, क्रुद्धगुरोः मुखं, तैलतोयस्य छायां, भोजनार्हाणां पङ्क्तिं च न पश्येत्। बंधनमुक्तिं, उन्मत्तगजं, स्वपत्नीं सह भोज्यं, भुज्यते सा च नावलोकयेत्। स्त्रियां छिंकन्तीं, जृम्भमाणां, यथेष्टं स्थितां, आत्मनः शुभाशुभप्रतिबिम्बं वा जले न पश्येत्। विद्वान् वेदं न अतिक्रमेत्, नोपविशेत्; न शूद्राय मनः, तण्डुलं, पायसं, दधि च दद्यात्। शेषं, मधु, घृतं, कृष्णाजिनस्थं हविः न दद्यात्; व्रतं न शिखयेत्, धर्मं न कथयेत्। क्रोधं नाश्रयेत्, द्वेषं रागं च वर्जयेत्; लोभं, दम्भं, मायां, मात्सर्यं, ज्ञाननिन्दां च। असूया, अभिमानं, शोकं, मोहं च त्यजेत्; कञ्चन न हिंस्यात्, पुत्रं शिष्यं तु शास्तुमर्हति। न हीनैः सह संगमं कुर्यात्, न लोभेन वर्तेत; आत्मनं न अवमन्येत्, विषण्णतां यत्नेन वर्जयेत्। विशिष्टान् न अवमानयेत्, न विद्वान् स्वयमात्मानं निन्देत्; न नखेन भूमिं खन्यात्, न उपविष्टः पृथिवीं व्यवस्थितुम् अर्हति। नदीं पर्वतं च अन्यनाम्ना न संबोधयेत्; गृहे वा भोजने वा सखं न परित्यजेत्। नग्नः जले न प्रविशेत्, अग्निं न अतिक्रामेत्; शिरोभ्यङ्गशेषं तैलं नाङ्गे निवेशयेत्। सर्पैः शस्त्रैः च न क्रीडेत्, न स्वगुह्यं स्पृशेत्; मलिनेन सह न यात्रा, न गूढाङ्गप्रकाशनम्। हस्तपादवाक्चक्षुःक्रीडां न कुर्यात्; लिङ्गोदरस्रोत्रक्रीडां सर्वदा वर्जयेत्। नखैः शब्दं न कुर्यात्, न संयुक्तहस्ताभ्यां पिबेत्; पादहस्ताभ्यां तोयं न ताडयेत्। मूलफलानि न ईंटया भिनत्ति; म्लेच्छभाषां न शिक्षेत्, न पदेन आसनं नयेत्। विद्वान् नखच्छेदनं, उच्चशब्दं, छेदनं, आकुंचनं च न कुर्यात्; स्नानं तु युक्त्या कुर्यात्, न निरर्थकं। शयानः न खादेत्, निरर्थकं नाचरेत्; नृत्यगीतवाद्यं न सेवेत्। न द्वाभ्यां हस्ताभ्यां शिरः न खरक्ष्येत्; न लौकिकगीतैः देवतान् वाचस्पतिं वा स्तौयेत्। न द्यूतं क्रीडेत्, न धावेत्, न जले मूत्रपुरीषं कुर्यात्; अशुचिः कदापि न शयेन्, न नग्नः स्नायात्। न पथि पठेत्, न शिरः स्पृशेत्; दन्तैः नखकेशच्छेदनं न कुर्यात्, सुप्तं न बोधयेत्। बाल्ये सूर्यस्नानं न कुर्यात्, न चिताधूमं समीपं गच्छेत्; रिक्तगृहे न शयेन्, न गृहे पादत्राणं धारयेत्। निरर्थकं न निष्ठीवेत्, न द्विभुजाभ्यां नदीं तरेत्; पादेन पादप्रक्षालनं न कुर्यात्। पादौ न अग्नौ सन्तापयेत्, न कांस्ये प्रक्षालयेत्; पादौ न देवब्राह्मणगो नदीषु प्रसारयेत्। वाय्वग्निराजब्राह्मणसूर्यचन्द्रे अशुचिः सन् शय्या, पानं, पठनं, स्नानं, भोजनं वा न कुर्यात्। अशुचिः सन् बहिः न गच्छेत्, न शयेन्, न पठेत्, न स्नायात्, न अनुलेपनं कुर्यात्, न खादेत्, न यात्रा कुर्यात्। प्रातःसायं मध्याह्ने च अशुद्धहस्तेन गावं ब्राह्मणं वह्निं वा न स्पृशेत्। पदेन किञ्चित् न चालयेत्, न देवप्रतिमां स्पृशेत्; मलिनाग्निं न सेवेत्, न देवर्षीणां नामानि पठेत्। गम्भीरजलं न प्रविशेत्, निरर्थकं स्नानं न कुर्यात्; वामहस्तेन वा मुखेन वा तोयं न पिबेत्। मुखप्रक्षालनं विना न खादेत्, न जले वीर्यं विसृजेत्; मलरक्तपुरीषलेपितं किञ्चित् न स्पृशेत्। एवं धर्ममार्गः पावनः, यः श्रद्दधानेन अनुष्ठेयः, जीवनस्य शुद्धिं, समाजस्य सौहार्दं, आत्मनः च कल्याणं साधयति।