स ब्राह्मणः, यः मोहावृतचित्तः शूद्रवत् भ्रान्तिम् आप्नोति, स तु यथायोग्यम् अधिकारीत्वं न प्राप्नोति। यदि च स दीर्घकालं गुरुणा सह वसitum इच्छेत्, तर्हि स यथाविधि गुरुसेवां कुर्वन् शरीरपर्यन्तं तं सेवेत। ततः, शरीरत्यागानन्तरं, स नियम्य वनं गच्छेत्, तत्र च यथाविधि वह्नये होमान् दद्यात्। स तु प्रतिदिनं ब्रह्मणि स्थितचित्तः सāvित्र्याः, शतरुद्रीयस्य च, वेदान्तशास्त्राणां च विशेषतः अध्ययनं कुर्यात्; सदा अभ्यासशीलः, भिक्षया भोजनं कुर्वन्, नित्यं ब्रह्मनिष्ठः भवेत्। एषा परमा सनातना च विधिः वेदेषु आगमेषु च सम्पूर्णरूपेण प्रतिपादिता अस्ति; पुरा, श्रेष्ठैः ऋषिभिः पृष्टः, स्वायम्भुवस्य पुत्रः भगवन् मनुः एवमुक्तवान्। ततः व्यासः उवाच— द्विजोत्तमः, वेदं, उभौ वेदौ, वेदाङ्गानि च सम्यक् अध्ययनं कृत्वा, तेषां च अर्थं विज्ञाय, ततोऽन्तेवासिनः समावर्तनं कुर्यात्। आचार्याय दक्षिणां दत्त्वा, तस्य अनुमत्याः च, व्रतसमाप्तः स्वसंयतः वा समर्थः च, समावर्तनाय योग्यः भवति। तदा स बब्बूधण्डं, उपवस्त्रं च अधोवस्त्रं च, द्वौ यज्ञोपवीती, जलपूर्णं कुम्भं च धारयेत्। शुद्धं छत्रं, उत्तरीयं, पादत्राणं, पादुकां, सुवर्णकुण्डले, छिन्नकेश-नखः, शुचिः च भवेत्। ब्राह्मणः सुवर्णं विहाय रक्तमालां न धारयेत्; स सदा श्वेतवस्त्रधारी, सुगन्धितः, मनोहररूपः च भवेत्। यदि समर्थः स्यात्, न जीर्णानि मलिनानि वस्त्राणि धारयेत्; न च रक्तानि, स्थूलानि, अपवाद्यानि वा वस्त्राणि, न च कुण्डले। न च पादत्राणं, मालां, पादुकां वा धारयेत्; यज्ञोपवीतं भूषणानि च, कृष्णाजिनं च धारयेत्। वस्त्रं न वामस्कन्धे स्थापयेत्, विकृतवृत्त्या न वसेत्; शुभां स्वयम् अनुकूलां पत्नीं विधिवत् गृह्णीयात्। सा च सुशोभना शुभलक्षणयुक्ता, दोषरहिताऽन्यकुलजा, मानवकुलसम्भवा च स्यात्। ब्राह्मणः सदाचारशुद्धिं पत्नीं विवाहसमये गृह्णीयात्, यावत् पुत्रः जायते तावत्। षष्ठ्यष्ट्यर्धचतुर्दश्यादिदिनान् यथावत् वर्जयेत्। तेषु च दिनेषु, त्रीषु च जातदिनेभ्यः, सदा ब्रह्मचारी भवेत्; विवाहाग्निं स्थापयित्वा जातवेदसे होमान् दद्यात्। गृहस्थः सदा एतान् शुद्धिकर्माणि आचरन्, स्वधर्मं वेदविहितं यत्नेन आचरेत्। यदि न कुर्यात्, शीघ्रं घोरनरकं पतति; स वेदाध्ययनं प्रयत्नेन कुर्यात्, महायज्ञानां च कदा न प्रमाद्येत्। स गार्हस्थ्यकर्म, संध्योपासना च आचरेत्; श्रेष्ठान् मित्रत्वेन सेवेत्, सदा भगवन्तं समीपं गच्छेत्। देवतापूजनं, पत्न्याः च पालनं कुर्यात्; पण्डितः न स्वधर्मं प्रचारयेत्, न च पापकर्म गुह्यं कुर्यात्। स सदा स्वहितं कुर्वन्, सर्वभूतेषु दयालुः, वयः, कर्म, वित्त, विद्या, जातिरित्यादीन् विचिन्तयेत्। देशकालवाक्यबुद्ध्या, शास्त्रविहितं सत्प्रचलितं धर्मं आचरेत्। तं धर्मं सदा पश्येत्, अन्यथा न आचरेत्; येन पितरः पितामहाश्च गताः, तेन एव मार्गेण गच्छेत्। स तं सत्पथं अनुव्रजेत्; तेन गच्छन्, न कदापि भ्रान्तिम् आप्नोति। सदा स्वाध्यायनिष्ठः, यज्ञोपवीती च भवेत्। सत्यं वदेत्, कोपं न कुर्यात्, लोभमोहौ च त्यजेत्; सāvित्र्याः जपपरायणः, पितृयज्ञकृत् गृहस्थः मोक्षं प्राप्नोति। मातृपितृहिते यतमानः, ब्राह्मणहिते रतः, दानशीलः, यज्वा, देवभक्तः च, ब्रह्मलोकसम्मानम् आप्नोति। यः त्रिवर्गनिष्ठः, नित्यं देवपूजायाम् रतः, स प्रतिदिनं शुद्धचित्तः देवताभ्यः पूजां दद्यात्। यः सदा दानशीलः, क्षमायुक्तः, दयालुः, स एव गृहस्थः इति कथ्यते; न तु केवलं गृहे स्थित्वा गृहस्थः इति। क्षमा, दया, ज्ञानं, सत्यं, दमः, शमः, आत्मनिष्ठा, प्रज्ञा—एतानि ब्राह्मणस्य लक्षणानि। अतः उत्तमद्विजः एषु कदापि प्रमादं न कुर्यात्; यथाशक्ति धर्मं आचरन्, निन्द्यं कर्म वर्जयेत्। मोहतमो निवर्त्य, परं योगं प्राप्य, गृहस्थः बन्धनात् विमुक्तः भवति—अत्र न संशयः। दोषान्, जयपराजयादीन्, अपमानं, हानिं, बान्धवकृतं, वैरं च क्षमेत—एषा एव परमा क्षमा इति। स्वदुःखे कारुण्यं, परदुःखे सौहृदं—एषा दया इति ऋषयः प्राहुः, सा धर्मस्य साक्षात् साधनम्। चतुर्दशविद्यास्थानानां धारणा परोपकाराय एव; या बुद्ध्या धर्मवृद्धिः स्यात्, सा एव प्रज्ञा इति कथ्यते। विधिवत् विद्याम् अध्ययनं कृत्वा, तस्य फलम् आप्नोति; धर्मकर्मणि प्रवृत्तिः एव सच्चिन्तनम्। सत्येन जगत् जयति; सत्यं परमं पदम्। सत्यमेव यथार्थं, प्रमादो न तु—एवं बुधाः वदन्ति। दमः कायसंयमः; शमः विवेकजन्यः शान्तिः। अव्यय आत्मा एव ज्ञानम्—यत्र प्राप्ते दुःखं न भवति। येन ज्ञानतः स देवः विद्यते, तेनैव स परो ज्ञायते; हृषीकेशः एव तद् ज्ञानम् इति प्रसिद्धम्। यः तत्र स्थितः, तस्मिन्नेव निष्ठितः, विद्वान्, कोपशून्यः, शुद्धः, महायज्ञनिष्ठः, स ब्राह्मणः तदनुत्तमं पदं प्राप्नोति। शरीरं धर्मायतनं सम्यक् रक्षेत्; शरीराभावे परं विष्णुं न पुरुषः प्राप्नोति।