शिष्यः गुरुम् दूरात् न पूजयेत्, न च क्रुद्धः वा स्त्रीणां मध्ये गुरुम् समीपं गच्छेत्; न तु गुरुम् प्रत्युत्तरं दद्यात्, न च तस्य सन्निधौ उपविष्टः स्थातुम् अर्हति। सदा शिष्यः जलपात्राणि, कुशा, पुष्पाणि, दारु च गुरवे समर्पयेत्; नियमितः तस्य अङ्गानां मार्जनम् अभ्यङ्गनं च कुर्यात्। गुरोः त्यक्तानि माल्यानि, शय्याः, पादत्राणानि, चर्माणि वा न कदापि पद्भ्यां स्पृशेत्; न च गुरोः आसने उपविष्टः भवेत्, न तस्य छायां प्रविशेत्। शिष्यः दन्तकाष्ठादीनि यथायोग्यं निर्माय गुरवे दद्यात्; तस्य अनुमतिं विना न प्रयातुम् अर्हति, यत् गुरुम् प्रियं हितं च तत् सदा आनन्देन आचर्यात्। गुरोः सन्निधौ पादान् न तानयेत्; जृम्भा, हास्यं, कण्ठच्छादनं च त्यजेत्। गुरोः सन्निधौ अङ्गानां कम्पनं सदा वर्जयेत्; यथासमयं अध्ययनं कुर्यात्, यावत् गुरु न तुष्टः भवति। गुरोः अधः वा पार्श्वे उपविष्टः, शिष्यः सम्पूर्णचेतसा तं सेवेत्; न तु गुरोः आसने, शय्यायां, वाहनं वा स्थित्वा तिष्ठेत्। गुरु यदा धावति, तदा तं अनुसरन् गच्छेत्; गो, अश्व, उष्ट्र, शिबिका, भूमौ वा तं सह गच्छेत्। शिला, फलक, नौका वा गुरुणा सह उपविष्टः भवेत्; सदा संयतः, आज्ञाकारी, क्रोधरहितः, शुद्धः च भवेत्। शिष्यः मधुरं हितं च वचनं सदा प्रयुञ्जीत्; गन्ध, माल्य, स्वादु, पक्वाः भोज्याः, जीवहिंसा च वर्जयेत्। तैलाभ्यङ्गं, अञ्जनं, मालिशं, छत्रधारणं च वर्जयेत्; काम, लोभ, भय, निद्रा, गीत, वाद्य, नृत्यं च त्यजेत्। धम्करणं, अवमानं, स्त्रीणां निरीक्षणं, स्पर्शनं, हिंसां, अपवादं च सदा परित्यजेत्। शिष्यः यावत् अन्नं लभ्यते, तावत् जलपात्राणि, पुष्पाणि, गोमयम्, मृदं, कुशं च आनयेत्; प्रतिदिनं भिक्षाटनं च कुर्यात्। घृतं, लवणं, पुरातनं च वर्जयेत्; गीत, नृत्य, तादृशं सदा उदासीनः भवेत्। सूर्यं न पश्येत्, दन्तधावनं न कुर्यात्; अशुद्धा स्त्रीयः, पतितजातीयः च सह गोपनीयं संवादं न कुर्यात्। गुरोः अवशिष्टं औषधं वा अन्नं प्रयुञ्जीत्, न तु कामात्; मलमार्जनं वा स्नानं कदापि न कुर्यात्। ब्राह्मणः गुरुम् मनसापि न परित्यजेत्; मोहात् वा लोभात् वा यदि परित्यजति, धर्मात् पतति। ज्ञानस्य यः स्रोतः, लौकिकं, वैदिकं, आध्यात्मिकं वा, तं कदापि न हिंसेत्। गुरु यदि दर्पयुक्तः, धर्माधर्मविवेकविहीनः, मार्गात् च्युतः वा भवेत्, तस्य परित्यागः शास्त्रेन न विहितः। गुरोः गुरोः सन्निधौ, तं स्वगुरुवत् आचर्यात्; स्वगुरौ नमस्कृत्य, तस्य अनुमत्याः पश्चात्, अन्यान् गुरून् नमस्कुर्यात्। एष एव आचारः विद्यागुरुषु, सदा साधनपरायणे, अधर्मनिषेधके, हितोपदेशके च विधीयते। गुरोः पुत्रेषु, पत्निषु, बान्धवेषु च, गुरुवत् एव आचारः सदा कर्तव्यः। बालः वा वृद्धः, कार्यपरः वा, गुरोः पुत्रं शिक्षयन् वा, स गुरुवत् सम्मानं अर्हति। गुरोः पुत्रस्य मालिशं, स्नानं, अवशिष्टभोजनं, पादप्रक्षालनं च कदापि न कुर्यात्। समजातीयानां गुरुपत्नीनां गुरुवत् सम्मानः कर्तव्यः; अन्यजातीयानां गुरुपत्नीनां अपि उत्तिष्ठ्य, नमस्कृत्य सम्मानः कर्तव्यः। गुरुपत्न्याः तैलाभ्यङ्गं, स्नानं, मालिशं, केशविन्यासं च न कुर्यात्। यदि गुरुपत्नि युवती भवेत्, तदा तस्याः पादे न नमेत्; भूमिं स्पृशित्वा 'नमः' इति वदेत्। यात्रायाः पश्चात्, गुरुपत्नीनां पादस्पर्शेन नमस्कुर्यात्, सत्पुरुषाचारं स्मरन्। मातुः भगिनी, पितुः भगिनी, पत्नीमाता, पितृभगिनी च गुरुपत्न्याः तुल्या, तासु गुरुपत्न्यवत् सम्मानः कर्तव्यः। समजातीयभ्रातृपत्नीः प्रतिदिनं नमस्कुर्यात्; यात्रायाः पश्चात् बान्धवपत्नीः अपि नमस्कुर्यात्। पितुः भगिनी, मातुः भगिनी, पत्नीभगिनी, स्वभगिनी च मातृवत् आचर्यात्, यतः माता सर्वेषां अतिश्रेष्ठा पूज्या च। यः एतादृशं आचारं धारयति, संयतः, कपटवर्जितः च, तं वेदं, धर्मं, पुराणाङ्गानि च निरन्तरं शिक्षयेत्। शिष्यः यदि गुरुणा सह एकवर्षं वसति, गुरु च ज्ञानं ददाति, तदा गुरु तस्य पापानि अपाकरोति। गुरोः पुत्रः, यः सावधानः, ज्ञानं ददाति, धर्मिष्ठः, शुद्धः, समर्थः, गुणवान् च, स धर्मेन दश शिष्याः शिक्षयितुं योग्यः। यः पुरुषः विनीतः, द्वेषरहितः, बुद्धिमान्, गुरोः आज्ञाकारी, विश्वस्तः, प्रियः, षडङ्गविद्यायाम् सम्यक् निपुणः, स द्विजः शिक्षायोग्यः। एतेषु ब्राह्मणेषु दानं दीयेत्; अन्येषु यथायोग्यं। शुद्धः, संयतः च, उत्तरदिशं प्रति अध्ययनं कुर्यात्। गुरोः समीपं गत्वा, तस्य पादौ स्पृशित्वा, तस्य मुखं दृष्ट्वा, 'भवान् माम् शिक्षयतु' इति वदेत्; 'एवम्' इति उक्त्वा, गुरु यदा 'अलम्' इति ब्रूते, तदा अध्ययनं स्थगयेत्। पूर्वदिशं प्रति उपविष्टः, त्रिसंस्कारैः शुद्धः, अग्निना शुद्धः, त्रिविधप्राणायामेन शुद्धः, ततः ओंकारस्य उच्चारणे योग्यः भवति। ब्राह्मणः प्रपञ्चे, अन्ते अपि, प्रणवम् उचितं उच्चरेत्; द्विजः सदा ब्रह्मणि समर्पितपाणिः शिक्षयेत्। वेदः सर्वभूतानां नित्यं नेत्रम्; सदा वेदं पठेत्, ब्राह्मणेन पठितः, अन्यथा स लुप्यते।