द्विजातिः सदा धर्मार्थकामेषु नियतः प्रवर्तेत, धर्मविरहितयोः कामार्थयोः चिन्तामपि न कुर्यात्। सः दुःखसम्प्राप्तौ अपि धर्ममेवाचरेत, अधर्मं कदापि न; धर्म एव हि भगवाञ्छरणं सर्वभूतानाम्। सर्वेषां भूतानां प्रति दयां कुर्वीत, परधनकर्मणां स्पृहां न कुर्यात्; वेददेवताविनिन्दां न किञ्चिदाचरेत, तादृशैः सह न सन्निवसेत्। यः पुनः संयमेनायं धर्मवर्णितं अध्यायं पठति, पाठयति वा शृणोति, स ब्रह्मलोकमुपगम्य पूज्यते। एवं श्रीपद्ममहापुराणस्य स्वर्गखण्डे चतुश्चत्वारिंशदधिकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। व्यासनाम्ना पुनः उक्तम्—न किञ्चिदपि भूतं हिंसेत, न च मिथ्यावचनं वदेत्; न च हानिकारकं वा अप्रियं वाक्यं वदेत, न च कदापि चोरीम् आचरेत्। यः तृणं पत्रं भूमिं वा जलं वा परस्य गृहात् गृह्णाति, स चौरः नरकं याति। राजा, शूद्र, पतितः इत्यादिभ्यः दानं न गृह्णीयात्; अन्येषां प्राप्त्यभावे दोषयुक्तानपि त्यजेत्। नित्यं याचकत्वं नाचरेत्, न च तस्मादेव पुनः पुनः याचेत; याचकः हि तस्य प्राणान् पापबुद्ध्या हरति। देवद्रव्यं, विशेषतः द्विजातीनां, न गृह्णीयात्; ब्राह्मणस्वं दुःखितोऽपि न स्पृशेत्। विषं विषमित्याहुः, ब्राह्मणस्वं तु परमं विषम्; देवद्रव्यं अपि सदा सावधानतया परिहरेत्। मनुः प्रजापतिः उक्तवान्—अदत्तानि पुष्पानि, शाकानि, जलं, दारु, मूलानि, फलानि, तृणं च न चोरेत्। देवपूजार्थं पुष्पग्रहणं द्विजातिना कर्तव्यम्, तच्च नित्यं न तस्मादेव स्थलात्, न चानुमत्याभावेन। धर्मार्थं तृणादीनि मुक्त्वा अन्यथा गृह्णन् पतति। मार्गस्थः क्षुधितः तिलमाषादीन् अञ्जलिमात्रं गृह्णीयात्, अन्यथा न; एष धर्मनियमः। पापाचरणेन धर्माच्छद्मना व्रतमाचरेत् न; व्रतेन पापं गुह्य छाद्य स्त्रीशूद्रौ मोहयति। एवं वर्तनं कुर्वन् ब्राह्मणः, इह वा परत्र वा, ब्रह्मवादिभिः निन्द्यते; छलेन कृतं व्रतं दैत्येषु पतति। लक्षणरहितः लक्षणवन्तं रूपं कृत्वा जीविकां यः लभते, स तेषां पुण्यं चोरयित्वा तिर्यग्योनौ जायते। तादृशैः सह याचनं, मैथुनं, सहवासः, संवादः वा कुर्वन् नित्यं पतति; तस्मात् तान् सदा परिहरेत्। देवद्रोहं, गुरुद्रोहं च नाचरेत्; गुरौ कृतं दोषं देवद्रोहात् कोटिगुणं वर्तते। जननिन्दा, नास्तिकता च कोटिगुणातिरिक्तम्; गवां, देवानां, ब्राह्मणानां, कृषे, राजसेवायां च— धर्महीनाः कुलानि दुष्कृत्य, कर्तव्यत्यागात्, वेदाध्ययनवर्जनाच्च कुलपतनं यान्ति। अपराधेन, अनृतवचनात्, परदारगमनात्, निषिद्धभक्षणात् च कुलं क्षिप्रमधो गच्छति, ब्राह्मणाश्च पतन्ति। स्वकुलधर्मत्यागेन, अवेद्यदानेन, पतितेभ्यः दानेन च कुलं शीघ्रं नश्यति। दुश्चरित्रत्वेन कुलं शीघ्रं नश्यति; अधार्मिकग्रामे, रोगयुक्ते वा न वसेत्। शूद्राधिपे देशे, पाषण्डिनां मध्ये वा न वसेत्; हिमालयविन्ध्ययोः मध्ये, पूर्वपश्चिमयोः, शुभं वासस्थानम्। समुद्रयोः मध्ये प्रदेशं विना अन्यत्र द्विजातिर्न वसेत्; यत्र कृष्णमृगः स्वाभाविकः तत्र निवसति। पुण्यप्रसिद्धनदीषु यत्र प्रवहन्ति, तत्र द्विजातिर्वसेत्; परं नदीतीरात् अर्धक्रोशदूरे वासं वर्जयेत्। अपुण्ये स्थले, पतितग्रामे, पतितैः सह, चाण्डालैः पुल्कसैः च न वसेत्। मूर्खैः, दर्पिष्ठैः, परदारकामैः सह न सन्निवसेत्; शय्या, आसनं, पङ्क्तिः, पक्वान्नसंयोगः च वर्जनीयः। यज्ञः, अध्यापनम्, सगोत्रता, सहभोजनम्, सहाध्ययनम्, सहकर्म च वर्जनीयानि। एतेषु सङ्गे एकादश दोषाः प्रवर्तन्ते; केवलं समीपे स्थित्वा पापः संसर्गेण व्याप्यते। तस्मात् सर्वतो यत्नेन तादृशसङ्गं परिहरेत्; एकपङ्क्तौ स्थिताः अपि, परस्परं न स्पृशन्ति चेत्—भस्मना सीमां कृत्वा सङ्गो न भवति; अग्निना, भस्मना, जलना वा पृथक् कृत्वा अपि तथैव। द्वार, स्तम्भ, मार्ग, अग्नि, भस्म, जल—एतेषु षड्विधा पङ्क्तिविभागः। निरर्थककलहं, विवादं, परनिन्दां च नाचरेत्। अन्यस्य क्षेत्रे चरन्तीं धेनुं न दर्शयेत्; चोरकर्मणा जीवन् न वसेत्, न च प्राणस्थानं स्पृशेत्। सूर्यपरिवेषं, मध्याह्नमेघमालां न पश्येत्; चन्द्रं वा सुवर्णं वा न दर्शयेत्। बहुभिः, बान्धवैः च न विवादं कुर्यात्; आत्मनः अप्रियं परेभ्यः न कुर्यात्। तिथिं न उद्घोषयेत्, नक्षत्राणि न दर्शयेत्; विधवा वा अशौचस्थः च द्विजश्रेष्ठेन न भाषेत। देवगुरुब्राह्मणानां दानं न वारयेत्; आत्मस्तुतिं, परनिन्दां च नाचरेत्। एवं धर्मस्य परमं मार्गं व्यासेनोक्तं, येन धर्मार्थकामाः सुसम्पन्नाः भवन्ति।